Pipo de Clown is een Nederlandse televisieserie voor kinderen, bedacht door Wim Meuldijk. De oorspronkelijke serie met Cor Witschge in de rol van Pipo begon in 1958 en liep tot 1980. In 1975 verscheen de bioscoopfilm Pipo en de Piraten van Toen.
Later zijn verschillende nieuwe producties uitgebracht zoals de bioscoopfilm Pipo en de p-p-parelridder (2003) en de televisieserie De Nieuwe Avonturen van Pipo (2017).
Algemene verhaallijn De clown Pipo is weggelopen uit het circus van Dikke Deur en woont nu samen met zijn vrouw Mammaloe en zijn dochter Petra in een woonwagen die wordt getrokken door de ezel Nononono. Ze trekken de wereld door en beleven allerlei vreemde avonturen. Pipo's beste vriend is Klukkluk, een indiaan die een weinig succesvolle boogschietact heeft in Pipo's voorstellingen.
Geschiedenis Oorspronkelijke tv-serie (1958-1980) In 1958 vroeg regisseur Willy van Hemert of Witschge, die een rol speelde in zijn productie, voor drie afleveringen de rol van clown wilde spelen. De acteur zag hier wel een leuke schnabbel in.https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=pipo+de+clown&coll=ddd&page=1&facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1980-1989%7C1980%7C&identifier=ddd:011018969:mpeg21:a0028&resultsidentifier=ddd:011018969:mpeg21:a0028&rowid=1
De eerste aflevering is uitgezonden op 17 september 1958. Tot 1965 zijn de Pipo de Clown-verhalen verdeeld over meerdere afleveringen uitgezonden. In de eerste reeks woont de clownsfamilie op zolder en verplaatsen zij zich te voet. Pas in de tweede serie Pipo en de Bibberhaai krijgt Pipo zijn bekende woonwagen van de zigeuner Felicio, die zelf ook af en toe meedoet in de verhalen.
In de vijfde serie, Pipo en de Waterlanders, maken de pareldieven Snuf en Snuitje hun opwachting, gespeeld door Rudi Falkenhagen en Will Spoor. Ook verschijnt in deze serie Mik uit de serie Mik & Mak (ook geschreven door Meuldijk), gespeeld door Donald Jones.
Tussen 1966 en 1968 is Pipo te zien bij de NTS in korte afleveringen Dag vogels, dag bloemen, dag kinderen van ongeveer vijf minuten waarin Pipo zijn dochtertje Petra naar bed bracht. In twee jaar verschijnen 480 afleveringen.Pipo gaat met vakantie na 480 afleveringen, Leeuwarder Courant, 19 april 1968, p. 9 Daarna verdwijnt Petra uit de serie door de arbeidsinspectie. Christel Adelaar was destijds zwanger en laat daarom de rol van Mammaloe over aan Marijke Bakker; haar rol was echter beperkt, ze hoefde alleen Pipo te roepen en dat ging bij elke aflevering op dezelfde manier.
Vanaf 1971 zond de VARA weer een aantal lange Pipo-verhalen uit. Echter is Cor Witschge nu vervangen door Cees van Oyen en Marijke Bakker door Janine van Wely, wegens een zakelijk conflict in verband met hun fotorechten en in hun hoedanigheid als Pipo en Mammaloe. De vervanging in de serie Pipo op Bizarra slaat echter niet aan bij het publiek, waardoor de oude acteurs bij de volgende serie zijn terug gevraagd. Wel mocht Van Wely terugkeren als Pipo's zus Plom, vanaf Pipo in Marobia. Pipo en de Piraten van Toen werd na de bioscoopuitgave een jaar later uitgezonden als vijfdelige serie.
