Protandrena is een geslacht van vliesvleugelige insecten uit de familie Andrenidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1896 door Theodore Dru Alison Cockerell. "The bees of the genus Andrena found in New Mexico." Annals and Magazine of Natural History Series 6, vol. 18 (1896), blz. 91.
Zoals de naam aangeeft is dit geslacht verwant aan dat van de zandbijen (Andrena). De eerste soorten werden oorspronkelijk, onder andere door Cockerell zelf, tot Andrena gerekend, maar Cockerell zag al snel in dat ze tot een apart geslacht moesten behoren, dat hij Protandrena noemde.
Het geslacht telt meer dan vijftig soorten. Deze solitaire bijen komen vooral voor in het zuidwesten van de Verenigde Staten (New Mexico, Texas), en van Mexico tot in Panama.Protandrena in BugGuide.Net De typesoort is Protandrena maurula, aanvankelijk door Cockerell beschreven als Andrena maurula en ontdekt in Texas.
Soorten