Dit is een lijst van middeleeuwse bestiaria. De bestiaria worden over het algemeen verdeeld in families. Deze rangschikking werd in 1928 opgezet door de Britse mediëvist en auteur M.R. James en herzien in 1959-1962 door Florence McCulloch.
Latijnse bestiaria Eerste familie Deze bestiaria zijn afkomstig uit de tiende tot dertiende eeuw en zijn gebaseerd op de B-versie van de Physiologus en de geschriften van Isidorus van Sevilla: Cambridge, Corpus Christi College, MS 22 Londen, British Library Royal MS 2.C.xii Londen, British Library Stowe MS 1067 Los Angeles, Getty Museum Ludwig XV 3 Los Angeles, Getty Museum Ludwig XV 4 Oxford, Bodleian Library MS Bodley 602 Oxford, Bodleian Library MS Douce 167 Oxford, Bodleian Library MS Laud Misc. 247 Parijs, Bibliothèque Nationale Nouv. acq. lat. 873 Vaticaanstad, Cod. Palat. lat. 1074
De volgende zijn alle teksten uit de laat-dertiende eeuw gebaseerd op dezelfde versie van de Physiologus met de tekst van De bestiis et aliis rebus by Hugues de Fouilloy. Cambridge, Sidney Sussex College 100 Chalon-sur-Saône, Bibliothèque Municipale MS 14 Parijs, Bibliothèque Nationale lat. 2495A Parijs, Bibliothèque Nationale lat. 2495B Parijs, Bibliothèque Nationale lat. 3638A Parijs, Bibliothèque Nationale lat. 14429 Valenciennes, Bibliothèque Municipale MS 101
Deze bestiaria - verschenen in de twaalfde tot veertiende eeuw - omvatten ook materiaal van andere bronnen: Northumberland-bestiarium (Alnwick Castle, MS 447) Cambridge, Trinity College R.14.9 Leningrad, Rossiiskaia natsional'naia biblioteka Q.v.V,1 Londen, British Library Royal MS 2.B.vii Londen, British Library Royal 12.C.xix München, Bayerische Staatsbibliothek gall. 16 New York, Worksop-bestiarium (Morgan Library M. 81)
Tweede familie thumb|Detail van folio 8 recto van het Aberdeenbestiarium, de tijger. De werken in deze groep zijn voornamelijk gebaseerd op Isodorus' Etymologiæ met aanvullend materiaal van Sint Ambrosius, Rabanus Maurus, Gaius Julius Solinus en anderen: Aberdeen-bestiarium, (Aberdeen University Library MS 24) Brussel, Bibliothèque Royale 8340 Brussel, Bibliothèque Royale Hs 8827-42 Cambridge, Corpus Christi College MS 53 Cambridge, Fitzwilliam Museum MS 379 (C, W(B)) Cambridge, Gonville and Caius College MS 109/178 Cambridge, Gonville and Caius College MS 372/621 Cambridge, Gonville and Caius College MS 384/604 Cambridge, University Library Ii.4.26 Canterbury, Cathedral Library Lit.D.10 Chartres, Bibliothèque Municipale 63 (125) Kopenhagen, Kongelige Bibliotek Gl. Kgl. 1633 4° Douai, Bibliothèque Municipale MS 711 Le Mans, Bibliothèque Municipale 84 Londen, British Library Additional MS 11283 Londen, British Library Harley MS 3244 Londen, British Library Harley MS 4751 Rochester-bestiarium (Londen, British Library Royal MS 12.F.xiii) Londen, British Library Sloane MS 3544 Los Angeles, Getty Museum, Salvatorberg Bestiary Nîmes, Bibliothèque Municipale 82 New York, Morgan Library MS M. 890 Ashmole-bestiarium (Oxford, Bodleian Library MS. Ashmole 1511) Oxford, Bodleian Library MS. Bodley 533 Oxford, Bodleian Library MS. Bodley 764 Oxford, Bodleian Library MS. Douce 88 A Oxford, Bodleian Library MS. Douce 151 Oxford, St. Johns College MS. 61 Oxford, St. Johns College MS. 178 Oxford, University College MS. 120 Parijs, Bibliothèque Nationale lat. 3630 Parijs, Bibliothèque Nationale lat. 11207 Parijs, Mazarine Library 742 (1115) Vaticaanstad, Apostolic Library Reg. 258