Op 19 april 1980 is de laatste aflevering van de in totaal 577 uitzendingen.36 jaar geleden: Het einde van Pipo de Clown, spreekbuis.nl, 19 april 2016
Nieuwe producties In de jaren 90 zijn met succes verschillende oude televisieseries van Pipo op VHS uitgebracht. In 1998 is vervolgens een nieuwe proefaflevering gemaakt onder de titel Pipo en de Bosbas. De aflevering duurt een halfuur en is in 2001 op VHS uitgebracht. 100.000 exemplaren zijn verkocht.http://www.wimmeuldijk.nl/bio7.php Joep Dorren speelt de rol van Pipo. Rudi Falkenhagen keert terug als Snuf. Uiteindelijk is er geen (zesdelige) televisieserie gemaakt, maar een bioscoopfilm in 2003: Pipo en de p-p-parelridder. De film is gebaseerd op de televisieserie Pipo en het zingende zwaard uit 1960.
In het theaterseizoen 2009/2010 verscheen de musical Pipo en de Gestolen Stem. Raymond Kurvers speelt de rol van Pipo. De basis voor de musical is het verhaal Pipo en de verloren stem. Een hoorspel wat in 1962 op lp is uitgebracht.
In 2017 verscheen de theatervoorstelling Pipo’s Sapperdeflap Hoeradag in pretpark Julianatoren. Mitch Blaauw speelt de rol van Pipo. Vervolgens verscheen ook een nieuwe televisieserie De Nieuwe Avonturen van Pipo bij RTL Nederland. Voor het theaterseizoen 2018/2019 verscheen de theatervoorstelling Pipo en de Piratenprinses.https://www.vanhoorne.com/theater/pipo-de-clown-4/ In november en december 2018 volgde een Sinterklaasbewerking van deze show, Pipo en de Pakjespiet.https://web.archive.org/web/20180913185241/https://www.ntk.nl/voorstelling/pipo-en-de-pakjespiet
Overzicht Nummer Titel van serie Uitzenddatum Afleveringen Zwart-wit of kleur Herhaling Uitgave 1 Pipo de Clown 17 september 1958 -13 mei 1959 12 zwart-wit 2 Pipo en de Bibberhaai 17 oktober 1959 - 8 juni 1960 16 zwart-wit 3 Pipo en het zingende zwaard 17 september 1960 - 7 juni 1961 17 zwart-wit 4 Pipo in Kaliefland 16 september 1961 -14 februari 1962 12 zwart-wit 5 Pipo en de Waterlanders 30 oktober 1963 -10 juni 1964 15 zwart-wit 1968,11 juni 1977 -16 november 1977 6 Pipo en de druppels 20 juni 1964 1 zwart-wit 7 Dag vogels, dag bloemen, dag kinderen 1 oktober 1966 -31 mei 1968 480 zwart-wit VHS, dvd 8 Pipo op Bizarra 29 maart 1971 -23 juni 1971 15 kleur 9 mei -7 juli 1972 9 Pipo in Marobia 1 januari 1974 -19 maart 1974 12 kleur 10 Pipo en het Grachtengeheim 4 september 1975 -25 september 1975 4 kleur 3 juli 1988 -24 juli 1988(30 jaar Pipo de Clown) VHS, dvd 11 Pipo en de Lachplaneet 1 januari 1976 -22 januari 1976 4 kleur 18 september -9 oktober 1988(30 jaar Pipo de Clown) VHS, dvd 12 Pipo en de Piraten van Toen 2 september 1976 -30 september 1976 5 kleur 25 juli 1994(als film) VHS, dvd 13 Pipo en de Noorderzon 14 april 1978 -26 mei 1978 7 kleur 31 juli -11 september 1988 (30 jaar Pipo de Clown) VHS, dvd 14 Pipo in West Best 1 maart 1980 -19 april 1980 8 kleur dvd 15 Pipo en de Bosbas Niet uitgezonden. 1998 (geproduceerd), 2001 (uitgave) 1 kleur VHS, dvd 16 Pipo de Clown 'De nieuwe avonturen van Pipo' 16 oktober 2017 -27 oktober 2017 10 kleur dvd Pipo en de piraten van toen werd op 26 juni 1975 uitgebracht als bioscoopfilm. Van de serie Dag vogels, dag bloemen, dag kinderen werden 57 afleveringen op dvd uitgebracht (in vier delen) in 2010. Een aantal afleveringen werden eerder uitgebracht op VHS onder de titel Pipo - 8 videoverhaaltjes voor het slapen en Pipo-verhaaltjes voor het slapengaan 2. De series Pipo en de Bibberhaai, Pipo en de Waterlanders en Pipo op Bizarra zijn niet volledig bewaard gebleven en zodoende niet op VHS of dvd verschenen. Van de serie Pipo op Marobia zijn enkel de filminlassen nog bewaard. De afleveringen 1-5, 7 en 15 van Pipo en de Waterlanders zijn meermaals herhaald door het themakanaal NPO Best.
