rechts|miniatuur
miniatuur|Dogu’a Tembien binnen Ethiopië Dogu'a Tembien (Tigrinya, "Hoog Tembien") is een van de woreda's in de regio Tigray in Ethiopië. Het is gedeeltelijk vernoemd naar de voormalige provincie Tembien. Tegenwoordig maakt het bergachtige district deel uit van de Zuidoostelijke Tigray Zone. Het bestuurlijke centrum van deze woreda is Hagere Selam.
Aardrijkskunde Topografie en landschappen Bergtoppen miniatuur|De Gumawtaberg, een van de toppen van de Tsatsen-mesa, de hoogste locatie van Dogu'a Tembien Tsatsen, 2815 meter, een brede mesa tussen Hagere Selam en Inda Maryam Qorar () Ekli Imba, 2799 meter, top van het Arebay massief in Arebay tabia of district () Imba Zuw'ala, 2710 meter, bij Hagere Selam () Aregen, 2660 meter, in Aregen tabia () Dabba Selama, 2630 meter, in Haddinnet Tabia () (niet te verwarren met de gelijknamige klooster) Imba Dogu'a, 2610 meter, in Mizane Birhan tabia () Imba Ra'isot, 2590 meter, in Ayninbirkekin tabia () Itay Sara 2460 meter, in Haddinnet tabia () Imba Bete Giyergis, 2390 meter, in Debre Nazret tabia () Tsili 2595 meter, in Haddinnet tabia ()
Laagste plaatsen De laagste plaatsen van het district liggen waar de belangrijkste rivieren het district verlaten. Ze liggen vaak kort bij de hoogste punten, wat de magnitude van het reliëf illustreert. Langs Giba Rivier, nabij Kemishana, 1.406 meter () Langs Agefet Rivier, noorden van Azef, 1.720 meter () Langs Tsaliet Rivier, onder de rotsen waar het Dabba Selama klooster op staat, 1.763 meter () Aan de samenvloeiing van Tanqwa en Tsech'i rivieren, iets stroomopwaarts van May Lomin, 1.897 meter ()
Bergpassen miniatuur|Onderhoud van het voetpad richting Ksad Addi Amyuk Sinds eeuwen volgen voet- en trekpaden in Dogu'a Tembien bergpassen, ksad genoemd, wat in het Tigrinya 'nek' betekent. Ksad Halah (), een smalle doorgang tussen de Giba en Tsaliet bekkens, ook doorkruist door de hoofdweg Ksad Miheno (), nog een plaats waar een aantal paden de Giba en Tsaliet bekkens verbindt; hier is de hoofdweg een kamweg die de pas dwars kruist Ksad Addi Amyuk (), met 2710 meter de hoogste pas van het gebied, doorkruist door de weg naar Hagere Selam Ksad Mederbay (), een V-vormige pas die zowat de hoofdingang vormt van Dogu'a Tembien, afkomstig uit Mekelle met veel convergerende voetpaden en muilezelpaden. Het was ook een slagveld tijdens de Ethiopische burgeroorlog van de jaren tachtig Ksad Azef (), een plaats waar de Tembien hooglanden betrekkelijk eenvoudig kunnen worden bereikt indien afkomstig van de Gheralta laagland. Tijdens de Italiaanse invasie was het een belangrijk slagveld tijdens de Eerste Slag bij Tembien - de Italianen noemden het Passo Abaro Ksad Adawro (), geen echte pas, maar een relatief horizontale richel tussen twee klippen de stad Hagere Selam ligt op een breed zadel Ksad Korowya (), op afstand gelegen langs de Tsaliet River, is een spectaculaire pas in het zandsteen landschap, alvorens te klimmen naar Dogu'a Tembien vanuit het noordwesten
Etnografie De etymologie van plaatsnamen toont aan dat de Tembien Tigreërs gedeeltelijk Agew waren in het verleden; nog steeds zijn er Agew-sprekers in Abergele, net ten zuidwesten van Dogu'a Tembien. De bevolking van Dogu'a Tembien is samengesteld uit de oorspronkelijke bevolking met een zekere bijmenging van afstammelingen van slaven en lijfeigenen die uit het zuidwesten van Ethiopië waren gebracht en in dienst waren van grotere landeigenaren. Er is geen formele discriminatie en iedereen heeft het Tigrinya overgenomen en identificeert zich vandaag als Tigreër. Bij huwelijken zal de schoonfamilie echter vaak informeel de afkomst van bruid of bruidegom verifiëren.
