thumb|Bioscoopjournaal uit 1945: De Duitsers bouwden in de Tweede Wereldoorlog te IJmuiden een zeer groot betonnen bouwwerk dat fungeerde als een tegen luchtaanvallen beschermde ondergrondse haven voor snelboten en onderzeeërs. Door aanvallen van de Royal Air Force met speciale bommen rest er niet meer dan geweldige puinhopen. thumb|Bioscoopjournaal uit oktober 1945: Overzicht van de situatie op Walcheren vijf maanden na het einde van de Tweede Wereldoorlog. Het eiland staat grotendeels nog onder water na de aanval op de dijken door de Britse luchtmacht in oktober 1944. Een vaartocht over het ondergelopen gebied laat de aangerichte schade zien. thumb|Neurenberg-processen thumbtime=1:00|thumb|Bioscoopjournaal uit december 1945. Nu de Wieringermeer weer droog is, wordt pas goed duidelijk welke schade het water heeft aangericht: dorpen zijn totaal vernield. Moderne boerderijen zijn veranderd in een bouwval. thumbtime=4:14|thumb|Bioscoopjournaal uit 1945. Promotiefimpje voor de collecte van het Nederlands Volksherstel dat tot doel had getroffenen van de bezetting, repatrianten van de Duitse tewerkstelling en teruggekeerde Joden van de noodzakelijke levensbehoeften te voorzien. thumbtime=3:26|thumb|Bioscoopjournaal uit mei 1945. Reportage van de voedselvoorziening aan de Amsterdamse burgers kort na de bevrijding. start=0:02|thumbtime=0:08|thumb|Bioscoopjournaal uit december 1945. Veldloop in Rotterdam. 250px|thumb|rechts|Zicht op de grotendeels lege binnenstad van Rotterdam. Het jaar 1945 is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.
Gebeurtenissen
januari 1 - Operatie Bodenplatte: De Duitse Luftwaffe voert een reeks luchtaanvallen uit op geallieerde vliegvelden in België, Nederland en Noord-Frankrijk. Op 38 vliegvelden in het westen van Duitsland worden 1.035 vliegtuigen verzameld. De geallieerden worden volledig verrast en verliezen veel vliegtuigen op de grond. Tijdens de operatie worden er ruim 800 geallieerde toestellen vernietigd. De Duitsers verliezen circa 100 vliegtuigen, ruim 300 vliegtuigen gaan verloren door eigen luchtafweergeschut. 1 - Operatie Nordwind: Duitse eenheden van Heeresgruppe G (onder bevel van generaal Johannes Blaskowitz) en Heeresgruppe Oberrhein (onder bevel van Reichsführer Heinrich Himmler) lanceren een offensief tegen de Amerikaanse frontlinie (ongeveer 110 kilometer lang) in de regio Sarreguemines. Duitse troepen van het 1e Leger en het 19e Leger (bestaande uit ongeveer 17 divisies) rukken op richting Straatsburg. Het Amerikaanse 7e Leger wordt gedwongen zich terug te trekken. 2 - Slag om Boedapest: Duitse tankeenheden van het 4e SS-Pantserkorps (onder leiding van generaal Herbert Gille) lanceren een offensief ten noordwesten van Boedapest, met als doel de Russische belegering van de stad te doorbreken. De belangrijkste Duitse troepen die bij het offensief betrokken zijn, zijn de 3e SS-Panzer-Divisie Totenkopf en de 5e SS-Panzer-Divisie Wiking (die zonder toestemming van Heinz Guderian, chef van de generale staf van het Duitse leger, uit de OKH-reserve achter Warschau zijn teruggetrokken). Russische eenheden van het 2e Oekraïense Front (onder leiding van maarschalk Rodion Malinovski) worden ongeveer 30 kilometer teruggedreven. 2 - Amerikaanse bommenwerpers (ongeveer 1.000 vliegtuigen) vallen Duitse troepenconcentraties, communicatie- en aanvoerlijnen in het westen van Duitsland aan. Britse bommenwerpers (ruim 500 vliegtuigen) voeren een luchtbombardement uit boven de steden Neurenberg, Ludwigshafen en Berlijn. De oude stadskern van Neurenberg met historische gebouwen wordt voor 90% verwoest. Hierbij worden ruim 1.800 burgers gedood. 3 - Slag om de Ardennen: Duitse eenheden van het 5e Pantserleger (onder leiding van generaal Hasso von Manteuffel) slagen erin om de corridor naar Bastogne onder druk te zetten, maar zij boeken geen vooruitgang. Amerikaanse troepen van het 3e Leger (onder bevel van generaal George Patton en het 1e Leger (onder leiding van generaal Courtney Hodges) vallen vanuit het zuiden en noorden aan richting Houffalize. Ondertussen in de Elzas wordt het Amerikaanse 7e Leger zwaar onder druk gezet in de omgeving van Bitche. Verder naar het zuiden vinden er hevige gevechten plaats bij Straatsburg. 