Rolverdeling serie/film Personage Acteur/actrice Periode Pipo de Clown Cor Witschge 1958-1968 1974-1980 Cees van Oyen 1971 Joep Dorren 2001, 2003 Mitch Blaauw 2017Mammaloe Christel Adelaar 1958-1963Marijke Bakker 1966-1968 1974-1980 Janine van Wely 1971 Alexandra Blaauw 2001 Mariska van Kolck 2003 Liset Vrugteveen 2017Petra, dochter van Pipo Petra Barnard 1958-1960 Marjolein Knap 1966-1968 Stephanie 2001 Meta Speksnijder 2003Klukkluk, indiaan Herbert Joeks 1958-1959, 1966-1974, 1976, 1980 Joris Gootjes 2017Dikke Deur, circusdirecteur en tegenstrever van Pipo Willy Ruys 1958-1959, 1966-1968, 1974-1975 Rob van Houten 2001 Hero Muller 2003 Simon Zwiers 2017 Snuf, boef Rudi Falkenhagen 1963-1974, 2001, 2003Snuitje, boef Will Spoor 1963-1968 Marius Crans 1971 Michiel Kerbosch 2001 Felix-Jan Kuypers 2003Mik Donald Jones 1963-1964 John Wijdenbosch 2003 Plom, zus van Pipo Janine van Wely 1974, 1976-1980 Felicio, zigeuner Jan Pruis 1959-1960, 1961-1964Terug uit Nieuw-Guinea, v.l.n.r. Jan Pruis, Willeke Alberti, Mieke Telkamp, Willy Alberti en T. Bakkenes (9 oktober 1962), proxy.handle.net
Dieren De circuswoonwagen werd getrokken door het trouwe ezeltje Nononono. Aan de woonwagen hing een kooi met daarin de papegaai Foefie.
Gastrollen Personage Acteur/actrice Periode Meneer Hiep Wim Poncia 1959-1960 Simon O. Zemel Guus Verstraete sr. 1959-1960, 1962 Ridder Bambarin Frits Butzelaar 1960-1961, 1962 Tante Anoeska Shireen Strooker 1960-1961, 1962 Kalief Kassa Rob MiltonPipo de Clown neemt afscheid, Het Vrije Volk, 12 februari 1962, p. 7 1961-1962Toedeloe Hannah van der Vlugt 1963-1964 Marijke Merckens 1964 Professor Piekhaar Han König 1963-1964 Nep Tinus Paul Meijer 1963-1964 Koningin Blieb Liesbeth Struppert 1963-1964 Koning Bloeb Ab Hofstee 1963-1964 Bobbie Kruzo' Frits Butzelaar 1963-1964 Heks Blauhilde Adèle Bloemendaal 1971 Kapitein Bereschuim Piet Hendriks 1971 Oppergier Kraza Eli Blom 1974 Waarzegster Elly van Stekelenburg 1974 Kalief Ali-ben-Koekoek Coen Flink 1974 Achmed Hum Jack Dixon 1974 Friedolien Elsa Lioni 1975 Dries Duiker Jan Hundling 1975 Baas Atlas Ton Vos 1975 Hakkie Buitenbeen Broes Hartman 1975 Vrouw bij viswinkel Carry Tefsen 1975 Ambtenaar Carol van Herwijnen 1975 Uni Belinda Meuldijk 1975 Puni Brigitte Vloothuis 1975 Muni Marian Lind 1975 Kapitein Labbedoe Hans Boskamp 1976 Mevrouw Labbedonia Elsa Lioni 1976 Uddebuh Henk Votel 1976 Professor Madoemapie Oslin Boekhoudt 1976 Heks Hammetee Burny Every 1976 Ben Ziene Henk Votel 1976 Schater Jack Horn 1976 Klater Marius Monkau 1976 Pretje Jennifer Willems 