Dijk en Waard is een Nederlandse gemeente in de provincie Noord-Holland en in de regio West-Friesland.
Op 1 januari 2022 fuseerden de gemeenten Heerhugowaard en Langedijk tot een nieuwe gemeente. Als naam werd gekozen voor de samenstelling Dijk en Waard. De gemeente telt inwoners (, bron: CBS) en bestaat uit zestien kernen, waarvan Heerhugowaard verreweg de grootste is, hoewel de dorpen – van noord naar zuid – Oudkarspel, Noord-Scharwoude, Zuid-Scharwoude en Broek op Langedijk als een geheel worden gezien onder de naam Langedijk, en als zodanig wordt aangeduid op verkeersborden. Met zo'n 21.000 inwoners kan dit gezien worden als de op een na grootste kern van de gemeente. Sint Pancras is via lintbebouwing verbonden met Broek op Langedijk, maar wordt algemeen gezien als een apart dorp, dat zowel bij de voormalige gemeente Langedijk als Alkmaar hoort.
thumb|Topografische kaart gem. Dijk en Waard, juni 2023
Fusie In september 2018 nam de gemeenteraad van Heerhugowaard een motie aan waarin bepleit werd een versneld onderzoek uit te voeren naar een fusie met de buurgemeente Langedijk. Op 26 februari 2019 namen de gemeenteraden van beide gemeenten een besluit om te komen tot een ambtelijke fusie; deze fusie werd op 1 januari 2020 geëffectueerd.
Op 11 maart 2020 keurden beide gemeenteraden het herindelingsadvies voor de fusie goed. Het provinciebestuur van Noord-Holland ging eind juni 2020 akkoord met het voorstel tot samenvoeging.
Nadat advies ontvangen was van de Raad van State werd op 4 november 2020 een herindelingswetsontwerp ingediend bij de Tweede Kamer. Op 11 februari 2021 ging de Tweede Kamer akkoord met de herindeling. Bij de behandeling van het wetsontwerp werd er een motie ingediend van het lid Snoeren (VVD) en het lid Van de Molen (CDA), waarin de toekomstige gemeente werd opgeroepen het draagvlak voor de fusie te evalueren en zo nodig daarop te acteren. De motie werd aangenomen. De Eerste Kamer heeft het voorstel op 13 juli 2021 aangenomen.
Geografie Plaatsen in de gemeente
Stad: HeerhugowaardDorpen: Broek op Langedijk De Noord Oudkarspel Koedijk Noord-Scharwoude Sint Pancras Veenhuizen Verlaat Zuid-ScharwoudeBuurtschappen: Broekhorn Draai 't Kruis Frik Kabel Pannekeet Omliggende gemeenten
Politiek De herindelingsverkiezing voor de gemeenteraad van Dijk en Waard, die op 1 januari 2022 aantrad, werd gehouden op 24 november 2021. De opkomst bedroeg 36%.Uitslag gemeenteraadsverkiezingen 24 november 2021, verkiezingsuitslagen.nl De zittingsperiode van de gemeenteraad loopt tot en met de gemeenteraadsverkiezingen van 2026; de nieuwe gemeente Dijk en Waard deed daarom niet mee aan de reguliere gemeenteraadsverkiezingen in 2022.
College van burgemeester en wethouders Op 3 januari 2022 werd met de nieuwe gemeenteraad ook de rest van het college van burgemeester en wethouders geïnstalleerd. De lokale partijen Dijk & Waardse Onafhankelijke Partij (DOP) en Lokaal Dijk en Waard (LDW) leverden elk twee wethouders, de VVD en Senioren Dijk en Waard (SDW) elk een.Nieuwe gemeenteraad en college Dijk en Waard van start, dijkenwaardcentraal.nl, 4 januari 2022. Gearchiveerd op 6 januari 2022.College van burgemeester en wethouders. Gearchiveerd op 4 december 2022.
Per 13 juli 2022 is Maarten Poorter benoemd als eerste burgemeester van Dijk en Waard.Maarten Poorter voorgedragen als nieuwe burgemeester gemeente Dijk en Waard Nieuwsbericht gemeente Dijk en Waard d.d. 18 mei 2022. Gearchiveerd op 19 juni 2023.Benoeming burgemeester Dijk en Waard, Nieuwsbericht Rijksoverheid d.d. 1 juli 2022. Gearchiveerd op 10 december 2022.Beëdiging en installatie nieuwe burgemeester, Gemeente Dijk en Waard d.d. 13 juli 2022. Gearchiveerd op 12 augustus 2022.
Op 22 november 2022 ontstond er een breuk tussen de VVD en de rest van de coalitie. Dit leidde tot het per direct vertrekken van wethouder Falco Hoekstra (VVD). Medio december 2022 ontstond er een nieuwe coalitie. De VVD was vervangen door GroenLinks, PvdA en ChristenUnie. Laatstgenoemde leverde ook de wethouder namens deze drie partijen. Samen sloten zij het nieuwe coalitieakkoord "Thuis in Dijk en Waard".
Deze coalitie had een meerderheid van 22 zetels. Oorspronkelijk was dit een meerderheid van 24 zetels, maar door een aantal afsplitsingen is dit aantal gereduceerd.
Zetelverdeling gemeenteraad
De gemeenteraad van Dijk en Waard bestaat uit 37 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds de oprichting van de gemeente op 1 januari 2022.
Partij 2021 2026 Stemmen Zetels Stemmen Zetels Lokaal Dijk en Waard (LDW) 3.706 6 6.841 7 VVD 3.071 5 4.513 5 Dijk&Waardse Onafhankelijke Partij (DOP) 4.431 7 4.093 4 PRO (2026: GroenLinks-PvdA) – – 3.854 4 FVD 1.787 3 3.377 3 Senioren Dijk en Waard (SDW) 2.625 4 3.328 3 D66 1.884 3 3.036 3 Beter voor Dijk en Waard (BvDW) – 2.918 3 CDA 1.737 2 2.053 2 50PLUS – 1.783 2 ChristenUnie 1.170 2 1.134 1 BVNL – 218 – GroenLinks 1.879 3 – PvdA 1.705 2 – Lijst Planken 335 – – – Authentiek Dijk en Waard 236 – –Totaal geldig 24.566 37 37.148 37Opkomst36,02% 52,28%
Bezienswaardigheden Lijst van rijksmonumenten in Dijk en Waard Lijst van gemeentelijke monumenten in Dijk en Waard Lijst van oorlogsmonumenten in Dijk en Waard Lijst van beelden in Dijk en Waard