Deze pagina bevat een alfabetische lijst van de belangrijkste begrippen uit de vexillologie, met verklaringen.
A thumb|99px|De vlag van Amsterdam bevat drie andreaskruizen Alferes Bij de vendelzwaaierskorpsen en schutterijen gebezigde naam (van Arabische of Latijnse oorsprong), voor de ruiter die het gildevaandel meevoert. Allignementsvlag Naam voor vaandels, standaarden en guidons, waaruit het oorspronkelijke doel van dergelijke emblemen te velde duidelijk wordt, namelijk een sein, waarnaar de militair zich richt bij gevechtshandelingen. Andreaskruis Een veel voorkomend embleem op vlaggen en vaandels. Bij een dergelijk kruis vormen de armen - onafhankelijk van de vlaglengte - een hoek van 90˚ met elkaar, en staan ze onder een hoek van 45˚ op de zijden van de vlag. Appliqueren Het aanbrengen op een vlaggendoek van losse, uit dezelfde of een andere stof vervaardigde emblemen.
B thumb|99px|Schilderij uit 1506 waarin een banderol wordt getoond thumb|99px|De vlag van Westerschouwen; de blauwe lijn loopt over de broekdiagonaal thumb|99px|Bisdomsvlag van het bisdom Breda thumb|99px|De Blue Peter thumb|99px|De vlag van Flevoland; met op de broektop een witte lelie geplaatst Baanderheer Ridder die het recht had om bij de heervaart onder eigen banier ridderlijke vazallen aan te voeren. Ook: Bannerheer, en: Baanrots genoemd. Vroeger waren er bijvoorbeeld in het Graafschap Zutphen vier baanderheren: die van Baer en Lathum, van Bronckhorst, van Bergh, en van Wisch. Badge Embleem dat op een basismodel van een vlag is ingevoegd ter onderscheiding; de badge wordt ook (vooral in landen met Britse tradities) afzonderlijk gebezigd. Banderol Oorspronkelijk elk lang, smal stuk doek dat dikwijls gekleurd was in de kleur(en) van land of andere eenheid. Later: vlaggetje aan een lans, vaantje of wimpel met opschrift. Ook: ruitervaantje. Banen Loodrecht op de broekzijde staande stroken van verschillende kleur die samen een vlag vormen. Banen evenwijdig lopend aan de broekzijde van gelijke wijdte noemt men: evenlange banen. Verschillen de banen van een vlag in hoogte, casu quo in wijdte, dan wordt dit met een reeks verhoudingsgetallen aangegeven. Banier Een stuk vlaggendoek waarvan de hoogte groter is dan de lengte, of beide gelijk zijn. Dit doek wordt als veld van een wapenschild beschouwd, waarop in dezelfde rangschikking als op 'n schild de heraldische emblemen zijn aangebracht. De banier is langzamerhand door vlag en standaard vervangen, maar de laatste tijd wordt hij weer in ere hersteld als insignum van grotere gemeenten en overheidsinstellingen. In de middeleeuwen voerden leenheren, als baanderheren, doorgaans een banier. Banistiek vlaggenkunde (Zie vexillologie) Bataafse vlag De rood-wit-blauwe tijdens de Bataafse Republiek; voor de Marine in de bovenhals het embleem van de Republiek. Beleggen (van de vlaggelijn) Het ordelijk bevestigen van de vlaggenlijn aan een kikker nadat de vlag is gehesen casu quo streken. Bezaaid Een vlagoppervlak waarop in een onbepaald aantal en willekeurig geplaatst embelen zijn aangebracht. Bisdomsvlag Volgens de Rooms-katholieke-kerkreglementen bezigt ieder bisdom eigen wapen en vlag. In Nederland wordt deze regel alleen nagevolgd door Utrecht, Haarlem-Amsterdam en Rotterdam. Blauwe Vlag Een internationaal milieu-merk dat jaarlijks wordt toegekend aan stranden en jachthavens. Blazoen Volledig wapen met alle uitwendige versierselen. Bloedvlag Rode vlag, waarmede vroeger het sein voor de aanval van een scheepsmacht werd gegeven. Op deze vlag werd meermalen een, naar de vlucht gekeerde, en zwaardzwaaiende arm, soms voortspruitend uit een wolk afgebeeld. Ook de nationale vlag werd wel met dergelijke emblemen beladen. Overigens kon elke vlag, volgens overeengekomen code als bloedvlag worden gebruikt. Blue Peter Seinvlag met de betekenis van de letter P, gehesen aan boord van een schip tot oproep van de bemanning: ‘Keert allen terug aan boord; wij zullen afvaren.’ Mr. G.A. Bontekoe Burgemeester en heraldicus die vele Nederlandse wapens en vlaggen heeft ontworpen, met name voor gemeenten. Bovenhals Gedeelte van het vlaggendoek in de linkerbovenhoek, bij de broek. Ook: broektop, of Hollandsch Hoekje. Breken Het doen uitwaaien van een vlag die zodanig opgevouwen in top is gehesen dat met een kleine ruk aan de vlaggenlijn het doek zich ontplooit; traditioneel bij de padvinderij. Britse vaandels De Britse regelingen rond vlaggengebruik op zee zijn vaak ingewikkeld vergeleken met die van andere landen. Welk vaandel gehesen wordt op Britse schepen, is afhankelijk van de functie van het schip. Er zijn drie vaandels: een rood, een blauw en een wit; de zogenaamde red ensign, blue ensign en white ensign. Dit zijn sinds 1864 resp. de officiële Britse handelsvlag, dienstvlag ter zee en oorlogsvlag ter zee. Broek Opgenaaide holle band, aan de mastkant van de vlag, waarin de vlaggenlijn loopt. Ook: hoos, lijk, zoom. Broekhoek Het gedeelte van het vlaggendoek aan de onderzijde tegen de broek. Broeking De zijde aan de kant van de broeking (de vlaggenlijn of -stok) wordt de broekingzijde genoemd; de andere zijde heet de vluchtzijde. De scheidingslijn van broekingzijde en vluchtzijde bevindt zich bij vlaggen niet in het midden, maar op 1/3 vanaf de broeking. Broekdiagonaal De diagonaal die loopt vanaf de bovenzijde van de broeking naar de hoek van de vlucht. De andere diagonaal heet vluchtdiagonaal. BroekdriehoekEen driehoek met hoekpunten aan de broektop en de broekhoek. Broekhoek De positie onderaan de vlag aan de zijde van de broeking. Broekkeper Een keper die vanuit de broektop en de broekhoek naar een punt op halve hoogte van de vlag loopt. Wanneer niet nader omschreven bevindt zich dat punt op 1/3 van de vlaglengte, gerekend vanaf de broeking. Broektop De positie bovenaan de vlag aan de zijde van de broeking. Broekzijde De zijde van een vlag tegen de broek. Burgee Een onderscheidende vlag van een pleziervaartorganisatie, die meestal de vorm van een wimpel heeft. Ook: Stander.
C thumb|99px|De civiele vlag van Peru Civiele vlag De civiele vlag is een (meestal nationale) vlag die door burgers van een land (of subnationale entiteit) gebruikt wordt. Cijferwimpel Bepaalde reeks seinvlaggen waarmede getallen worden aangeduid die ook volgens code dikwijls de naam van een schip vertolken. Commandovlag Een commandovlag wordt op een militair voer- of vaartuig of aan een mast van een militaire inrichting gehesen wanneer daar een vlagofficier aanwezig is die er het bevel over een eenheid of over het eskader voert. Contrasein Seinvlag, ook Kattestaart genoemd, aangevende dat men als ontvanger een gegeven vlaggensein heeft begrepen. Ook: Onderscheidingswimpel. Cornelis Sneyssens was de vaandrig van de Gentenaars toen die in 1452 een veldslag uitvochten met het leger van de Bourgondische hertog Filips de Goede. De onverschrokken Sneyssens bleef tot het bittere einde doorvechten en het vaandel van de stad verdedigen.