1976 Grim Ton Vos 1976 Hoon Ricardo Sibelo 1976 Televisie-omroeper Joop van der Donk 1976 Per Pleksen Frits Hassoldt 1978 Gamle Per Sacco van der Made 1978 Molenaar Piet Ekel 1978 Koningin Frigite Carola Gijsbers van Wijk 1978 Koningin Knakke Jennifer Willems 1978 Koning Kneus Onno Molenkamp 1978 Kletser Anton Geesink 1978 Dorpshoofd Ben Hulsman 1978 Een trekker Joost Prinsen 1978 Knersende Vlerk Frits Hassoldt 1980 Smoky Spaai Michiel Kerbosch 1980 Moeders Ugh Riek Schagen 1980 Ruisend Riet Cecile Knapper 1980 Geurend Gras Belinda Meuldijk 1980 Big Boss Billy Bulk Piet Römer 1980 Barpianist Joop Reynolds 1980 James Lost Piet Ekel 1980 Moki-Pil Henk Batenburg 1980
Muziek De muziek voor de oorspronkelijke televisieserie werd geschreven door Joop Reynolds; de tekst van zijn compositie Het Pipo lied werd geschreven door Wim Meuldijk en gezongen door het kinderkoor de Damrakkertjes.
Bekende uitspraken Het kenmerkende taalgebruik van personages droeg bij aan de populariteit van de serie. Sommige uitspraken hebben ingang gevonden tot de Nederlandse taal, zoals 'Sapperdeflap'.Janneke van der Veer, 'Wim Meuldijk' in Jan van Coillie, Wilma van der Pennen, Jos Staal en Herman Tromp (red.), Lexicon van de jeugdliteratuur. Martinus Nijhoff, Groningen e.a. 1982-2014.
Trivia Tussen 1969 en 1973 tekende Jan van der Voo, op basis van de teksten van Wim Meuldijk, een verstripte versie van de tv-serie voor de Donald Duck. Deze strip verving de Tom Poes-ballonstrip.Jan van der Voo, LambiekSTRIPGESCHIEDENIS DONALD DUCK, EEN VROLIJK WEEKBLAD, lambiek.net In Avrobode nummer 36 van 1981 werd aangekondigd dat Snuf en Snuitje hun eigen tiendelige serie zouden krijgen, door de AVRO uit te zenden in 1983. Rudi Falkenhagen, die op dat moment succes oogstte met De Fabriek, zou weer meespelen. Naar een acteur voor Snuitje werd nog gezocht. Deze spin-off is er echter nooit gekomen. In 1984 werd in het programma Pisa van Veronica een persiflage op Pipo de Clown gebracht door Harry Vermeegen en Henk Spaan waarin allerlei seksuele toespelingen de revue passeerden tussen Mammaloe, de Dikke Deur en Klukkluk. Omstreeks 1998 werd bij het pretpark Speelstad Oranje in Drenthe het bungalowpark Pipodorp, later Vakantiestad Oranje genoemd, geopend. De vakantiebungalows zijn beschilderd als woonwagens door Chris Veldhof. De eerste jaren waren er ook optredens van Pipo, Mammaloe en Klukkluk. In 2014 werd dit als vakantiedorp gesloten. De termen sapperdeflap (Pipo) en van de gekke (Klukkluk) zijn een vast onderdeel van de Nederlandse taal geworden.
Externe links