thumb|Weergave van de Treurenbergpoort door François Stroobant (1857)
De Treurenbergpoort was een stadspoort op de eerste stadsmuur van Brussel.
Aanvankelijk was ze bekend als de Sint-Goedelepoort (eerste vermeldingen in de jaren 1260).Bram Vannieuwenhuyze, Brussel, de ontwikkeling van een middeleeuwse stedelijke ruimte, Proefschrift Geschiedenis, Universiteit Gent, 2008, p. 302-340 - Lees op UGent Nadat de poort in de tweede helft van de 16e eeuw als hertogelijke gevangenis ging fungeren, kreeg ze de benaming Treurenbergpoort, een verwijzing naar de treurende gevangenen van wie de kreten naar verluidt tot buiten te horen waren. In 1567 is er een eerste vermelding van de Treurenborgh (Latijn: Arces Gemitus).Alexandre Henne en Alphonse Wauters, Histoire de la ville de Bruxelles, vol. III, 1845, p. 335 In die jaren wachtten vele van ketterij verdachte personen in de Treurenberggevangenis hun proces af, onder wie burgemeester Antoon van Stralen en Anna Utenhoven, de laatste protestantse martelares.
In 1773 werd de cipier Laurent Joseph Bayez ontslagen na een proces voor de Raad van Brabant. Onder zijn schrikbewind waren verschillende gevangenen ontsnapt.
Voorbij de poort splitste de weg zich in een baan naar Leuven en een andere naar Schaarbeek. De Treurenbergpoort werd afgebroken in 1760. Ze stond in het midden van de huidige straat, ter hoogte van nummer 14 (kruispunt met de Jonkersstraat).
Zie ook Stadspoorten van Brussel
Literatuur Ann Degraeve, "De eerste stadsomwalling van Brussel. Nieuwe ontdekkingen aan de Treurenberg (Br.)", in: e.a. (eds.), Archaeologia Mediaevalis, vol. 24, Archeologie van de Middeleeuwen en de Moderne Tijden in België en aangrenzende gebieden, Namen, s.n., 2001, p. 80 Yannick Devos e.a., "Le site du Treurenberg (Bruxelles). Résultats d'une étude transdisciplinaire", in: Actes des VIIe Congrès de l'Association des Cercles francophones d'Histoire et d'Archéologie de Belgique (AFCHAB) et LIVe Congrès de la Fédération des Cercles d'Archéologie et d'Histoire de Belgique, Brussel, Editions Safran, 2007, vol. I, p. 369-373 Tom Bervoets en Inès Glogowski, "'Un bordel public'? De Brusselse Treurenberggevangenis op het einde van het Ancien Regime", in: De Achttiende Eeuw, vol. 52, nr. 1, 2020, p. 99-111.
Voetnoten
Categorie:Poort in Brussel Categorie:Voormalige gevangenis in België Categorie:Gevangenis in Brussel