Het Apostolaat der Hereniging was een rooms-katholieke vereniging, opgericht in 1927, met als doel de afgescheiden christenen van Oost en West te herenigen met de Ene Heilige Kerk. Na enkele naamswijzigingen, is het in 2001 gefuseerd met de Sint-Willibrordvereniging tot de Katholieke Vereniging voor Oecumene Athanasius en Willibrord.
Voorgeschiedenis thumb|Andrej Sjeptytsky Paus Leo XIII had in zijn apostolische zendbrief Praeclara Gratulationis Publicae van 20 juni 1894 opgeroepen tot een einde aan de scheuring in de kerk, maar in Nederland werd niet gereageerd.De zendbrief werd, tweetalig, afgedrukt in het tijdschrift De Katholiek, nr. 106 (1894), pp. 145-174: 'SANCTISSIMI DOMINI NOSTRI LEONTS DIVINA PROVIDENTA PAPAE XIII EPISTOLA APOSTOLICA PRINCIPIBVS POPVLISQVE VNIVERSIS' (DBNL). Gearchiveerd op 12 augustus 2020. Een bezoek aan Amsterdam, in 1921, van de metropoliet van Lemberg (Lviv), de herenigingsapostel der Roethenen Andrej Sjeptytsky (1865-1944), bracht daarin verandering. Hij vertelde een klein ontvangstcomité in het klooster van de Redemptoristen aan de Keizersgracht (naast de Onze-Lieve-Vrouwekerk) van zijn pogingen, gesteund door Pius X, om de ware kerk van Christus in het tsarenrijk uit te breiden. Hij vroeg het gehoor – onder wie de latere voorzitter van het Apostolaat der Hereniging, pater Van Keulen – alleereerst de katholieke pers aan te zetten sympathie te wekken voor de hereniging van Rusland en eventueel tot hetzelfde doel een tijdschrift op te doen richten, en ten tweede om in Nederland een school te stichten voor de vorming van priesters in de oosterse rite.
De redemptoristen omarmden het eerste voorstel, namen het tweede in overweging en stelden zelf voor een soort missievereniging op te richten. Sjeptytsky was met die reactie zeer ingenomen. Leden zouden elke dag kort bidden en jaarlijks financieel bijdragen. Een oprichtingsakte werd opgesteld en de naam van de vereniging moest luidden Apostolaat der Rutheensche Missie.
Apostolaat der Rutheense Missie De volgende dagen sprak Sjeptytsky door het hele land, waar hij telkens enthousiast werd ontvangen. Ondertussen boog het episcopaat zich over de voorstellen. De oprichting van een apostolische school werd uiteindelijk te moeilijk én overbodig geacht, de missievereniging werd volledig goedgekeurd. Schutspatronen van het apostolaat werden Onze Lieve Vrouwe als Moeder van Altijddurende Bijstand, en Sint Jozef, de beschermheer van de kerk. De redemptoristen richtten gelijk afdelingen in Amsterdam en Rotterdam op, maar verdere uitbreiding verliep moeizaam. In de eerste vier jaar kon achtduizend gulden aan Sjeptytsky worden overgemaakt.
Oprichting De Haagse vereniging 'Geloof en Wetenschap' wilde in de winter van 1925-1926 de 'Oostersche kwestie' tot studieobject nemen. De vrees bestond dat de krachten rond het onderwerp zouden worden versnipperd. Op een bijeenkomst in het zusterhuis van de Monniken der Hereniging, 'Regina Pacis' te Schotenhof (Antwerpen), kwamen diverse partijen op 23 augustus 1926 bijeen. Pater C. Kolfschoten S.J. (1899-1960), die de vergadering leidde, stelde voor dat alle aanwezige verenigingen zich zouden aansluiten bij het Apostolaat van de Rutheense Missie, omdat het als enige reeds bisschoppelijke goedkeuring had ontvangen – het voorstel kreeg algemene bijval. Omdat nu in het vervolg het apostolaat niet alleen de metropoliet zou steunen, maar de missie het hele Oosten en zelfs het Westen moest bestrijken, werd de naam gewijzigd in Apostolaat der Hereeniging.
Het episcopaat keurde de wijzigingen op 15 december 1926 goed. Op 24 februari 1927 werd in het Pius-convict in Nijmegen een constituerende vergadering gehouden.
