Elisabeth van Nassau-Hadamar († 18 december 1413Cawley.Dek (1970).Van de Venne & Stols (1937).), Duits: Elisabeth Gräfin von Nassau-Hadamar, was een geestelijke uit het Huis Nassau-Hadamar, een zijtak van de Ottoonse Linie van het Huis Nassau. Ze was sinds 1370 als Elisabeth III abdis en vorstin van het Sticht Essen.
Biografie Elisabeth was de derde dochter van graaf Johan van Nassau-Hadamar en Elisabeth van Waldeck,Vorsterman van Oyen (1882). dochter van graaf Hendrik IV van Waldeck en Adelheid van Kleef.
Op grond van haar adellijke afstamming had Elisabeth de mogelijkheid om in de rijksabdij te Essen in te treden. Op 26 maart 1370 werd ze daar tot abdis en vorstin gekozen. Daarmee werd Elisabeth tegelijkertijd rijksvorstin. Om de verkiezing van vreemden te voorkomen werden Wahlkapitulationen ingevoerd. De oudst bewaarde van het Sticht Essen komt uit het verkiezingsjaar van Elisabeth.Küppers-Braun (2002), p. 62.
De tijd waarin Elisabeth abdis was, bleef niet zonder wrijvingen en complicaties. In tegenstelling tot voorgangsters eiste Elisabeth een huldiging door de raad en burgerij van de stad Essen. Daarbij kwam dat Elisabeth de beëdiging van de rechters van de stad voor het dameskapittel eiste. Die eed was weliswaar in de door haar ondertekende Wahlkapitulation vastgelegd, maar werd gewoonlijk niet uitgevoerd. Als gevolg hiervan richtte de stad een eigen stadsrechtbank op. Wegens de verder oplopende spanning liet Elisabeth in 1372 door keizer Karel IV de hoogheidsrechten over de stad Essen bekrachtigen. Slechts vijf jaar later liet de stad Essen door dezelfde keizer de onafhankelijkheid van het sticht en een rijksstedelijk zelfbestuur bekrachtigen. Deze beide oorkonden waren niet met elkaar verenigbaar.Küppers-Braun (2002), p. 94–95.
In 1399 kwam het tot een eerste overeenstemming, die in de zogenaamde scheidingsbrief vastgelegd werd. Elisabeth verwief de hoogheidsrechten. Ze mocht echter geen huldiging meer verlangen. De stad Essen werd onder andere zelfbestuur toegestaan. Door deze brief vond de secularisatie van de stad van het damessticht plaats.
Gedurende haar ambtstijd was Elisabeth verantwoordelijk voor de reeds onder haar voorgangsters begonnen nieuw-, om- en wederopbouwwerkzaamheden aan de Munster van Essen.Küppers-Braun (2002), p. 108. In deze kerk werd Elisabeth ook begraven.Küppers-Braun (2002), p. 211.
Voorouders Voorouders van Elisabeth van Nassau-HadamarBetovergrootoudersHendrik II ‘de Rijke’ van Nassau(ca. 1180–1247/50)⚭ vóór 1215Machteld van Gelre en Zutphen(?–na 1247)Emico IV van Leiningen(?–1276/79)⚭Elisabeth(?–1263)Koenraad I van Neurenberg(?–1260/61)⚭Clementia(?–?)Albrecht I van Saksen(?–1260)⚭ 1247/48Helena van Brunswijk-Lüneburg(1223–1273)Hendrik III van Waldeck(?–1267)⚭Mechtild van Arnsberg(?–na 1298)Hendrik I ‘het Kind’ van Hessen(1244–1308)⚭ vóór 1263Adelheid van Brunswijk-Lüneburg(?–1274)Diederik V van Kleef(ca. 1226–1275)⚭ 1255Aleidis van Heinsberg(?–na 1303)Otto II ‘de Lamme’ van Gelre en Zutphen(?–1271)⚭ 1252/54Filippa van Dammartin(?–1277/81)OvergrootoudersOtto I van Nassau(?–1289/90)⚭ vóór 1270Agnes van Leiningen(?–na 1299)Frederik III van Neurenberg(?–1297)⚭ vóór 1278Helena van Saksen(?–1309)Otto I van Waldeck(?–1305)⚭ vóór 1276Sophia van Hessen(?–na 1331)Diederik VI van Kleef(1256/57–1305)⚭ vóór 1279Margaretha van Gelre en Zutphen(?–1282/87)GrootoudersEmico I van Nassau-Hadamar(?–1334)⚭ vóór 1297Anna van Neurenberg(?–1355/57)Hendrik IV van Waldeck(?–1348)⚭ 1306Adelheid van Kleef(?–na 1320)OudersJohan van Nassau-Hadamar(?–1364/65)⚭ vóór 1331Elisabeth van Waldeck(?–vóór 1385)
Externe links Nassau op: An Online Gotha, by Paul Theroff. Nassau op: Medieval Lands. A prosopography of medieval European noble and royal families, compiled by Charles Cawley.
Nassau-Hadamar, Elisabeth van Nassau-Hadamar, Elisabeth van Categorie:Abdis van Essen Categorie:Huis Nassau-Hadamar Categorie:Geestelijke uit het Huis Nassau Categorie:Kerkvorst uit het huis Nassau