Hard Werken is een Nederlands ontwerpcollectief in 1979 in Rotterdam opgericht als literair tijdschrift, dat van 1982 tot 1994 als ontwerpbureau heeft gedraaid.Hub Hubben, "Eerste van reeks designtentoonstellingen in Kunsthal gewijd aan Rotterdams collectief: De voorbije vlegeljaren van Hard Werken," De Volkskrant, 03-11-1995. Geraadpleegd op Delpher op 11-09-2018. Het collectief werkte aan een kruisbestuiving van grafisch ontwerpen, fotografie, assemblagekunst, en theatervormgeving.. Geraadpleegd op 11-09-2018.
In 1989 werd het bureau onderscheiden, met de Amsterdamse Hendrik Werkmanprijs omdat de ontwerpers "het aanzien van het Nederlandse boek veranderden."Joost van de Hooff. "Ontwerpen: héél lang denken – Prijs voor Hard Werken dat het aanzien van het Nederlandse boek veranderde". Het vrije volk : democratisch-socialistisch dagblad. Rotterdam, 05-10-1989. Geraadpleegd op Delpher op 11-09-2018.
Geschiedenis Oprichting en vestiging als literair tijdschrift In 1979 is Hard Werken begonnen als literair tijdschrift in de Grafische Werkplaats van de Rotterdamse Kunststichting op initiatief van Willem Kars.Redactie, "Hard Werken: nieuw maandblad op komst," Het vrije volk : democratisch-socialistisch dagblad, Rotterdam, 28 maart 1979. Geraadpleegd op Delpher op 20-09-2018.Erik Brus, Robert Loesberg. Rotterdam, 2012. p. 34. Na het betrekken van de Rotterdamse auteur Rien Vroegindeweij, zomer 1978, vervolgens in samenwerking met Kees de Gruiter versterkt en geactiveerd met een redactie die het blad tevens produceerde. Met onder meer Henk Elenga, Gerard Hadders, Tom van den Haspel, Rick Vermeulen, Jan Willem de Kok, Jan Joris Lamers en Raymond Campfens. In April 1979, 7 maand na eerste idee, verscheen het eerste van de in totaal elf nummers. Deze publicaties veroorzaakten geleidelijk steeds meer ophef, niet alleen in ontwerperskringen. Hub Hubben (1995) typeerde dit werk:
Er wordt wel beweerd dat het postmodernisme hiermee zijn intrede deed in de grafische vormgeving. Alle betrokkenen ontkennen dit tot op heden ten stelligste. Een andere gelijktijdige trend was herkenbaar in het werk van Studio Dumbar met Gert Dumbar in Den Haag en – kijkend naar de vorm van samenwerken – de politiek geëngageerde ontwerpgroep Wild Plakken in Amsterdam.
Uitbouw van ontwerperscollectief naar ontwerpbureau In de jaren tachtig werkte Hard Werken aan grafische, theater-, expositie- en interieuropdrachten vanuit de cultuursector en de uitgeverswereld. Voor het publiek opvallende resultaten waren bijvoorbeeld de programmaposters, ontworpen voor theater en film in LantarenVenster en voor de exposities in het Lijnbaancentrum. Jaarlijks werd het affiche ontworpen voor het Filmfestival Rotterdam International Film Festival Rotterdam, waarin telkens de karakteristieke tijgerkop was verwerkt.Redactie, "Tijger als symbool van kracht, Het vrije volk : democratisch-socialistisch dagblad. Rotterdam, 25-01-1990. Geraadpleegd op Delpher op 11-09-2018.
Voor uitgeverij Bert Bakker was Hard Werken een langdurige relatie voor het ontwerpen van talrijke boekomslagen, waaronder de omslag van de bestseller De naam van de roos van Umberto Eco. Vanuit de industrie en dienstverlening kwam ook vraag op gang. Hierbij ontwikkelden ze huisstijlen en interieurs voor bedrijven als de PTT, de Nationale Investeringsbank. De oorspronkelijke theatervormgeving werd doorvertaald naar het bedrijfsleven en als 'interior design' een belangrijk onderdeel met opleveringen voor o.a. PTT, Eduard Bos, Vestia. Voor het Stedelijk Museum in Amsterdam ontwierpen ze de aankondiging van de overzichtstentoonstelling van Raymond Loewy.
