Convectron N.V. was een Nederlands bedrijf dat in de jaren 80 van de 20e eeuw geprobeerd heeft om synthetische bolbliksems op te wekken ten behoeve van de opwekking van energie.
Geschiedenis Het bedrijf ontstond uit het idee van dr. ir. Geert Dijkhuis (1944) om een bolbliksem op te wekken, te stabiliseren en in een fusiereactor op te sluiten. In 1980 stuurde Dijkhuis, astrofysicus en natuurkundeleraar, een ingezonden brief naar het belangrijke wetenschappelijke tijdschrift Nature om zijn theorie over bolbliksems uit de doeken te doen. Daarbij opperde hij het idee dat in bolbliksems, die in de natuur bij onweer ontstaan en gewoonlijk binnen enkele seconden uitdoven, kernfusie optreedt.Geleerden zoeken geld: Bolbliksem oplossing van energieprobleem De Telegraaf (15 november 1980)
Oprichting Convectron N.V. Om middels proefnemingen zijn stelling te bewijzen was kapitaal nodig. In 1983 richtte hij - op dat moment werkzaam bij het Zeldenrust College in Terneuzen - samen met twee compagnons, drs K. Wevers en J. Kleijn, de naamloze vennootschap Convectron op. Met een bescheiden startkapitaal en een aandelenuitgifte werd circa 800.000 gulden verkregen. Het bedrijf bood de aandeelhouders hierbij geen enkele garantie, maar als de te ontwikkelen fusiereactor het energieprobleem van de wereld zou oplossen, dan zouden de winsten van de aandeelhouders van het eerste uur enorm zijn.Convectron presenteert fusiecentrale Leeuwarder courant (5 september 1985)De eerste kernfusiereactor is in 1992 bedrijfsklaar Het vrije volk (12 september 1985)Convectron werft goklustige beleggers voor bolbliksems De Volkskrant (15 september 1983)
Oprichter Dijkhuis kreeg permissie voor een jaar onbetaald verlof en zou als enige vennoot een salaris verkrijgen uit de aandelenopbrengsten.Emissie Convectron trekt 300 goklustige beleggers De Volkskrant (16 december 1983)
Experimenten Convectron startte een serie experimenten in een loods aan de Waalhaven in Rotterdam. De gemeente Rotterdam verstrekte een renteloze lening aan het bedrijf waarmee de huur van de loods kon worden betaald. Een aantal gebruikte loodaccu's uit een onderzeeboot dienden als energiebron. Hij slaagde erin om een vuurbol op te wekken en vast te leggen op een snelle film. Twee jaar later zorgde een tweede aandelenemissie voor nog eens enkele miljoenen guldens.Aandelenuitgifte Convectron Het Algemeen Dagblad (1 oktober 1985) Met dit bedrag kon het bedrijf in het kortsluitlaboratorium van de KEMA in Arnhem een serie neutronendetectieproeven doen waaruit zou moeten blijken dat in blokbliksems daadwerkelijk kernfusie optreedt. Bij de proeven werd getracht in een stikstofatmosfeer, met behulp van deuterium, ontladingen te creëren om zo bolbliksems op te wekken. De resultaten waren niet hoopvol. Het bedrijf besloot vervolgens om de experimenten elders voort te zetten, nu in samenwerking met de HTS in Vlissingen. Doel was om later dat jaar wel weer gebruik te maken van het kortsluitlaboratorium om de nieuwe onderzoeken bevestigd te krijgen.Bolbliksems zoeken het over de grens De Volkskrant (20 februari 1988)
Financiering Ook Holec Smit in Slikkerveer stelde een van haar loodsen beschikbaar voor het doen van experimenten. Omdat de resultaten opnieuw achterbleven, werd begin 1985 besloten de loods af te breken. Geld bleef het probleem, duidelijk werd dat het bedrijf nog maar tot halverwege 1985 financiële middelen zou hebben voor het nodige vervolgonderzoek.Convectron kan rector financieren NRC Handelsblad (23 juni 1984)Convectron: nog dit jaar eind aan de twijfels over bolbliksem-project De Volkskrant (31 maart 1987)
