thumb|De trappen in de Bronx waar de Joker zijn dans doet in de film Joker is een Amerikaans psychologische dramafilm uit 2019 onder regie van Todd Phillips. De film is gebaseerd op de gelijknamige superschurk uit de Batman-stripverhalen. De hoofdrollen worden vertolkt door Joaquin Phoenix, Robert De Niro, Zazie Beetz, Frances Conroy en Brett Cullen.
Joker werd op het filmfestival van Venetië bekroond met de Gouden Leeuw, de prijs voor beste film. Venice Film Festival Winners: 'Joker' Is Golden Lion; Roman Polanski's 'An Officer And A Spy' Wins Grand Jury Prize Deadline.com, 7 september 2019. Gearchiveerd op 4 augustus 2023. Hoofdrolspeler Joaquin Phoenix werd bekroond met de Golden Globe, BAFTA Award en Oscar voor beste acteur. De film kreeg ook een Oscar voor beste filmmuziek.
Verhaal
In het Gotham City van 1981 probeert Arthur Fleck, die op straat en in kinderziekenhuizen als clown optreedt, door te breken als stand-upcomedian. Hij woont samen met zijn moeder Penny in een achterstandswijk. Arthur lijdt aan een aandoening waardoor hij regelmatig, en op ongepaste tijdstippen, oncontroleerbare lachbuien krijgt. Voor zijn behandeling rekent hij op een sociale dienst die hem van medicijnen voorziet. Wanneer hij op een dag op straat wordt aangevallen door een bende jongeren, bezorgt zijn collega Randall hem een revolver. Wat later begint Arthur ook te daten met Sophie, een alleenstaande moeder die in zijn appartementsgebouw woont.
Langzamerhand glijdt Arthur steeds verder af. Tijdens een clownsoptreden in een kinderziekenhuis laat hij zijn revolver vallen, waardoor hij ontslagen wordt. In de metro wordt hij lastiggevallen en in elkaar geslagen door drie dronken werknemers van Wayne Enterprises, de onderneming van de machtige en rijke Thomas Wayne, die ambitie heeft om burgemeester van de stad te worden. Arthur schiet de drie mannen dood. De gewelddadige gebeurtenis zorgt voor ophef in Gotham City. Wayne veroordeelt het geweld, de politie begint een onderzoek en onder de bevolking ontstaat er een protestbeweging die sympathie heeft voor de moordenaar. De betogers dragen clownsmaskers en richten hun woede op Wayne.
Arthur krijgt ondertussen te horen dat de sociale dienst waarop hij voor zijn behandeling en medicijnen rekent, wordt afgeschaft. Ook zijn optreden als stand-upcomedian is geen succes. Sterker nog, zijn optreden wordt opgemerkt en bespot door de populaire talkshowpresentator Murray Franklin, een komiek waar Arthur naar opkijkt. Daarnaast ontdekt hij via een brief van zijn moeder dat hij mogelijk een buitenechtelijke zoon van Thomas Wayne is. Arthur brengt een bezoekje aan Thomas' zoon, de jonge Bruce Wayne, en confronteert nadien ook Thomas zelf, die ontkent zijn biologische vader te zijn. Arthur vlucht na een handgemeen met butler Alfred Pennyworth.
Terwijl zijn moeder Penny een beroerte krijgt en in het ziekenhuis belandt, beginnen de twee politierechercheurs Burke en Garrity te vermoeden dat Arthur verantwoordelijk is voor de moorden in de metro. Arthur probeert te achterhalen of zijn moeder de waarheid sprak over Wayne en besluit om haar medisch dossier te stelen. In haar dossier ontdekt hij dat hij geadopteerd werd door Penny en als kind misbruikt werd door haar vriend. Omdat Penny alles ontkende en beweerde dat dit verhaal door Wayne verzonnen werd, werd ze in een psychiatrisch ziekenhuis opgenomen. Een geschokte Arthur keert terug naar de kamer van zijn moeder, waar hij haar verstikt met een kussen. Nadien keert hij huiswaarts en duikt hij onaangekondigd op in het appartement van Sophie. Ze is bang en vraagt hem om te vertrekken, waaruit blijkt dat hun relatie een waanbeeld was van Arthur.
