De Mittlere Rheinbrücke (ook Mittlere Brücke genoemd) is de oudste Rijnbrug van Bazel, Zwitserland. De eerste brug op deze locatie werd in de eerste helft van de 13e eeuw gebouwd en heeft het tot 1903 volgehouden; toen werd de brug door het huidige exemplaar vervangen. Tot de opening van de Wettsteinbrücke in 1879 was de Mittlere Brücke de enige Rijnovergang in Basel.
Geschiedenis De bouw van de eerste brug vond plaats op initiatief van bisschop Heinrich von Thun (†1238). Het ging hem hierbij niet om het vergroten van de handelsbelangen, maar om het uitbouwen van zijn eigen territoriale macht. Zijn bisdom was in de voorgaande eeuw namelijk veel macht kwijtgeraakt aan de Zähringers en na het overlijden in 1218 van Berthold V van Zähringen - de laatste telg uit dit geslacht - zag Heinrich zijn kans schoon. Een brug over de Rijn was hierbij een strategisch onderdeel van zijn plannen voor machtsuitbreiding.
Om de bouw te kunnen bekostigen, leende de bisschop een som geld bij Joodse geldschieters, met de kerkschat als onderpand. Volgens een oorkonde uit 1225 gaven de kloosters Sankt Blasien en Bürglen hem financiële steun, in ruil voor een vrijstelling van tolgeld voor de brug. De burgerij van Basel diende de brug te onderhouden.
Wanneer de brug daadwerkelijk is gebouwd, blijft echter onduidelijk, maar aannemelijk is dat er in 1225 wel aan de nieuwe oeververbinding werd gewerkt. In ieder geval was de brug in 1244 gereed, want toen sprak een oorkonde van ene 'Johannes an der Rinbrukke'.
Steen en hout Deze eerste brug bestond voor de helft uit stenen pijlers. Vanwege de diepte van de rivier bestond de andere helft noodgedwongen uit houten pijlers. Het laatste stukje brug voor de stadspoort van Groot-Bazel was een ophaalbrug. In het midden van de brug, op de laatste stenen pijler, werd een kapel ingericht.
Regelmatig raakte de brug beschadigd bij hoogwater. Vooral de houten pijlers moesten het dan ontgelden. In 1457 werd daarom een zesde stenen pijler aangebracht, in de hoop te brug zo te verstevigen. Toch ging het nog verschillende keren mis.
Herstelwerk Omstreeks 1835 werd de stadspoort afgebroken, omdat deze een goede verkeersafhandeling in de weg stond. Ook vond grootschalig herstelwerk aan de brug plaats. Tijdens het hoogwater van 1851 en 1852 ging het bijna mis met de brug, waarna ingrijpender maatregelen werden genomen.
Nieuwe brug Met de toename van het verkeer eind 19e eeuw en de aanleg van de elektrische tram in 1895 voldeed de oude, smalle brug niet langer. In 1899 werd besloten een nieuwe, volledig stenen brug te bouwen met een dek van 19 meter breed. In 1903 werd de oude brug uit dienst genomen en afgebroken, terwijl een tijdelijke houten brug was aangelegd ter vervanging. De nieuwe brug werd op 11 november 1905 in gebruik genomen.
Afbeeldingen
Categorie:Bouwwerk in Bazel Categorie:Verkeer en vervoer in Bazel Categorie:Brug in Zwitserland