Een transitiehuis is in de Belgische strafuitvoering een woonvorm voor een klein aantal gedetineerden om het laatste deel van hun straf uit te zitten. Deze wijze van detentie werd voor het eerst mogelijk in 2019 in Mechelen.
Geschiedenis In 2012 werd vzw De Huizen opgericht ter promotie van het idee van detentiehuizen naar analogie met internationale voorbeelden zoals Exodus Nederland. In kleinere, beter maatschappelijk geïntegreerde omgevingen is de kans op recidive aanzienlijk kleiner dan na hechtenis in de gebruikelijke grote gevangenissen. De organisatie werd mede opgericht door Hans Claus, directeur van de gevangenis van Oudenaarde, die vanuit zijn ervaring pleit voor een radicaal andere visie op detentie. In 2013 stelde de Liga voor Mensenrechten dit idee voor binnen het project Gedifferentieerde strafuitvoering.
Justitieminister Geens wilde in 2019 twee 'transitiehuizen' openen voor gevangenen die bijna vrij komen. Op 9 september 2019 werd het eerste transitiehuis geopend in Mechelen en in januari 2020 opende een tweede in Edingen. Enkele hindernissen moesten hiervoor echter wel worden overwonnen. De wet externe rechtspositie van veroordeelden tot een vrijheidsberovende straf en de bijbehorende strafuitvoeringsmodaliteiten uit 2006 werd aangevuld met een Hoofdstuk II bis: Plaatsing in het transitiehuis, waardoor de rechtspositie van gedetineerden in transitiehuizen ook juridisch verankerd werd. Na evaluatie wil de minister deze detentievorm verder uitbreiden.
Voor de uitbating kwam een openbare aanbesteding. Naar aanleiding daarvan werd gekozen om de transitiehuizen in Mechelen en Edingen te laten uitbaten door G4S Care, een gespecialiseerde afdeling van de private veiligheidsdienst G4S. De keuze om de uitbating over te laten aan een private speler riep bij sommige academici weerstand op, aangezien zij de maatschappelijke re-integratieve en normaliserende doelstellingen niet kunnen rijmen met de commerciële houding van een private, winstgedreven organisatie als G4S. Ook in de Kamer kwamen vragen van volksvertegenwoordigers die de keuze voor een private organisatie niet begrepen. Zij waren verbaasd dat de Vlaamse organisaties met expertise inzake resocialisatie en herstel, die hetzelfde werk doen in de traditionele gevangenissen, buitenspel werden gezet.Belgische Kamer van Volksvertegenwoordigers: integraal verslag met vertaald beknopt verslag van de toespraken: Commissie voor Justitie 18/09/2019 via: Pdf
Categorie:Strafrecht in België