Arthur wordt als gast uitgenodigd in de talkshow van Murray Franklin. Ter voorbereiding op zijn televisieoptreden schminkt hij zijn gelaat wit en verft hij zijn haren groen. Nog voor hij naar de televisiestudio vertrekt, krijgt hij bezoek van Randall en Gary, twee oud-collega's. Hij vermoordt Randall op brute wijze, maar laat Gary gaan. Op weg naar de studio wordt hij achternagezeten door de twee politierechercheurs, maar ze raken hem kwijt in de massa, die op weg is naar een betoging.
In de kleedkamers van de talkshow vraagt Arthur aan Murray om hem te introduceren als Joker. Na zijn introductie wordt hij door Murray geïnterviewd. Joker geeft toe dat hij de moorden op de metro gepleegd heeft en begint uit te leggen hoe de samenleving mensen in nood de rug toekeert. Vervolgens spreekt hij Murray aan op het feit dat hij hem heeft uitgelachen, waarna hij de presentator live op televisie doodschiet. Als gevolg breken er gewelddadige rellen uit in de stad. Wayne en zijn echtgenote Martha worden voor de ogen van hun zoontje Bruce doodgeschoten door een man. Betogers in een ambulance rammen de politie-auto waarin Joker wordt afgevoerd en bevrijden hem. Hij wordt op handen gedragen door de massa, die hem toejuicht terwijl hij danst.
In het psychiatrisch ziekenhuis Arkham is te zien hoe Arthur een binnenpretje heeft. Zijn psychiater vraagt waarom hij lacht, maar hij antwoordt niet omdat ze de grap volgens hem toch niet zou begrijpen. Wat later loopt hij door de gang van het ziekenhuis. Hij laat een voetspoor van bloed achter en wordt achternagezeten door enkele verplegers.
Rolverdeling
| || Arthur Fleck / Joker |- | || Murray Franklin |- | || Sophie Dumond |- | || Penny Fleck |- | || Thomas Wayne |- | || Rechercheur Burke |- | || Rechercheur Garrity |- | || Randall |- | || Gary |- | || Hoyt Vaughn |- | || GiGi Dumond |- | || Gene Ufland |- | || Dr. Sally |- | || Barry O'Donnell |- | || Alfred Pennyworth |- | || Bruce Wayne |- | || Martha Wayne |- | || sociaal werkster |- | || Carl |- | || Javier
Productie Ontwikkeling Omstreeks 2014 stelde Joaquin Phoenix aan zijn agent voor om met een laag budget een karakterstudie te maken over een slechterik uit de stripverhalen van DC Comics. Het was op dat ogenblik niet zijn intentie om een film over The Joker te maken, aangezien dat personage al meermaals was verfilmd. De agent regelde vervolgens een ontmoeting met Warner Brothers, maar Phoenix besloot uiteindelijk om niet te gaan. Joaquin Phoenix on His "Unique" Joker Movie and Why It Scares Him Collider.com, 12 juli 2018
In augustus 2017 raakte bekend dat Warner Brothers en DC Films plannen hadden om een Joker-film te maken die zich aan het begin van de jaren 1980 zou afspelen en geen deel zou uitmaken van de DC Extended Universe. Er werd aangekondigd dat Todd Phillips de film samen met Scott Silver zou schrijven en zelf zou regisseren, met Martin Scorsese als co-producent. The Joker Origin Story On Deck: Todd Phillips, Scott Silver, Martin Scorsese Aboard WB/DC Film Deadline.com, 22 augustus 2017. Gearchiveerd op 23 mei 2023. Het budget van de film werd op 55 miljoen dollar begroot. Warner Bros. Shifts DC Strategy Amid Executive Change-Up The Hollywood Reporter, 13 juni 2018. Gearchiveerd op 13 april 2021. Het project werd vergeleken met Scorsese-films als Taxi Driver (1976) en The King of Comedy (1982). Robert De Niro 'Really Loved' The Joker Script Empireonline.com, 9 juli 2019. Gearchiveerd op 15 juni 2023. Phillips had het project tijdens de première van War Dogs (2016) voor het eerst aan Warner Brothers voorgesteld. Todd Phillips pitched Joker as the first in a new DC films division Batman-news.com, 11 juli 2019. Gearchiveerd op 8 juni 2023.
