De Premier van West-Australië staat aan het hoofd van de uitvoerende macht in de Australische staat West-Australië. De premier heeft gelijkaardige functies als de eerste minister van het gemenebest Australië op federaal niveau, maar onderworpen aan andere grondwetten.
De huidige premier van West-Australië is Mark McGowan. Hij won de verkiezingen van 2017 en werd op 17 maart 2017 door toenmalig gouverneur Kerry Sanderson ingezworen. McGowan is de 30e premier van West-Australië.
Functie De premier dient lid te zijn van het lager- of hogerhuis van het West-Australische parlement. Gebruikelijk is hij of zij lid van het lagerhuis (Engels: Legislative Assembly). Hij of zij wordt door de gouverneur aangeduid op advies van het lagerhuis en dient ontslag in te dienen als hij of zij de meerderheid in het lagerhuis verliest. Daardoor is de premier meestal het hoofd van de partij of de coalitie die de meerderheid in het lagerhuis bezit.
Geschiedenis Het ambt van premier van West-Australië ontstond in 1890, nadat het Britse Rijk de kolonie West-Australië in 1889 zelfbestuur toestond. De grondwet van West-Australië voorziet niet uitdrukkelijk een premier. Het ambt werd niet formeel erkend als onderdeel van de uitvoerende macht tot Ross McLarty in 1947 premier werd. Desalniettemin nam John Forrest de titel onmiddellijk aan bij zijn aantreden als eerste premier van West-Australië in 1890 en de titel is sindsdien altijd gebruikt.
John Forrest was de enige premier van West-Australië als onafhankelijke kolonie. Na de oprichting van het gemenebest Australië in 1901 werd West-Australië een Australische staat. De verantwoordelijkheden van de premier verminderden hierdoor.
Partijpolitiek ontwikkelde zich in West-Australië pas vanaf 1901, toen de Labor Party werd opgericht. Tegen 1904 was het partijsysteem verankerd in de West-Australische politiek. Sindsdien worden de premiers geassocieerd met een politieke partij.
De West-Australische grondwet verbiedt een premier uit het hogerhuis niet (Engels: Legislative Council). Historisch gezien en gebruikelijk is hij echter lid van het lagerhuis. De enige premier ooit die in het hogerhuis zetelde was Hal Colebatch in april 1949. Hij diende een maand later zijn ontslag in omdat hij er niet in geslaagd was een zetel in het lagerhuis te verwerven.
Tijdens de economische hoogconjunctuur in de jaren 1980 werkte de West-Australische regering nauw samen met een aantal grote bedrijven. De regering sloot een reeks deals met bedrijven waardoor de staat later met enorme verliezen opgezadeld werd. Een koninklijke commissie vond bewijzen voor wijdverbreide wanpraktijken. Drie voormalige premiers werden schuldig bevonden aan wanpraktijken en twee van de drie, Ray O'Connor en Brian Burke, dienden gevangenisstraffen uit te zitten. Dit schandaal stond in de volksmond bekend als het 'WA Inc.'.
Lijst van premiers van West-Australië (1890–heden) Legenda