De bestorming van het Capitool in de Amerikaanse hoofdstad Washington D.C., door fervente aanhangers van de Republikeinse Amerikaanse president, Donald Trump, vond plaats op 6 januari 2021. De relschoppers probeerden de formalisering van de verkiezingsoverwinning van de verkozen president Democraat Joe Biden op gewelddadige wijze te blokkeren. De aanval op het Congres werd door wetshandhavingsinstanties zoals de FBI bestempeld als binnenlands terrorisme en door vele politieke waarnemers beoordeeld als een poging tot een staatsgreep.
De opstand werd op 6 januari om 12:00 uur (EST) voorafgegaan door de zogenaamde Save America March, een protestbijeenkomst van Trump, waarvoor duizenden van zijn aanhangers waren verzameld op The Ellipse in de buurt van het Witte Huis. In zijn toespraak aan de menigte beweerde Trump nogmaals ten onrechte dat zijn nederlaag te wijten was aan verkiezingsfraude door de Democratische Partij en drong er bij zijn aanhangers op aan om met hem naar het Capitool te marcheren om het Congres en vicepresident Mike Pence aan te sporen, om de – voor hem ongunstige – stem van het kiescollege in te trekken.
Kort na 14.00 uur (EST), op het moment dat de gezamenlijke zitting van het Congres bezig was met de stemmentelling van het Kiescollege, drongen meer dan 2000 gewelddadige relschoppers het Capitool binnen, terwijl Trump terugreed naar het Witte Huis. Het Capitoolcomplex werd afgesloten en wetgevers en personeel werden in veiligheid gebracht of in kamers gebarricadeerd toen relschoppers politieagenten en verslaggevers aanvielen, eigendommen vernielden, plunderden en het gebouw inclusief de Senaatskamer enkele uren bezetten. Sommigen probeerden wetgevers te lokaliseren en scandeerden 'Hang Mike Pence', terwijl een galg werd opgericht ten westen van het Capitool.
De U.S. Capitol Police en de burgemeester van Washington D.C., Muriel Bowser, verzochten de Nationale Garde van het Amerikaanse ministerie van Defensie om assistentie. Trump weigerde meermaals gehoor te geven aan deze oproep, waarna vicepresident Pence uiteindelijk degene was die goedkeuring gaf. De veiligheidstroepen arresteerden ongeveer 50 relschoppers ter plaatse, en honderden werden later geïdentificeerd en aangeklaagd. Rond 17.40 uur (EST) verklaarde de politie het gebouwencomplex weer veilig. De burgemeester stelde een plaatselijke avondklok in vanaf 18:00 (EST) en riep de noodtoestand uit. Het Congres hervatte diezelfde avond nog de zitting en bevestigde in de vroege ochtend van 7 januari de verkiezingsoverwinning van de verkozen president Joe Biden en de verkozen vicepresident Kamala Harris.
Als gevolg van de gebeurtenissen, opende het Huis van Afgevaardigden op 13 januari 2021 een tweede afzettingsprocedure tegen Donald Trump. Op 13 februari 2021 vonden 57 van de 100 senatoren Trump schuldig aan het aanzetten tot rellen. Aangezien de vereiste tweederdemeerderheid voor een veroordeling echter niet werd behaald, eindigde het proces formeel met een vrijspraak. Sinds 27 juli 2021 doet een commissie onderzoek naar de gebeurtenissen van 6 januari, met name de rol die Trump daarin speelde.
Vijf mensen stierven kort voor, tijdens of na de bestorming van het Capitool, waarvan één persoon werd doodgeschoten door een agent van de Capitol Police terwijl ze probeerde binnen te dringen in de vergaderzaal van het Capitool. Er vielen veel gewonden, onder wie 138 politieagenten. Vier agenten die tijdens de bestorming betrokken waren bij het beschermen van het Capitool pleegden later zelfmoord.