In juli 2018 verliet Scorsese het project en kwam zijn collega Emma Tillinger Koskoff aan boord als producente. Todd Phillips' 'Joker' Movie Heading Into Production This Fall With Joaquin Phoenix Deadline.com, 10 juli 2018. Gearchiveerd op 17 april 2023. Diezelfde maand gaf de studio groen licht voor het project en werd de titel van de film onthuld. Joaquin Phoenix's Joker Origin Movie a Go at Warner Bros. The Hollywood Reporter, 10 juli 2018. Gearchiveerd op 26 april 2021. Joker Origin Movie Title & Release Date Officially Revealed Screenrant.com, 18 juli 2018 In september 2018 trad ook Bradley Cooper als producent in dienst. Bradley Cooper producing Joker movie Cosmicbooknews.com, 17 september 2018. Gearchiveerd op 20 september 2018.
Casting In september 2017 werd bericht dat Leonardo DiCaprio door Warner Brothers overwogen werd voor de hoofdrol. The Joker Movie: Warner Bros. Wants Class, Cachet and Maybe Leonardo DiCaprio The Hollywood Reporter, 1 september 2017. Gearchiveerd op 14 april 2021. In februari 2018 raakte bekend dat de studio onderhandelde met Joaquin Phoenix. Joaquin Phoenix in Talks to Play the Joker in Todd Phillips' Standalone Movie Variety, 8 februari 2018. Gearchiveerd op 15 juni 2023. Phoenix aanvaardde de rol omdat het filmproject overeenstemde met het soort stripboekverfilming dat hij enkele jaren eerder al in gedachten had. Voor de opvallende lach van zijn personage baseerde de acteur zich op mensen die lijden aan pathologisch lachen, een psychische aandoening die bestaat uit oncontroleerbare lachbuien. Joaquin Phoenix Details The Disturbing YouTube Rabbit Hole He Went Down To Capture His 'Joker' Laugh Theplaylist.net, 15 augustus 2019. Gearchiveerd op 19 augustus 2019.
In juli 2018 werd Zazie Beetz gecast als Sophie Dumond. 'Joker' Movie: 'Deadpool 2' Actress Zazie Beetz in Talks to Join Joaquin Phoenix The Hollywood Reporter, 19 juli 2018. Gearchiveerd op 11 april 2021. Zazie Beetz’s Role in 'Joker' Confirmed Thathashtagshow.com, 10 augustus 2018 Diezelfde maand werden ook Robert De Niro en Frances Conroy gecast. Robert De Niro in Talks to Join Joaquin Phoenix in Joker Movie The Hollywood Reporter, 23 juli 2018. Gearchiveerd op 9 april 2021. Robert De Niro and Frances Conroy join DC’s Joker origin film Flickeringmyth.com, 24 juli 2018. Gearchiveerd op 27 augustus 2023. Conroy werd gecast als Jokers moeder, een rol die Frances McDormand eerder al afgewezen had. Frances McDormand Turns Down Role in Joker Origin Movie Comicbook.com, 14 juli 2018 'Joker': Frances Conroy in Talks to Play Mom to Joaquin Phoenix's Joker in 'Batman' Spinoff Thewrap.com, 23 juli 2018. Gearchiveerd op 17 april 2023. De Niro werd gecast als talkshowpresentator Murray Franklin. De acteur beschouwde het personage als een verwijzing naar zijn rol in The King of Comedy. 'Joker': Robert De Niro Addresses the Connection Between His Character and 'King of Comedy' Indiewire.comn 3 april 2019. Gearchiveerd op 28 februari 2023.
Eind juli werden stand-upcomedians Marc Maron en Bryan Callen aan het project toegevoegd. Joaquin Phoenix's Joker Movie Eyes 'Glow' Star Marc Maron Variety, 31 juli 2018. Gearchiveerd op 21 maart 2023. Bryan Callen Cast in 'Joker' Origin Movie Comicbook.com, 31 juli 2018 Midden september raakte de casting van onder meer bijrolacteurs Shea Whigham, Bill Camp en Glenn Fleshler bekend. Full 'Joker' Cast List Reveals Shea Whigham, Glenn Fleshler, and More Collider.com, 17 september 2018
Begin augustus werd Alec Baldwin gecast als Thomas Wayne, maar enkele dagen later haakte de acteur af vanwege een te drukke agenda. Alec Baldwin Drops Out of 'Joker' Movie Variety, 29 augustus 2018. Gearchiveerd op 22 maart 2023. Een maand later ging de rol naar Brett Cullen. Alec Baldwin Replaced by Brett Cullen as Batman's Father in 'Joke' Variety, 17 september 2018. Gearchiveerd op 8 januari 2023.
Opnames