Het hoofdbestuur bestond uit minstens twintig leden, waaruit een dagelijks bestuur van vijf leden werd gekozen. Het eerste dagelijks bestuur bestond uit pater Van Keulen (voorzitter), pastoor te Nieuw Heeten J. ScholtensMgr. Jurgen Scholtens (Kloosterburen, 1885 – Wolvega, 1985) was pastoor in Nieuw Heeten van 1923 tot 1937, aldus de website van Parochie Heilig Kruis. In 1937 werd hij pastoor in Wolvega, waar hij bleef tot zijn emeritaat in 1965 (zie 'Mgr. J. Scholtens gaat met emeritaat', Nieuwsblad van het Noorden 15 juni 1965. Gearchiveerd op 17 april 2021. (secretaris), mr. H. van Haastert te Den Haag (penningmeester), Titus Brandsma en deken te Den Haag H. van Dam.Henricus Arnoldus Theodorus van Dam (Amsterdam, 21 augustus 1874 – Voorburg, 6 december 1934); zie voor levensbeschrijving en portret: 'Kanunnik H. A. Th. v. Dam overleden', De Tijd 6 december 1934.
Titus Brandsma De belangrijkste vereniging die zich bij het Apostolaat der Hereniging had geschaard, was de Nijmeegsche Studieclub voor de Hereeniging der Kerken, die onder leiding stond van Titus Brandsma.Zie ook: ‘ALDOOR EEN GELUKKIGE MENSCH…’, herdenkingsrede ter nagedachtenis aan prof. dr. Titus Brandsma O.Carm. door prof. dr. Jacques van Ginneken SJ gehouden tijdens een bijzondere rouwzitting van de senaat der Katholieke Universiteit Nijmegen op woensdag 23 september 1942, ingeleid, uitgegeven en geannoteerd door Rudolf van Dijk O.Carm. met een voorwoord door Sanny Bruijns O.Carm. (Boxmeer, 2013; Karmelitaanse Vorming nr. 22). Naast Van Keulen werd hij tot aan zijn dood een belangrijke drijvende kracht achter het apostolaat. Het Apostolaat der Hereniging nam ook herhaaldelijk deel aan de jaarlijkse Maria-Omdracht in Nijmegen, die vooral door Brandsma werd georganiseerd. Een van de 'bijzondere pleegkinderen' van Brandsma, zuster Feugen, fungeerde als secretaresse en bibliothecaresse voor het apostolaat.Margaretha Catharina Johanna Ulania (Greta) Feugen (Den Haag, 31 oktober 1889 – ?) was geen religieuze: ze ontleende de aanspreektitel 'zuster' aan haar vorige beroep als hoofdverpleegster. Meer bijzonderheden over Feugen in: Rudolf van Dijk, Twaalf kapittels over ontstaan, bloei en doorwerking van de Moderne Devotie, Hilversum: Verloren, 2012. Gearchiveerd op 6 mei 2019.
Pater Van Keulen thumb|Het bestuur tijdens het gouden professie-feest van Van Keulen (midden) in 1941 Henricus Antonius van Keulen (Breda, 9 juli 1868 – 's-Hertogenbosch, 17 mei 1946).'Genealogie Eummelen, Sep, Schnijderberg, Fontijne, Roggeband', genealogieonline (data elders bevestigd). Gearchiveerd op 24 september 2018. Geprofest 19 september 1891 te 's Hertogenbosch, priesterwijding 7 oktober 1896. Werkzaam als econoom te Roermond, Roosendaal en Rotterdam. Rector in Rotterdam (1912-1915) en Zenderen (1928-1933).'Gouden professiefeest', De Volkskrant 19 september 1941; de benoeming te Zenderen was niet in 1930, zoals het artikel meldt, maar in 1928: 'Benoemingen Paters Redemptoristen', Limburgsch Dagblad 18 september 1928. Begraven maandag 20 mei 1946 Orthen.Overlijdensbericht, De Tijd 21 mei 1946.
In 1940, toen Van Keulen al geruime tijd ziek verbleef in het redemptoristenklooster Nebo te Nijmegen, ontving hij de pauselijke zegen.'Pater H. van Keulen', Noordbrabantsch dagblad het huisgezin 13 april 1940.
Titus Brandsma: "Hij heeft over heel ons land zijn metalen stem doen klinken in honderden missiën, retraites en andere geestelijke oefeningen. Hij was onder de "volksmissionarissen" een der meest gewaarden, een der altijd bereiden, onvermoeiden."'Pater van Keulen In memoriam', De Tijd 25 mei 1946.
Pastoor Smit In 1943 was Van Keulen door ziekte niet meer in staat het voorzitterschap uit te oefenen, waarna op 19 april 1944 de Soestdijkse pastoor A.G. Smit tot zijn opvolger werd gekozen.'Mgr. A.G. Smit. 25 jaar Apostolaat der Hereniging', Leidsche Courant 24 april 1956. Gearchiveerd op 24 september 2018. F. Wijnhoven werd directeur van het Nationaal Bureau in Boxtel.Franciscus Wijnhoven, assumptionist, archimandriet van Transjordanië (Einighausen, 2 februari 1893 – Boxtel, 29 juli 1971); Overlijdensadvertentie, De Tijd 30 juli 1971.