Administratieve indeling miniatuur|Landschap in Hamushte Kebeb Dogu'a Tembien bestaat uit 24 tabias of gemeenten (status 2019)
Hagere Selam, woreda hoofdstad () Degol Woyane, tabiacentrum in Zala () Mahbere Sillasie, tabiacentrum in Guderbo () Selam, tabiacentrum in Addi Werho () Haddinnet, tabiacentrum in Addi Idaga () Addi Walka, tabiacentrum in Kelkele () Arebay, tabiacentrum in het gelijknamige dorp () Ayninbirkekin, tabiacentrum in Halah (). Deze tabia omvat de vroegere tabia Hamushte Kebeb, met daarin de vijf dorpen Hechi, Addi Qolqwal, May Be'ati, Halah en Tsigaba. Addilal, tabiacentrum in het dorp Addilal () Addi Azmera, tabiacentrum in Tukhul () Emni Ankelalu, tabiacentrum in Mitslal Afras () Mizane Birhan, tabiacentrum in Ma’idi () Mika'el Abiy, tabiacentrum in Megesta () Lim'at, tabiacentrum in Maygua () Melfa, tabiacentrum in Melfa (), birthplace of Ethiopian emperor Yohannes IV Aregen, tabiacentrum in Addi Gotet () Menachek, tabiacentrum in Addi Bayro () Mizan, tabiacentrum in Kerene (). Deze tabia omvat Arefa (), waarvan gezegd wordt dat het de geboorteplaats is van de Koningin van Seba Simret, tabiacentrum in Dengolo () Seret, tabiacentrum in Inda Maryam Qorar () Walta, tabiacentrum in Da’erere () Inda Sillasie, tabiacentrum in Migichi () Amanit, tabiacentrium in Addi Qeshofo () Debre Nazret, tabiacentrum in Togogwa ()
Bevolking Er wonen ongeveer 127.000 mensen in Dogu'a Tembien, waarvan 56% jonger dan 20 jaar. Er zijn bijna evenveel mannen als vrouwen. De bevolkingsdichtheid is 122 mensen per km² (gegevens voor 2010). Zoals in veel landen met laag inkomen heeft de bevolkingspiramide een brede basis. Er is echter een begin van een demografische transitie, gezien de veranderende positie van vrouwen in de samenleving en verbeterde gezondheidsdiensten. De Familiecode van 2000 pleit voor gendergelijkheid; vandaar dat de huwbare leeftijd werd verhoogd van 15 tot 18 jaar. Genitale verminking van vrouwen, kindhuwelijken, ontvoering en huiselijk geweld worden nu als misdaden beschouwd. Bijna alle kinderen gaan naar school, maar meisjes onderbreken ze vaak bij het bereiken van de leeftijd van 13 tot 15 jaar, in verband met het ontbreken van voorzieningen voor menstruatiehygiëne op scholen.
Geologie Overzicht De Oost-Afrikaanse Orogenese leidde tot de groei van een bergketen in het Precambrium (tot 800 miljoen jaar geleden of Ma). Rond 600 Ma leidde het uiteenvallen van Gondwana tot de aanwezigheid van tektonische structuren en een paleozoïsch planatieoppervlak, dat zich uitstrekte ten noorden en ten westen van het Dogu'a Tembien-massief.
Vervolgens was er de afzetting van sedimentaire en vulkanische formaties, van oudere (aan de voet van het massief) tot jongere, nu nabij de toppen. Van Paleozoïcum tot Trias was Dogu'a Tembien gelegen nabij de Zuidpool. Er was afzetting van glaciale sedimenten (Edaga Arbi Glacials en Enticho Sandstone). Later werden alluviale sedimenten afgezet (Adigrat Sandstone). Het uiteenvallen van Gondwana (Laat-Paleozoïcum tot Vroeg-Trias) leidde tot een langetektonische fase, waardoor grote delen van de Hoorn van Afrika werden verlaagd. Als gevolg hiervan vond een mariene transgressie plaats die leidde tot de afzetting van mariene sedimenten (Antalo Limestone en Agula Shale). miniatuur|De Antalo kalksteen klif in Mishlam in het zuidoostelijke deel van Dogu'a Tembien Aan het einde van de Mesozoïsche tektonische fase vond (in het Krijt) een nieuwe planatie plaats. Daarna duidt de afzetting van continentale sedimenten (Amba Aradam-formatie) op verminderde aanwezigheid van ondiepe zeeën, wat waarschijnlijk werd veroorzaakt door een regionale opheffing. In het begin van het Cenozoïcum was er een relatieve tektonische rust, waarbij de Amba Aradam-zandsteen gedeeltelijk werd weggeërodeerd wat leidde tot de vorming van een nieuw planatieoppervlak.