4 - Amerikaanse eenheden van het 3e Leger slaan een Duitse tegenaanval bij Bastogne af. Ondertussen voeren geallieerde troepen van het Amerikaanse 8e Legerkorps en het Britse 30e Legerkorps hevige gevechten in de Ardennen. De restanten van het Duitse 6e Pantserleger (onder bevel van generaal Josef ("Sepp") Dietrich) worden teruggetrokken en naar het Oostfront gestuurd. In de Elzas gaan de Duitse aanvallen in de omgeving van Bitche door. 4 - Amerikaanse B-24 Liberator bommenwerpers vallen het vliegveld van Clark Air Base op de Filipijnen aan. Tijdens het bombardement worden er circa 20 Japanse vliegtuigen op de grond vernietigd. De scheepvaart in de omgeving van Luzon wordt ook aangevallen, ruim 35 Japanse schepen worden tot zinken gebracht of ernstig beschadigd. 5 - Amerikaanse eenheden van het 3e Leger stabiliseren het front in de omgeving van Bastogne. Terwijl het Amerikaanse 1e Leger zijn aanvallen op de Duitse frontlinie voortzet. Duitse troepen van het 19e Leger voeren hevige gevechten ten noorden van Straatsburg. Dwight Eisenhower, opperbevelhebber van de geallieerde strijdkrachten, besluit de frontsectoren rond Bastogne te verdelen tussen Bernard Montgomery en Omar Bradley. 5 - De Russische regering in Moskou erkent het Poolse Comité van Nationale Bevrijding formeel als de voorlopige regering van Polen. De Verenigde Staten en Groot-Brittannië verklaren hun voortdurende erkenning van de Poolse regering in ballingschap (onder leiding van president Władysław Raczkiewicz), gevestigd in Londen. 6 - Russische eenheden van het 3e Oekraïense Front (onder bevel van veldmaarschalk Fjodor Tolboechin) treffen voorbereidingen om een Duitse ontsnapping uit Boedapest te voorkomen. Ze hebben verdedigingslinies met anti-tankgeschut gebouwd. Tolboechin geeft het bevel om de aanvallen op Boedapest te staken om meer Russische troepen vrij te maken. Zeven divisies (circa 80.000 man), een even groot aantal als alle Duitse en Hongaarse troepen in de hoofdstad, worden tussen Zsámbék en Tinnye (ruim 30 kilometer voor Boedapest) gestationeerd. In geval van een ontsnapping moeten de Duitsers eerst de corridor rond de stad doorbreken. 6 - Amerikaanse eenheden van het 1e Leger boeken terreinwinst in een aanval ten zuiden van Stavelot, waardoor de belangrijkste Duitse bevoorradingsroute van La Roche naar St. Vith wordt bedreigd. Adolf Hitler geeft het bevel om niet terug te trekken, nadat veldmaarschalk Gerd von Rundstedt, opperbevelhebber van het Westfont, heeft verzocht om Duitse troepen toe te staan zich terug te trekken uit de Ardennen vanwege de zware geallieerde druk. 6 - Premier Winston Churchill stuurt een persoonlijke boodschap aan Jozef Stalin met de vraag of er in januari een hervatting van een Russisch offensief langs de rivier de Wisła te verwachten is – gezien de geallieerde situatie aan het westelijk front. Hij stelt: "De situatie is lastig", aldus Churchill. Stalin geeft in een reactie aan dat het Russisch-tijdschema van een nieuw offensief niet later dan in de tweede helft van januari zal beginnen. 7 - In Italië vinden enkele beperkte operaties plaats door het Britse 8e Leger (onder bevel van generaal Richard McCreery) om de geallieerde greep op de zuidoever van de rivier de Reno te voltooien. Het natte weer en het gebrek aan versterkingen (met extra voorraden) verhinderen de geallieerden om op dit moment een grootschalig offensief te lanceren. Veldmaarschalk Harold Alexander, opperbevelhebber van de geallieerde legers in Italië, gelast verdere offensieve operaties af. 7 - Duitse tankeenheden van het 4e SS-Pantserkorps heroveren Esztergom, circa 40 kilometer ten noordwesten van Boedapest, in een poging het Duits-Hongaarse garnizoen in de hoofdstad te ontzetten. Na verbeten weerstand bereiken Duitse troepen van de 5e SS-Panzer-Divisie "Wiking" de noordelijke buitenwijken van Boedapest. Ze zijn verspreid en kwetsbaar – generaal Herbert Gilles geeft het bevel om terug te trekken. 