miniatuur|Trump en Zelensky tijdens een ontmoeting in het kader van de jaarlijkse Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. New York, 25 september 2019. Een dag eerder werd de opstart van de afzettingsprocedure tegen Trump aangekondigd.
De Oekraïne-affaire is een controverse in 2019 omtrent president Donald Trump die ontstond na diens telefonische vraag op 25 juli 2019 aan de Oekraïense president Volodymyr Zelensky om een onderzoek in te stellen naar belastende informatie aangaande Hunter Biden, zoon van Joe Biden, een politieke tegenstander van president Trump in aanloop naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2020. In dezelfde periode schortte Trump militaire steun aan Oekraïne op. De controverse kwam aan het licht door een anonieme klokkenluider uit de Amerikaanse inlichtingendiensten. Trump opnieuw onder vuur: zette hij de Oekraïense president onder druk om opponent Joe Biden te beschadigen?, VRT NWS, 21 september 2019.
Op 24 september 2019 kondigde voorzitter van het Huis van Afgevaardigden Nancy Pelosi als gevolg van deze zaak een afzettingsprocedure aan tegen president Donald Trump. Amerikaanse Democraten starten afzettingsprocedure tegen president Trump, VRT NWS, 24 september 2019.
Achtergrond In 2014, ten tijde van de annexatie van de Krim door Rusland, poogde het Amerikaanse kabinet-Obama de Oekraïense regering-Jatsenjoek I te steunen op diplomatiek vlak. Toenmalig vicepresident Joe Biden nam hierin het voortouw. The story behind Biden’s son, Ukraine and Trump’s claims, Associated Press, 23 september 2019. Op 22 april 2014 reisde Biden naar Kiev, waar hij de Oekraïense regering aanspoorde om Oekraïne's afhankelijkheid van Russische gasbevoorrading af te bouwen. Biden Offers Strong Support to Ukraine and Issues a Sharp Rebuke to Russia, The New York Times, 22 april 2014. Hierbij bood hij Oekraïne Amerikaanse technische expertise aan om de binnenlandse gasproductie te verruimen. Biden arrives in Ukraine to show U.S. support as crisis with Russia continues, The Washington Post, 21 april 2014.
In 2014 werd Hunter Biden, een zoon van toenmalig Amerikaans vicepresident Joe Biden, lid van de raad van bestuur van Burisma, een Oekraïens energiebedrijf. Vice President Joe Biden's son joins Ukraine gas company, BBC NEWS, 14 mei 2014. Sinds 2012 liep er een onderzoek naar corruptie tegen Burisma. In 2015 werd Viktor Shokin procureur-generaal van Oekraïne. Hij werd belast met dit onderzoek. De regering-Obama, alsook regeringen van andere landen en niet-gouvernementele organisaties waren echter van mening dat Shokin te weinig deed om de corruptie in het land terug te dringen en de politieke elite beschermde, waardoor hij in de weg zou staan voor een anticorruptiebeleid. Bidens in Ukraine: An Explainer, The Wall Street Journal, 22 september 2019. In maart 2016 stelde vicepresident Joe Biden Oekraïne voor een ultimatum: een lening van één miljard dollar zou pas worden toegezegd als Shokin zou worden ontslagen. Hierop volgde het ontslag van Shokin. Ukraine Ousts Viktor Shokin, Top Prosecutor, and Political Stability Hangs in the Balance, The New York Times, 29 maart 2016.
Na de verkiezing van Volodymyr Zelensky tot president van Oekraïne in 2019, spoorde Trumps persoonlijke advocaat Rudy Giuliani de Oekraïense president aan om nieuwe onderzoeken te voeren naar Burisma.
Klacht van een klokkenluider miniatuur|Eerste bladzijde van de klacht van de klokkenluider, een CIA-agent. Op 12 augustus 2019 legde een CIA-agent Whistle-Blower Is a C.I.A. Officer Who Was Detailed to the White House, The New York Times, 26 september 2019. een anonieme klacht neer volgens de procedure voorgeschreven in de Intelligence Community Whistleblower Protection Act, wetgeving die het mogelijk maakt voor klokkenluiders om misstanden te melden. Op 18 september 2019 bracht de krant The Washington Post de klacht van de klokkenluider aan het licht. De krant bracht uit dat de klacht handelde over een "belofte" van de Amerikaanse president Donald Trump aan een niet nadergenoemd buitenlands staatshoofd. In de vijf weken voor het neerleggen van de klacht had president Trump contact met vijf buitenlandse staatshoofden. Trump's communications with foreign leader are part of whistleblower complaint that spurred standoff between spy chief and Congress, former officials say, The Washington Post, 18 september 2019. Daags nadien bracht dezelfde krant aan het licht dat de klacht was gelieerd aan Oekraïne. Whistleblower complaint about President Trump involves Ukraine, according to two people familiar with the matter, The Washington Post, 19 september 2019.