In begin 1986 ontstonden diverse problemen met de verkrijging van verdere financiering. Het bedrijf kreeg onenigheid met de Amsterdamse effectenbeurs die stelde dat het bedrijf in haar prospectus een verkeerde voorstelling van zaken had gegeven over het overleg dat zou hebben plaatsgevonden met de Vereniging voor de Effectenhandel (er was namelijk helemaal geen overleg geweest). Ook verscheen een zeer kritisch rapport van professor Braams, verbonden aan het FOM-instituut voor Plasmafysica. In dat rapport werd de theorie van de bolbliksems gekraakt en in de pers bestempelde hij Dijkhuis als een kwakzalver en een illusionist. Hierdoor nam het vertrouwen bij potentiële aandeelhouders aanzienlijk af en lukte het niet om verdere financiering in Nederland rond te krijgen. Ook de beursgang in België liep op niets uit omdat het bedrijf verzuimd had om toestemming te vragen aan de Belgische Bankcommissie. Het bedrijf deed vervolgens een subsidieaanvraag bij de overheid maar ook dat liep ook op niets uit omdat het bedrijf de aanvraag bij de verkeerde afdeling had ingediend.Tegenslag voor bolbliksem Het vrije volk(3 april 1986)Bolbliksembedrijf uit België weggestuurd Trouw (27 maart 1986)FOM instituut kraakt theorie Convectron over bolbliksem NRC Handelsblad, 5 februari 1986)
Toen de belastingdienst in 1987 in eerste instantie weigerde om de betaalde btw terug te betalen werden de experimenten, waarvoor juist dat belastinggeld was gereserveerd, gestopt. De meetapparatuur werd opgeslagen in een loods en vanaf dat moment leidde Convectron een papieren bestaan. Met het later alsnog terugbetaalde btw-bedrag werkte Dijkhuis voor eigen rekening verder aan zijn wetenschappelijke model. In februari 1988 kwam het bedrijf met het nieuws dat men zich op het buitenland ging richten omdat daar meer belangstelling was voor de bolbliksem-theorie; men zou al zelfs in gesprek zijn met buitenlandse geldschieters. In november 1988 werd duidelijk dat het bedrijf er niet in geslaagd was om verdere investeerders of aandeelhouders in het buitenland aan te trekken. Het project werd stilgelegd. Juist op dat moment kwam het nieuws dat in Rusland ook onderzoekers bezig waren met het fenomeen bolbliksem. Zij hadden de plasmatheorie verlaten en focusten zich meer op chemische reacties met warmteontwikkeling in combinatie met negatieve elektrische lading.Geheim van bolbliksem in Russische handen De Telegraaf (19 november 1988)Bolbliksem project ligt stil wegens geldgebrek De Volkskrant 25 november 1988) Oprichter Dijkhuis keerde terug in zijn oude functie en stond weer als leraar voor de klas.
In 1991 werd door een kleine groep aandeelhouders, samen met de oprichters, een nieuwe poging gedaan om het bedrijf opnieuw leven in te blazen. Opnieuw zocht men investeerders en ook nu werd de overheid benaderd voor subsidieverstrekking in het kader van schone-energieontwikkeling.Convectron poogt bolbliksem nieuw leven in te blazen De Volkskrant (11 januari 1991) Deze acties hadden geen succes. Anderhalf jaar later besloot men een laatste poging te doen, opnieuw via een aandelenuitgifte, om zo het benodigde geld voor nieuwe experimenten bij elkaar te krijgen.Nieuwe aandelen voor experimenten Bolbliksem NRC Handelsblad (26 augustus 1992) Ook deze poging leverde te weinig geld op en het bedrijf stopte met de activiteiten.
Documentaire In 1994 maakte regisseur Frans van Erkel een documentaire over het bedrijf en de oprichter Dijkhuis. De documentaire werd op televisie uitgezonden door de VARA.IDFA.nl Gevangen bliksem Astrofysicus Dijkhuis wil Bolbliksem vangen Leeuwarder courant (8 december 1994)
Het einde van Convectron en doorstart In 2010 werd door de oprichters Dijkhuis en Wevers besloten om de oude vennootschap op te heffen en een nieuw bedrijf op te richten: Convectron Natural Fusion N.V. Het benodigde kapitaal voor de definitieve doorbraak en het bouwen van een werkend prototype fusiereactor moest komen van een beproefde methode: een nieuwe aandelenemissie. Er kwam toestemming van de AFM (Autoriteit Financiële Markten) om op basis van een goedgekeurd prospectus in een achttal landen aandeelhouders te werven. Voor de aandeelhouders van de oude vennootschap was een omruilregeling voor hun aandelen gemaakt, zodat zij hun deelname in de nieuwe vennootschap konden voortzetten. Het bedrijf bestaat anno 2026 nog wel, maar het is onduidelijk is of men nog actief is met de bolbliksemtheorie.
Categorie:Voormalig Nederlands bedrijf Categorie:Pseudowetenschap