Diatoma is een geslacht van diatomeeën binnen de klasse van de Bacillariophyceae. Quiry (2024) onderscheidt in totaal 28 soorten, waarvan de meeste in zoet water voorkomen.
Kenmerken Diatoma vormt kolonies uit afzonderlijke cellen die in een lint of zigzagpatroon zijn verbonden. De individuele cellen hebben de typisch exoskelet van alle diatomeeën, bestaande uit twee helften die op elkaar passen als een deksel op een doosje dat even hoog en iets kleiner is als de deksel (een frustule). In zijaanzicht ziet een Diatoma er rechthoekig uit, in dwarsdoorsnede zijn ze langwerpig of ellipsvormig. De cel heeft een centraal gelegen celkern en verschillende plastiden die door fucoxanthine goudbruin zijn gekleurd.
Voortplanting Ongeslachtelijke voortplanting vindt plaats door de deling van diatomeeën in twee delen, waardoor de cellen kleine worden. De geslachtelijke voortplanting vindt plaats via anisogamie. Hierbij worden per cel twee gameten gevormd, mannelijke en vrouwelijke. Na de fusie van het cytoplasma van twee gameten vormt zich een zygote die uitgroeit tot een zogenaamde auxospore, een ruststadium met hoge overlevingswaarde.
Soorten Guiry (2024) onderscheidt 28 soorten, waarvan 2 (D. boulei en D. capitata) alleen fossiel. De meeste soorten (20) zijn zoetwatersoorten. Er worden 35 verschillende vormen, ondersoorten of variëteiten van diverse soorten uit dit geslacht onderscheiden. Drie soorten zijn zeewatersoorten en twee brakwatersoorten. Vormen, ondersoorten of variëteiten van D. vulgaris kunnen in alle watertypen voorkomen.
De soort Diatoma tenuis is in Nederland een indicatorsoort voor eutroof en hypereutroof water., 2010. Handboek Hydrobiologie II, p. 9. Soortenlijst
Categorie:Kiezelwieren