Derde familie Deze teksten uit de dertiende eeuw hebben de bovenstaande bestiaria als basis maar hebben deze uitgebreid met verschillende mensen, mythologische beesten en soms ook wereldwonderen van Bernard Silvestris en anderen: Cambridge, Fitzwilliam Museum 254 Cambridge, University Library MS Kk.4.25 Oxford, Bodleian Library, MS. e Musaeo 136 Oxford, Bodleian Library MS. Douce 88 E Westminster Abbey Library MS 22
Vierde familie Het enige werk in deze familie - daterend uit de vijftiende eeuw - heeft ook geschriften van Bartholomaeus Anglicus opgenomen: Cambridge, University Library MS. Gg.6.5
Dicta Chrysostomi Deze werken werden in hun tijd toegeschreven aan Johannes Chrysostomus en verschenen voornamelijk in Duitsland van de twaalfde tot de vijftiende eeuw. Bad Windsheim, Ratsbibl. Cod. 28 Brussel, Bibliothèque Royale 18421-29 Chicago, Newberry Library MS 31.1 Epinal, Bibliothèque Municipale 58 (209) Göttweg, Stiftsbibl. Cod. Ms. 154 Göttweg, Stiftsbibl. Cod. ms. 200 Harvarduniversiteit, Houghton Library MS Typ 101 Leningrad, Gos. Publ. Biblioteka Saltykova-Shchedrina lat. Q.v.III,1 Leipzig, Universitätsbibl. Paul. fol. 351 Leipzig, Universitätsbibl. Paul. 4° 1305 Linz, Studienbibl. Cod. ms. Cc.II.15 Londen, British Library Sloane MS 278 München, Bayerische Staatsbibliothek clm 536 München, Bayerische Staatsbibliothek clm 2655 München, Bayerische Staatsbibliothek clm 3221 München, Bayerische Staatsbibliothek clm 5613 München, Bayerische Staatsbibliothek clm 5921 München, Bayerische Staatsbibliothek clm 6908 München, Bayerische Staatsbibliothek clm 9600 München, Bayerische Staatsbibliothek clm 14216 München, Bayerische Staatsbibliothek clm 14348 München, Bayerische Staatsbibliothek clm 14693 München, Bayerische Staatsbibliothek clm 16189 München, Bayerische Staatsbibliothek clm 19648 München, Bayerische Staatsbibliothek clm 23787 New York, Morgan Library MS M. 832 Parijs, Bibliothèque de l’Arsenal lat. 394 Parijs, Bibliothèque Nationale lat. 10448 Uppsala, Universitetsbibliotek C 145 Wenen, Osterreichische Nationalbibliothek 303 Wenen, Osterreichische Nationalbibliothek 1010 Wenen, Osterreichische Nationalbibliothek 2511 Wenen, Osterreichische Nationalbibliothek 4609 Wenen, Osterreichische Nationalbibliothek 13378 Wolfenbüttel, Herzog August Bibliothek 35a Helmst. (Manuscript digitized)
Manuscripten van een enkele auteur
Meerdere manuscripten bevatten delen van bestiaria die kunnen worden toegeschreven aan een enkele auteur. Deze omvatten onder andere werken van Isidorus van Sevilla's Etymologiae, Thomas van Cantimpré's Liber de Natura Rerum, and Hugues de Fouilloy's De avibus
Hugues de Fouilloy München, Bayerische Staatsbibliothek, Clm 9649 (Hugues de Fouilloy, De avibus in a miscellany)
Isidorus van Sevilla Philadelphia, University of Pennsylvania, Kislak Center for Special Collections, Rare Books and Manuscripts, LJS 184 (Isidorus van Sevilla, Etymologiae)
Thomas van Cantimpré Philadelphia, University of Pennsylvania, Kislak Center for Special Collections, Rare Books and Manuscripts, LJS 23 (Thomas van Cantimpré, Liber de Natura Rerum) Brugge, Openbare Bibliotheek, Ms. 410 (XIII) Brugge, Openbare Bibliotheek, Ms. 411 (XV) Brugge, Openbare Bibliotheek, Ms. 412 (XIV) Brugge, Openbare Bibliotheek, Ms. 413 (XIV) Wrocław, Biblioteka Uniwersytecka, Ms. R 174 (XV)
Franse bestiaria De Franse bestiaria zijn alle afkomstig van werken waarvan over het algemeen de auteurs bekend zijn. Deze werken worden als volgt onderverdeeld.