Inmiddels groeide het bedrijf in de Pelgrimsstraat 5 te Rotterdam en was verzakelijking noodzaak. Met vijftien medewerkers leek met de kennis van toen 'Groei naar groot' de richting. Rotterdam was de geboorteplek maar bleek begin jaren negentig niet in staat de ontwerpsector te omarmen. Vrijwel alle omzet werd buiten Rotterdam gerealiseerd.
Laatste jaren In 1994 was er een overname door Hard Werken van het Gooise bureau Ten Cate Bergmans, een toonaangevend packaging design bureau. Redactie. "FutureBrand neemt activiteiten Bergmans Packaging Design over," Adformatie, 11 april 2002. Gearchiveerd op 20 september 2018. Het gaat verder onder de nieuwe naam Inizio Design, gevestigd in Amsterdam. In 1995 vierde Hard Werken haar geschiedenis met een overzichtsexpositie in de Kunsthal Rotterdam, die daarvòòr haar première beleefde in Frankfurt am Main.
Inizio was feitelijk een fusie van drie denk- en werkrichtingen. De mentaliteiten van twee fusieondernemingen lagen in elkaars verlengde. Uiteindelijk was geen van de oorspronkelijke Hard Werkers anno 1997 nog actief in Inizio dat in 1998 failliet verdween in een bureauketen.
Waardering en kritiek De Kunsthal Rotterdam vereerde Hard Werken in 1995 met een overzichtsexpositie. De expositie, onder de titel Hard Werken. Geschiedenis van een ontwerpbureau, vatte Hard Werken als volgt samen:
Naar aanleiding van deze expositie publiceerde het NRC Handelsblad het artikel De legende van 'Hard Werken'; Typografie als illustratie, waarin Ron Kaal (1995) de typografische verdienste als volgt aanduidde:
Thomas (2005) plaatst Hard Werken op een lijn met Wild Plakken in Amsterdam en De Enschedese School uit Enschede. Deze ontwerperscollectieven uit de jaren 1980 waren opgericht door de ter plekke afgestudeerde academiestudenten, en werkte alle in een "eclectische, onconventionele en experimentele stijl."Mienke Simon Thomas. Goed in vorm: honderd jaar ontwerpen in Nederland, 010 Publishers, 2008. p. 199. Gearchiveerd op 22 juli 2023.
Exposities, een selectie 1984 "Kunst uit Rotterdam". Museum Boymans van Beuningen. Selectie van werk van actuele Rotterdamse kunst. 1988. Rotterdamse School?, Galerie Perspektief. Groepsexpositie met verder werk van lotgenoten als Daan van Golden, Charlie van Rest, Peter Redert, Lydia Schouten, en Henk Tas.Redactie "'Rotterdamse School?' in Boymans-van Beuningen," Het vrije volk : democratisch-socialistisch dagblad. Rotterdam, 11-08-1988. Geraadpleegd op Delpher op 11-09-2018. 1995. Hard Werken. Geschiedenis van een ontwerpbureau, Kunsthal Rotterdam.
Literatuur, een selectie Hripsimé Visser, "Rotterdamse School?", in Perspektief, Augustus 1988 (33), p. 31-58. Paul Hefting en Dirk van Ginkel, Hard Werken > Inizio. From cultural oasis to multimedia (tentoonstellingscatalogus), Rotterdam, 010 Publishers, 1995. T. de Rijk (red.), Designers in Nederland. Een eeuw productontwerp, Amsterdam (2003), p. 171. 90 over 80 (red.) Patricia van Ulzen. Stichting Kunstpublicaties Rotterdam. (2000) p. 86,87. Patricia van Ulzen, Dromen van een Metropool, Rotterdam. Uitgeverij 010 (2007) p 84,86,87,88,92,93, 140,152,153,158,165,202 Ian Horton en Bettina Furnée Hard Werken: One for All. Graphic Arts and Design 1979–1994, Uitgeverij Valiz(2018).
Afbeeldingen
Externe links Rotterdam Cultural Histories #8: Hard Werken, TENT Rotterdam Hard Werken: One for All boekpresentatie bij valiz.nl (met een achttal afbeeldingen)
Categorie:Nederlands ontwerpbureau