Varkenspootje (Cladonia uncialis) is een korstmossoort uit de familie Cladoniaceae.
Determinatie Uiterlijke kenmerken Varkenspootje is wittig, grijsgroen tot blauwgrijs van kleur. Het heeft geen grondschubben. De podetiën (takjes) zijn niet soredieus, glad en geheel zonder schubben. De takjes worden 3–5 cm hoog en 3 mm dik en zijn voorzien van bruine puntjes.
Zelden ontwikkelt het apotheciën. In Nederland ontwikkelt het deze nooit. Als ze verschijnen, staan ze bovenaan de podentiën. Ze hebben bruine schijven met een diameter van 0,3–0,8 mm.
Het heeft de volgende kleurreacties: K-, C-, KC+ (geel), P-, UV- (zelden UV+ wit).
Microscopische kenmerken In één ascus zitten 8 eencellige, kleurloze ascosporen met de afmetingen 10–15 × 3–3,5 µm
Gelijkende taxa Varkenspootje lijkt op ezelspootje (Cladonia zopfiii), maar verschilt door een UV+ witte reactie, opgeblazen karakter en de zichtbaar meer gele kleur.
Ecologie Varkenspootje is in de regel een terricole soort die voornamelijk groeit op zure, oligotrofe zandgronden of op rotsachtige ondergrond. Zo nestelt het zich op droog grasland, heidevelden, open bossen van de laaglanden tot het alpengebergte.
Biogeografie Het is wijdverspreid van het noordpoolgebied tot de loofboszone. In Nederland is het een vrij zeldzame soort, maar vrij algemeen in de duinen en op hoge zandgronden in het binnenland. Het staat op de Nederlandse Rode Lijst in de categorie kwetsbaar.
Externe links
Categorie:Cladoniaceae Categorie:Korstmossoort