Op 24 september 2019 keurde de Senaat unaniem een resolutie goed die stelde dat de klacht van de klokkenluider diende te worden onderzocht door het Senate Intelligence Committee, een senaatscommissie die de inlichtingendiensten controleert. About the Committee, intelligence.senate.gov, website van het Senate Intelligence Committee. Congresleden onderzochten de klacht de dag nadien. Republikeins senator Mitt Romney uit Utah sprak van een "uiterst zorgwekkende klacht". Romney: Trump-Ukraine transcript 'deeply troubling', The Hill, 25 september 2019. Het House Intelligence Committee, de inlichtingencommissie van het Huis van Afgevaardigden, maakte de klacht publiekelijk bekend op 26 september 2019. Whistleblower claimed Trump abused his office and that White House officials tried to cover it up, The Washington Post, 26 september 2019.
In de klacht staat dat Trump zijn macht zou hebben misbruikt om er persoonlijk voordeel uit te halen en heeft hij daarmee de nationale veiligheid in gevaar gebracht. White House Tried to ‘Lock Down’ Ukraine Call Records, Whistle-Blower Says, The New York Times, 26 september 2019. De klokkenluider schreef:
In het kader van mijn officiële verplichtingen heb ik van verschillende federale ambtenaren de informatie ontvangen dat de president van de Verenigde Staten zijn macht gebruikt om een buitenlandse natie om inmenging te vragen in de presidentsverkiezingen van 2020. Deze inmenging omvat onder andere het aanzetten van een buitenlandse natie om een onderzoek te voeren naar de belangrijkste binnenlandse politieke rivalen van de president.
Bovendien gaf de klokkenluider aan dat medewerkers van het Witte Huis hebben geprobeerd om de toegang tot het schriftelijk verslag van het telefoongesprek tussen Trump en Zelensky te beperken. De klokkenluider leidde hieruit de ernst af van de inhoud van het telefoongesprek.
Latere onthullingen Op 20 september 2019 bracht The Washington Post aan het licht dat president Trump in het telefoongesprek van 25 juli 2019 president Zelensky herhaaldelijk heeft gevraagd om een onderzoek naar Hunter Biden. Trump whistleblower: President pressed Ukrainian leader to investigate Biden's son, according to people familiar with the matter, The Washington Post, 20 september 2019. De krant The Wall Street Journal berichtte dan weer dat Trump Zelensky tot acht keer toe heeft gevraagd samen te werken met diens persoonlijke advocaat Rudy Giuliani. Trump Repeatedly Pressed Ukraine President to Investigate Biden’s Son, The Wall Street Journal; 21 september 2019. President Trump gaf enkele dagen later, op 22 september 2019, toe Joe Biden ter sprake te hebben gebracht in het bewuste telefoongesprek. Trump Acknowledges Discussing Biden in Call With Ukrainian Leader, The New York Times, 22 september 2019. Tezelfdertijd kwam aan het licht dat president Trump minstens een week voor het telefoongesprek 400 miljoen dollar aan Amerikaanse militaire steun voor Oekraïne had opgeschort. Trump ordered hold on military aid days before calling Ukrainian president, officials say, The Washington Post, 23 september 2019.
Afzettingsprocedure Op 24 september 2019 kondigde voorzitter van het Huis van Afgevaardigden Nancy Pelosi (Democratische Partij) een afzettingsprocedure tegen Donald Trump aan. Zes commissies van het Huis van Afgevaardigden werden belast met het opstarten van een formeel onderzoek in de zaak. Pelosi announces formal impeachment inquiry, but leaves some questions, Roll Call, 24 september 2019. Pelosi stelde: De daden van president Trump hebben het oneerlijke feit onthuld van het verraad van de president aan zijn ambtseed, verraad aan onze nationale veiligheid en verraad aan de integriteit van onze verkiezingen. Daarom kondig ik vandaag aan dat het Huis van Afgevaardigden een officieel afzettingsonderzoek start. House Speaker Nancy Pelosi announces formal impeachment inquiry of Trump, says his actions were a 'betrayal of national security, The Washington Post, 24 september 2019.
President Trump noemde het opstarten van de afzettingsprocedure een "heksenjacht". Trump ziet impeachment-onderzoek als 'heksenjacht', De Standaard, 25 september 2019.
Categorie:Donald Trump Categorie:Politiek in 2019 Categorie:Schandaal in de Verenigde Staten Categorie:Politiek in Oekraïne