D thumb|99px|De vlag van Eemnes was oorspronkelijk een defileervlag thumb|99px|De vlag van Nederland, de oudste nog in gebruik zijnde driekleur Dag van de Vlag Een feestdag op de eilanden van het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden. Ook op veel andere eilanden in het Caraïbisch gebied en in Latijns-Amerikaanse landen bestaat deze feestdag. Defileervlaggen van 1938 Gelegenheidsvlaggen gebruikt tijdens het defilé in Amsterdam ter gelegenheid van het veertigjarig regeringsjubileum van koningin Wilhelmina, gehouden op 6 september 1938 voor het Paleis op de Dam. Sommige werden nadien als gemeentevlag in gebruik genomen. Dood liggen Onderdeel van rouwplechtigheden voor 'n lid van een schuttersgilde. 't Vaandel wordt door de vendelier op de kist uitgespreid door de stokkloot op de kist te laten rusten. De uitdrukking wordt ook gebezigd als een vlag onzorgvuldig wordt streken en daarbij de grond raakt. Dorpsvlag Een dorpsvlag of (moderne) stadsvlag is een vlag die geen officiële status (meer) heeft, maar wel door dorpsraden, stadsdeelraden, plaatselijke verenigingen en inwoners van de betreffende plaats gebruikt mag worden. Draconarius droeg de vaandel in het Romeinse leger. De klassieke vaandeldragers (signiferi, aquiliferi, e.d.) evolueerden naar meer "moderne" vaandeldragers, zoals de draconarius. Driehoek zie: Broekingdriehoek, Vluchtdriehoek. Van alle andere direhoeken in een vlag moet de plaats in details worden beschreven. Driekleur Een driekleur is een vlag met drie gekleurde vlakken, meestal even groot. Driekleuren kunnen zowel horizontale als verticale vlakken hebben, en deze vlakken kunnen worden aangevuld met symbolen. Drijvende Wimpel of Drijvende Standaard Wordt afzonderlijk van de vlag in de mast gehesen, en is bevestigd aan een dwarshoutje met twee koorden.
E thumb|99px|Het embleem van Turkije komt uit de Turkse vlag Een in het ander, van het Bij een vlag of wapen, uitgevoerd in twee kleuren het verschijnsel dat volgens een imaginaire deellijn in elk van de beide helften de kleuren verwisseld zijn. Embleem Een embleem op een vlag is altijd geplaatst op ⅓ van de lengte van het doek, met de ‘voorkant’ naar de broek gericht, tenzij anders wordt vermeld. Hoewel embelemen verschillend van grootte kunnen zijn, voldoet esthetisch en optische een hoogte van zo'n embleem = ⅘ of ⅔ van de vlaghoogte het beste. Emoji-vlagsequentie Een emoji-vlagsequentie is het gebruik van een opeenvolging van Unicode-karakters om op ondersteunde platformen en applicaties vlaggen grafisch weer te geven. Dit neemt meestal de vorm aan van de landsvlag van het desbetreffende gebied. Ereteken Een kenmerk toegevoegd aan een vaandel ten teken van succesvolle dienst, in de vorm van een opschrift (ook wel op een afzonderlijke krawatte), maar ook wel als een metalen band op de vaandelstok. Ereverrijking Een embleem, ingevoegd in een vlag of wapen, bij wijze van erkentelijkheid voor bewezen diensten. Etnische vlag Een vlag die een bepaalde etnische groep symboliseert. Etnische vlaggen worden vaak geïntroduceerd in de etnische gemeenschap via de respectieve culturele of politieke etnische bewegingen. Ze zijn populair onder diaspora's, etnische minderheden en sommige etnische meerderheden, vooral in multi-etnische landen.
F thumb|99px|Vlag van de Fédération Internationale des Associations Vexillologiques, ontworpen door Klaes Sierksma Fanion Fraai uitgevoerd oefenvaandel, van klein model, zoals dit, als een soort onderscheiding, wordt uitgereikt aan die legeronderdelen, die zich bij het oefenen als de meest verdienstelijke hebben betoond. Het fanion is bevestigd aan een fanionstang, en kan op de loop van een geweer worden geplaatst tijdens de parades. Fédération Internationale des Associations Vexillologiques De Fédération Internationale des Associations Vexillologiques (FIAV) is een overkoepelende internationale organisatie van verenigingen en instituten die zich bezighouden met vexillologie. Flag Institute Een Britse ledenorganisatie met hoofdkantoor in Kingston upon Hull, Engeland, die zich bezighoudt met onderzoek naar en promotie van het gebruik en ontwerp van vlaggen. Flammula Een vlamvormig uitgesneden vlagzijde, karakteristiek voor het Verre Oosten. Fleur-de-lys (Ook fleur-de-lis of Franse lelie) wordt gebruikt in de heraldiek, waar ze vooral geassocieerd wordt met Frankrijk. Frame Metalen of houten strip langs bovenzijde, maar ook wel rond alle vier de zijden van een vlag. Franje Boordsel van korte, dicht opeengevoegde draden, of koordjes, van goud, zilver, of in de kleuren van de vlag, waarmede een vlag, maar in het bijzonder een vaandel of een standaard, aan drie zijden, wordt versierd.
G thumb|99px|De "Dubbele Geus" van de Koninklijke Marine thumb|99px|Gonfalone van de Republiek Senàrica Gaffel Schuin omhooggerichte vlaggestok, tegen een mast bevestigd met het doel daaraan een vlag te bevestigen.