Antonius Gerardus Smit (Deventer, 4 december 1890 – Soestdijk, 7 mei 1984)Foto grafsteen, website Online Begraafplaatsen 3.0. Gearchiveerd op 28 juli 2021., een broer van Johannes Olav Smit, was van 1932 tot 1966 pastoor in Soestdijk. In 1952 werd hij benoemd tot geheim kamerheer van de paus.Vefie Poels, Een roomse droom. Nederlandse katholieken en de Noorse missie 1920-1975, Valkhof Pers, 2005, p. 140. Gearchiveerd op 26 september 2018. In 1964 werd hij bevorderd tot commandeur van de Ridderorde van het Heilige Graf in Jeruzalem.'Mgr. A. G. Smit commandeur in orde H. Graf', De Tijd De Maasbode 11 augustus 1964. Hij trad toe tot het hoofdbestuur van het Apostolaat der Hereniging in 1931Hij gaf op 14 januari 1931 voor het apostolaat een lezing over de schoonheid der liturgische plechtigheden en over de kerkelijken zang in het Oosten ('Apostolaat der Hereeniging te Nijmegen', De Tijd 14 oktober 1930). en was voorzitter van 1944 tot 1960, waarna hij nog wel lid van het dagelijks bestuur bleef.
Remmers en Van der Ploeg Smits opvolger was de hoogleraar in de oosterse theologie te Nijmegen (1963-1966) en te Münster (vanaf 1964) J.G.A.M. Remmers (1913-1988). Remmers werd in 1967 als voorzitter opgevolgd door hoogleraar Jan van der Ploeg, die in conflict kwam met de overige bestuursleden van het Apostolaat en in 1973 opstapte.'Apostolaat der Hereniging', De Volkskrant 22 juni 1967.
Werking Het apostolaat ondersteunde ook (met de Sint-Radboudstichting) de oprichting van de leerstoel missiologie en oosterse theologie, waarop in 1936 Alphons Mulders werd benoemd.Alph.J.M. Mulders, Missiologie en Oostersche theologie (inaugurele rede 16 oktober 1936), pp. 19-21. Gearchiveerd op 11 september 2018.
Op initiatief van het apostolaat werd in 1951 het Utrechts Byzantijns Koor opgericht en ook elders werden de oprichting en de samenwerking van byzantijnse koren gestimuleerd.[Het eerste Byzantijnse koor in Nederland werd in 1944 opgericht in Tilburg: zie 'Tilburgs Byzantijns Koor' op de website van Federatie Tilburgse Zangverenigingen. Gearchiveerd op 10 april 2021.
Het Apostolaat der Hereniging was vertegenwoordigd in het bestuur van het Nationaal Bureau van de Pauselijke Missiewerken.Repertorium van Nederlandse zendings- en missie-archieven 1800-1960, Resources Huygens ING. Gearchiveerd op 26 september 2018.
Leden De leden van het apostolaat baden elke dag een Weesgegroet met vier schietgebeden, waaronder: "Heilige Maria, Moeder van Altijddurende Bijstand, maak dat zij één zijn," en "Heilige Jozef, Patroon der Kerk, bescherm ons apostolaat".J.B Kors, 'Apostolaat' der Hereeniging', Encyclopædisch kerkelijk woordenboek. Verklaring van woorden en termen uit het katholieke leven, De Gemeenschap, Bilthoven, 1938.
In de aangesloten parochies behartigden zelatrices de belangen van het apostolaat.
Het apostolaat onderhield het contact met zijn leden onder meer via de eigen maandelijkse (later driemaandelijkse) Mededeelingen.R.R. Post en J.O. Smit, Het Vaticaan, 1932, pp. 245.
Secretariaat en bibliotheek In 1945 werd het algemeen secretariaat van het Apostolaat der Hereniging, het 'Nationaal Bureau', gevestigd bij de paters assumptionisten in kasteel Stapelen te Boxtel, waar het tot 1984 bleef.P.J. Rood, Tijdlijn, Heemkunde Boxtel. Gearchiveerd op 23 september 2018.'RK klooster Assumptionisten (AA) - (Kerk)gebouw', kerk-en-orgel.nl. Gearchiveerd op 7 januari 2022. Daarna werd het in Tilburg voortgezet; de bibliotheek bleef in Nijmegen.'Nieuwe kapel Apostolaat oosterse kerken ingewijd', Trouw 6 juni 1985.
Apostolaat voor de Oosterse Kerken (1975-1992)