In het Eoceen leidde de Afarpluim tot een brede regionale opheffing van de lithosfeer, wat leidde tot de uitbarsting van overstromingsbasalt. Het magma volgde reeds bestaande tektonische lijnen. De dikte van slechts 400 meter basalt geeft aan dat de pre-trap topografie in Dogu'a Tembien hoger was dan in meer zuidelijke gebieden. Drie belangrijke formaties kunnen worden onderscheiden: onderste basalt, ingebedde lacustrine-afzettingen en bovenste basalt. Bijna tegelijkertijd drong de Mekelle Doleriet de Mesozoïsche sedimenten binnen.
Fossielen In Dogu'a Tembien zijn er twee belangrijke fossielhoudende geologische formaties. De Antalo kalksteen (Boven-Jura) is de grootste. De mariene afzettingen omvatten voornamelijk benthische ongewervelde zeedieren. Bijkomend bevatten de tertiaire lacustriene afzettingen, ingebed in de basaltformaties, een reeks gesilicifieerde weekdierfossielen.
In de kalksteen van Antalo: grote Paracenoceratidae koppotigen (Nautilus); Nerineidae indet .; zee-egels; Rhynchonellid brachiopoden; schaaldieren; koraalkolonies; en crinoïde stengels.
In de tertiaire lacustriene afzettingen: Pila (gastropode); Lanistes sp.; Pirenella conica; en landslakken (Achatinidae indet.).
Alle slakkenhuizen, zowel fossiele als recente, worden in het Tigrinya t'uyo genoemd, wat 'helicoïdaal' betekent.
Natuurlijke grotten De uitgestrekte gebieden met Antalo Kalksteen bevatten zeer veel grotten.
De 145 meter lange horizontale galerij van Zeleqwa ligt in een rots vlak bij de rivier met dezelfde naam (). Aan de bovenkant van de klif is een uitlijning van holtes: de "vensters" van een galerij evenwijdig aan klif en rivier. Op de grotbodem staan kleipotten die zouden hebben gediend om voedsel op te slaan voor dorpsbewoners die er waren gaan schuilen tijdens een conflict in het begin van de 20e eeuw.
De grot van Tinsehe ligt in de kloof van de Boven Tsaliet rivier naij Addi Idaga (). De ingang bij een kleine kerk bevindt zich achter een waterval van 100 meter hoog."Stalagmite sampling results table", Ethiopian Venture, First phase: Climate Reconstruction (accessed 17 May 2009)
De grot van May Hib'o () is 70 meter lang. Ze bevat ondergrondse bronnen.
Talloze andere onbezochte grotingangen zijn zichtbaar in Antalo Kalksteenkliffen.
In de rots gehouwen kerken links|miniatuur| Dabba Selama-klooster op een mesa - de bezoeker loopt over de smalle richel en beklimt vervolgens de verticale klif Net als verschillende andere districten in Tigray bezit Dogu'a Tembien meerdere uitgehouwen of monolithische kerken. Deze zijn letterlijk uit rots gehouwen, voornamelijk tussen de 10de en 14de eeuw.
Het bijna ontoegankelijke klooster van Dabba Selama () wordt beschouwd als het eerste klooster in Ethiopië, opgericht door Sint Frumentius. De bezoeker moet eerst naar beneden klimmen, dan over smalle richels langs afgronden klauteren om uiteindelijk een overhangende klif te beklimmen. De mesa omvat ook een kerk uitgehouwen in Adigrat Zandsteen, in de vorm van een kleine basiliek. De houwers probeerden vier baaien aan te leggen, evenals een uitsparing. De pijlers zijn afgerond (wat ongebruikelijk is) en zetten aan beide uiteinden uit, ze ondersteunen bogen die driehoeken lijken. Vrouwen mogen de rots, klooster noch kerk bezoeken. Los van de moeilijke toegang tot het klooster, is de omliggende zandsteen geomorfologie uniek.
De Amani'el kerk in May Baha () werd ook uitgehouwen in Adigrat zandsteen. Achter een pronaos (1960) heeft de rotskerk kruisvormige kolommen, platte balken en een plat plafond, een enkele boog en een platte achterwand zonder apsis. Ramen geven licht aan de kerk zelf. Keizer Yohannes IV werd in deze kerk gedoopt.
De Yohannes rotskerk te Debre Sema'it () werd gehouwen in een rotstop die uitkijkt over het dorp Addi Nefas. Deze kerk is ook uitgehouwen in zandsteen van Adigrat.
De Lafa Gebri'al Rotskerk () is nu buiten gebruik. Ze is uitgehouwen in een kalktuf. De kerk bevat een halfronde houten boog van ca. 1,5 meter doorsnede (uit één stuk).
Ruba Bich'i ‘s dorpskerk () is ook uitgehouwen in kalktuf, en nog in gebruik .