thumb|Carpofoor bij de splitvrucht van karwij thumb|Weinig voorkomend: een vlezig en opvallend gekleurd carpofoor bij een Ouratea-soort uit BraziliëNeotropical Ochnaceae bij Royal Botanic Gardens, Kew; geraadpleegd op 29 mei 2018.
Een carpofoor (Oudgrieks karpophoros, vruchtdragend) of het carpopodium, de vruchtdrager of vruchthouder genoemd is botanisch gezien een steel of een verlenging tussen de bloembodem en de stempel, waardoor het vruchtbeginsel of de vrucht een langere steel heeft in vergelijking met een die alleen een bloemsteel heeft. De grens tussen de bloemsteel en de verlenging is de inplantingsplaats van de bloemonderdelen.Bruce G. Baldwin, Douglas H. Goldman u. a.: The Jepson Manual: Vascular Plants of California. Second Edition, University of California Press, 2012, , S. 28.Eckehart J. Jäger (Hrsg.): Rothmaler - Exkursionsflora von Deutschland. 21. Auflage, Springer, 2016, , S. 881.H. Brücher: Tropische Nutzpflanzen. Springer, 1977, (Reprint), S. 159.
Ontstaan Een carpofoor wordt overwegend uit een vruchtblad en of de bloembodem gevormd. Het verschil tussen een carpofoor, een gynofoor, androgynofoor, anthofoor of androfoor is vaak moeilijk te zien.W. A. Dayton: Glossary of Botanical Terms Commonly Used in Range Research. U.S. Government Printing Office, 1950, S. 6.Th. C. H. Cole: Wörterbuch der Biologie Dictionary of Biology: Deutsch/Englisch. 4. Auflage, Springer, 2015, , S. 140.Eötvös-Loránd-Universität: Annales: Sectio biologica. Bände 5–8, 1962, S. 196, 215.Akadémiai Kiadó: Acta Botanica Hungarica. Band 17, Teil 1–2, 1971, S. 190–206, online (PDF; 243 MB), bei REAL-J - repository of the Library and Information Centre, Hungarian Academy of Sciences, geraadpleegd op 29 mei 2018. Gearchiveerd op 30 januari 2022. Bij de vruchtrijping ontstaat het carpofoor meestal uit de sterke sclerenchymstreng, die zich in het midden van de vruchtbladen bevindt of uit de stempel- en/of bloembodem, bijvoorbeeld door intercalaire meristemen.Apiaceae (Doldenblütler) auf biologie.uni-ulm.de, geraadpleegd op 27 mei 2018.
Bij de composietenfamilie is de carpofoor het basale afbreekpunt waaraan het nootje vastzit.Nádia Roque, David J. Keil, Alfonso Susanna: Illustrated glossary of Compositae. 2009, in: V. A. Funk u. a.: Systematics, evolution, and biogeography of Compositae. International Association for Plant Taxonomy, University of Vienna, 2009, , Appendix A, online (PDF) op researchgate.net, geraadpleegd op 29 mei 2018.M. Z. Haque, M. B. E. Godward: New records of the carpopodium in Compositae and its taxonomic use. In: Botanical Journal of the Linnean Society. 89, 1989, S. 321–340, doi=10.1111/j.1095-8339.1984.tb02564.x. thumb|center|Nootje van Zyzyura mayana met schijfvormige carpofoor, SEM-afbeelding
Voorkomen In het bijzonder kan de rol van de carpofoor bij de schermbloemigen worden genoemd. Hier is de carpofoor de drager van de twee deelvruchten van de splitvrucht. Bij de zeeuwse knoopjes is er echter geen carpofoor meer aanwezig.20160325221022, Uni-Greifswald: Familie: Apiaceae (Doldengewächse). Ook komt een carpofoor bij enkele andere plantenfamilies voor. Zo is er bij de anjers, de wonderboom, de geranium en de pinda een carpofoor aanwezig.Reinhard Lieberei, Christoph Reisdorff: Nutzpflanzen. 8. Auflage, Thieme, 2012, , S. 130.
Schimmels Ook bij de schimmels wordt van een carpofoor gesproken.Alte Bäume mit Habitatstrukturen (Habitatbäume) bei Eidgenössische Forschungsanstalt für Wald, Schnee und Landschaft WSL, geraadpleegd op 27 mei 2018. Hier wordt het hele vruchtlichaam (steel en hoed) met carpofoor aangeduid.Pavel Kalač: Edible Mushrooms. Academic Press, 2016, , S. 4 f, Google boekID=PMqCgAAQBAJ, blz.=PA4&lpg=PA4.Prakash Singh Bisen: Laboratory Protocols in Applied Life Sciences. CRC Press, 2014, , S. 1432.
Categorie:Bloemmorfologie Categorie:Geslachtsorgaan (planten)