Kielstaartleguanen (Tropidurus) zijn een geslacht van hagedissen uit de familie kielstaartleguaanachtigen (Tropiduridae).
Naam en indeling De wetenschappelijke naam van het geslacht werd in 1824 voorgesteld door Maximilian zu Wied-Neuwied. (1824). Verzeichniss der Amphibien, welche im zweyten Bande der Naturgeschichte Brasiliens vom Prinz Max von Neuwied werden beschrieben werden. Isis von Oken 14: 663 Hij plaatste in de protoloog van de naam één soort in het geslacht, de vier jaar eerder door hemzelf beschreven Stellio torquatus, die daarmee automatisch de typesoort werd.
Er worden in het geslacht 30 soorten geplaatst, inclusief de pas in 2018 beschreven soort Tropidurus azurduyae.
Verspreiding en habitat Alle soorten komen voor in delen van noordelijk Zuid-Amerika en leven in de landen Argentinië, Brazilië, Bolivia, Colombia Frans-Guyana, Guyana, Paraguay, Suriname, Uruguay en Venezuela.
De habitat bestaat uit rotsige omgevingen, savannen en grote open plekken langs drogere tropische en subtropische bossen. De hagedissen mijden de schaduw, ze hebben veel warmte nodig en nemen graag een zonnebad. In Suriname zijn de dieren vaak te vinden op granietrotsen. De hagedissen leven vaak in groepjes van een mannetje, enkele vrouwtjes en jongere dieren. De jongen moeten echter uitkijken niet te worden opgegeten door de volwassen exemplaren. De kielstaartleguanen klimmen vaak op bomen en palen. Mannetjes voeren vaak gevechten uit waarbij ze met de staart naar elkaar slaan. Dit gaat met zoveel kracht gepaard dat soms een knal gehoord kan worden.
Beschermingsstatus Door de internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN is aan twintig soorten een beschermingsstatus toegewezen. Zestien soorten worden gezien als 'veilig' (Least Concern of LC), een soort als 'kwetsbaar' (Vulnerable of VU) en twee als 'onzeker' (Data Deficient of DD). De soort Tropidurus erythrocephalus ten slotte wordt beschouwd als 'gevoelig' (Near Threatened of NT).
Soorten Het geslacht omvat de volgende soorten, met de auteur en het verspreidingsgebied. Naam Auteur Verspreidingsgebied Tropidurus azurduyae Carvalho, Rivas, Céspedes & Rodrigues, 2018 Bolivia Tropidurus bogerti Roze, 1958 Venezuela Tropidurus callathelys Harvey & Gutberlet, 1998 Bolivia Tropidurus catalanensis Gudynas & Skuk, 1983 Argentinië, Brazilië, Paraguay, Uruguay Tropidurus chromatops Harvey & Gutberlet, 1998 Bolivia, Brazilië Tropidurus cocorobensis Rodrigues, 1987 Brazilië Tropidurus erythrocephalus Rodrigues, 1987 Brazilië Tropidurus etheridgei Cei, 1982 Argentinië, Bolivia, Brazilië, ParaguayTropidurus galileiiFerreira, Dias, Rodrigues & Carvalho, 2025 Brazilië Tropidurus guarani Alvarez, Cei & Scolaro, 1994 Brazilië, Paraguay Tropidurus helenae Manzani & Abe, 1990 Brazilië Kielstaartleguaan(Tropidurus hispidus) Spix, 1825 Brazilië, Frans-Guyana, Guyana, Suriname, Venezuela Tropidurus hygomi Reinhardt & Lütken, 1862 Brazilië Tropidurus imbituba Kunz & Borges-Martins, 2013 Brazilië Tropidurus insulanus Rodrigues, 1987 Brazilië Tropidurus itambere Rodrigues, 1987 Brazilië Tropidurus jaguaribanus Passos, Lima & Borges-Nojosa, 2011 Brazilië Tropidurus lagunablanca Carvalho, 2016 ParaguayTropidurus madeiramamoreCarvalho, Paredero, Villalobos-Chaves, Ferreira, Rodrigues & Curcio, 2023 Bolivia, Brazilië Tropidurus melanopleurus Boulenger, 1902 Argentinië, Bolivia, Peru Tropidurus montanus Rodrigues, 1987 Brazilië Tropidurus mucujensis Rodrigues, 1987 Brazilië Tropidurus oreadicus Rodrigues, 1987 Brazilië Tropidurus pinima Rodrigues, 1984 Brazilië Tropidurus psammonastes Rodrigues, Kasahara & Yonenaga-Yasuda, 1988 Brazilië Tropidurus semitaeniatus Spix, 1825 Brazilië Tropidurus sertanejo Carvalho, Sena, Peloso, Machado, Montesinos, Silva, Campbell & Rodrigues, 2016 Brazilië Tropidurus spinulosus Cope, 1862 Argentinië, Bolivia, Paraguay, Tropidurus torquatus Wied-Neuwied, 1820 Argentinië, Brazilië, Frans-Guyana, Guyana, Suriname, mogelijk in Colombia en Bolivia Tropidurus xanthochilus Harvey & Gutberlet, 1998 Bolivia
Bronvermelding