8 - Amerikaanse eenheden van het 3e Leger hebben ongeveer 14 kilometer van de Duitse bevoorradingsroute van La Roche naar St. Vith in handen. Ze veroveren Flamierge (gelegen ten noordwesten van Bastogne) aan de zuidelijke flank het Duitse 5e Pantserleger. In de Elzas gaan de gevechten door in de omgeving van Straatsburg. Amerikaanse troepen van het 7e Leger voeren hevige gevechten bij Rimling en Gambsheim. In Nederland schakelen geallieerde eenheden van het Britse 2e Leger (onder bevel van generaal Miles Dempsey) de Duitse posities uit op de westoever van de rivier de Maas. 9 - Amerikaanse eenheden van het 6e Leger (onder bevel van generaal Walter Krueger) landen op Luzon. Ze veroveren de stad Lingayen en de nabijgelegen landingsstrook. De Japanse 14e Legergroep (onder leiding van generaal Tomoyuki Yamashita) heeft ruim 150.000 man gestationeerd in het noorden van het eiland. Yamashita heeft ongeveer 110.000 man beschikbaar ten zuiden van Manilla. De Amerikanen ondervinden weinig weerstand en rukken op richting Manilla. 10 - Amerikaanse eenheden van het 3e Leger voeren felle gevechten bij La Roche. Britse troepen van het 30e Legerkorps rukken vanuit het westen op naar Samrée. Britse parachutisten van de 6e Luchtlandingsdivisie (ondersteund door een Belgische commando-eenheid) veroveren het dorp Bure. Duitse troepen van het 5e Pantserleger trekken zich in goede orde terug ten oosten van Bastogne. Onder druk van geallieerde aanvallen ontruimen de Duitsers de stellingen bij de Bastogne-corridor. Adolf Hitler stemt ermee in de Duitse troepen geleidelijk terug te trekken uit de Ardennen. Het dorp St. Hubert, ten westen van Bastogne, wordt geëvacueerd. 10 - Russische eenheden van het 2e Oekraïense Front voeren felle straatgevechten in Boedapest. Het eiland Óbuda, het noordelijke stadsdeel van de Hongaarse hoofdstad, wordt veroverd. De Russische opmars langs de noordoever van de rivier de Donau, bereikt de Váh (een zijrivier van de Donau) – gelegen ongeveer 130 kilometer van Wenen en minder dan 80 kilometer van Bratislava. 11 - Geallieerde eenheden van het 3e Leger en het 30e Legerkorps ontmoeten elkaar bij St. Hubert. Het Amerikaanse 8e Legerkorps neemt de oostelijke sector van Bastogne in. Tankeenheden ontruimen de bossen bij Wardin (hierbij worden 15 Duitse tanks vernietigd). In het zuiden gaan de gevechten van de Amerikaanse troepen van het 7e Leger in de omgeving van Bitche door, felle Duitse tegenaanvallen worden afgeslagen. 12 - Weichsel-Oderoffensief: Russische eenheden van het 1e Oekraïense Front (onder bevel van maarschalk Ivan Konev) beginnen met een winteroffensief. Vanaf het Sandomierz-bruggenhoofd (hedendaagse Poolse grens) aan de westoever van de rivier de Wisła, voeren 5 legers in de frontlinie aanvallen uit. De verdedigende Duitse troepen bestaan voornamelijk uit Heeresgruppe Mitte (onder leiding van generaal Hans Reinhardt), Heeresgruppe A (onder bevel van generaal Josef Harpe), waarbij het Duitse 4e Pantserleger het doorbraakgebied verdedigt. De Duitse troepen zijn door de Russen 'over-ruled' (5 keer zo sterk in manschappen) en zijn machteloos om de Russische opmars te weerstaan. Het Russische leger beschikt over meer dan 2 miljoen soldaten (verspreid over 170 divisies), 4.500 tanks en ruim 12.000 kanonnen. 12 - Duitse eenheden van het 4e SS-Pantserkorps lanceren een tweede aanval ten noordwesten van Boedapest om de Russische omsingeling te doorbreken. Duitse troepen proberen de luchthaven van Boedapest te heroveren in de hoop een vitale corridor te openen, voor het luchttransport van voorraden en versterkingen. Ze stuiten echter op hevig verzet van ingegraven Russische troepen die het gebied verdedigen. De Duitsers worden tegengehouden en gedwongen zich terug te trekken.