Bestiaire in Verse door Philippe de Thaon Kopenhagen, Kongelige Bibliotek Gl. kgl. S. 3466 8º Londen, British Library Cotton Nero A.v Oxford, Merton College MS. 249
Bestiaire door Gervaise Londen, British Library Additional MS 28260
Bestiaire van Guillaume le Clerc Cambridge, Fitzwilliam McLean 123 Cambridge, Fitzwilliam Mus. J.20 Cambridge, Trinity College O.2.14 Londen, British Library Cotton Vespasian A.vii Londen, British Library Egerton MS 613 Londen, British Library Royal 16.E.viii Lyon, Palais des Arts 78 Oxford, Bodleian Library MS. Bodley 912 Oxford, Bodleian Library MS. Douce 132 Parijs, Bibliothèque de l'Arsenal 2691 Parijs, Bibliothèque Nationale fr. 902 Parijs, Bibliothèque Nationale fr. 1444 Parijs, Bibliothèque Nationale fr. 2168 Parijs, Bibliothèque Nationale fr. 14964 Parijs, Bibliothèque Nationale fr. 14969 Parijs, Bibliothèque Nationale fr. 14970 Parijs, Bibliothèque Nationale fr. 20046 Parijs, Bibliothèque Nationale fr. 24428 Parijs, Bibliothèque Nationale fr. 25406 Parijs, Bibliothèque Nationale fr. 25408 Parijs, Bibliothèque Nationale Rothschild IV.2.24 New Haven, Beinecke Library MS 395 (formerly Phillipps 4156) Vaticaanstad, Apostolic Library Regina 1682 In een Psalter, het Queen Mary-psalter, British Library Ms. Royal 2B, vii, Londen In een psalter, het Isabelle-psalter, State Library, München
Bestiaire door Pierre de Beauvais Malines, Bibliothèque du Séminaire 32 Montpellier, Bibliothèque de la Faculté de Médecine H.437 Parijs, Bibliothèque de l'Arsenal fr. 3516 Parijs, Bibliothèque Nationale fr. 834 Parijs, Bibliothèque Nationale fr. 944 Parijs, Bibliothèque Nationale nouv. acq. 13251 ex-Phillipps 6739 [C, M] Vaticaanstad, Apostolische bibliotheek Reg. 1323
Middelengels bestiarium Londen, British Library Arundel MS 292
Italiaanse bestiaria Florence, Bibl. Laurenziana Cod. plut. LXXXX Inf. Cod. 47 (Bibl. Gadd.) Florence, Bibl. Laurenziana Cod. Ashb. 649 Florence, Bibl. Naz. Cod. Magliabecchiano II.8.33 Florence, Bibl. Naz. cl. XII Cod. Strozz. Magliabecchiano 135 Florence, Biblioteca Ricardiana Cod. 1357 P.III.4 Florence, Biblioteca Ricardiana Cod. 2183 R.IV 4 Nr. 2260 Florence, Biblioteca Ricardiana Cod. 2281 Napels, Bibl. Naz. XII.E.11 Padua, Museo Civico di Padova (Bibl. Comun.) Cod. C.R.M.248 Parijs, Bibliothèque Nationale ital. 450 Rome, Bibl. Corsini 44.G.27
Catalaanse bestiaria Barcelona, Bibl. Universitària 75 Barcelona, Bibl. de Catalunya 87 Barcelona, Bibl. de Catalunya 310 Vic, Bibl. Capitular 229 Vic, Bibl. Capitular 1354
IJslandse bestiaria Kopenhagen, Arnamagnæanske Institut, Arnamagnæanske Institut, AM 673a 4º
Duitse bestiaria München, Bayerische Staatsbibliothek, Cgm 38 (Konrad von Megenberg, Das Buch der Natur) München, Bayerische Staatsbibliothek, Cgm 8414 (Konrad von Megenberg, Das Buch der Natur)
Noten
Categorie:Bestiarium Categorie:Middeleeuwse literatuur