Achtergrond Pogingen om de presidentsverkiezingen ongedaan te maken thumb|Toenmalig president Donald Trump spreekt tijdens een campagnebijeenkomst in Goodyear, Arizona, in oktober 2020. De Democraat Joe Biden versloeg de zittende Republikein Donald Trump bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2020.Meerdere bronnen:
Trump en andere Republikeinen probeerden de verkiezingen ongedaan te maken en beweerden ten onrechte dat er sprake was van verkiezingsfraude.Meerdere bronnen:
Binnen enkele uren na het sluiten van de stembureaus, terwijl de stemmen nog werden geteld, riep Trump de overwinning uit en eiste dat het tellen zou worden stopgezet. Hij begon een campagne om de verkiezingen te ondermijnen, door middel van rechtszaken en een bovenwettelijke poging. Trumps advocaten hadden binnen tien dagen na de verkiezingen geconcludeerd dat juridische bezwaren tegen de verkiezingsuitslag geen juridische basis of juridische waarde hadden. Ondanks die analyses probeerde Trump de resultaten ongedaan te maken door middel van ten minste 60 rechtszaken met betrekking tot de presidentsverkiezingen van 2020, waaronder twee voor het Hooggerechtshof. De acties waren bedoeld om verkiezingscertificeringen teniet te doen en stemmen die op Biden waren uitgebracht ongeldig te verklaren. De betwistingen werden door alle rechtbanken afgewezen wegens gebrek aan bewijs of het ontbreken van rechtsgrond.
Trump zette vervolgens een campagne op die tot doel had de Republikeinse gouverneurs, staatssecretarissen en staatswetgevers onder druk te zetten om de resultaten teniet te doen door het creëren van valse verkiezingsdocumenten als een manier om de overwinning van Joe Biden te vervangen of door bewijs van fraude te produceren. Hij eiste verder dat wetgevers ogenschijnlijke 'onregelmatigheden' bij de verkiezingen zouden onderzoeken, zoals door het vergelijken van handtekeningen van ingezonden stembiljetten, daarbij eventuele eerdere analytische inspanningen buiten beschouwing gelaten. Trump deed persoonlijk navraag naar voorstellen tot het inroepen van de krijgswet om zo de verkiezing 'opnieuw uit te voeren' of 'terug te draaien' en de benoeming van een speciale raadsman om gevallen van fraude te ontdekken, ondanks de conclusies van federale en staatsfunctionarissen dat dergelijke gevallen zeer geïsoleerd waren of helemaal niet bestonden. Hij ondernam uiteindelijk geen van beide stappen. Trump drong er herhaaldelijk bij vicepresident Mike Pence op aan om de resultaten te wijzigen en te voorkomen dat Biden zou worden ingehuldigd. Geen van die acties vielen binnen de grondwettelijke bevoegdheden van Pence als vicepresident en president van de Senaat. Trump herhaalde de oproep aan Pence tijdens zijn rallytoespraak op de ochtend van 6 januari.
Sommigen hebben deze pogingen om de verkiezingen ongedaan te maken gekarakteriseerd als een poging tot een staatsgreep,Meerdere bronnen:
en een implementatie van Trumps 'grote leugen' van een gestolen verkiezing.Meerdere bronnen:
Op 31 oktober 2021 werd een uitgebreid en gedetailleerd verslag van de gebeurtenissen voor, tijdens en na de aanval gepubliceerd door The Washington Post.
Planning Op 6 januari 2021 was de ceremoniële aangelegenheid gepland om de winnaar van de stemming van het kiescollege te bevestigen tijdens een gezamenlijke vergadering van het Congres. In december 2020, organiseerde het Republikeinse congreslid Mo Brooks (Alabama), drie Witte Huis-bijeenkomsten tussen Trump, Republikeinse wetgevers en anderen. Onder de aanwezigen waren Trump, vice-president Pence, de Republikeinse vertegenwoordigers Jody Hice (Georgia), Jim Jordan (Ohio), en Andy Biggs (Arizona), verkozen vertegenwoordiger Marjorie Taylor Greene (Georgia), en leden van Trumps juridische team.
Op 18 december, vier dagen nadat het kiescollege had gestemd, riep Trump zijn supporters op om een bijeenkomst bij te wonen vóór de stemmentelling van het Congres op 6 januari om zijn strijd tegen de geldigheid van de verkiezingsresultaten van verschillende staten voort te zetten. Trump tweette: 'Groot protest in D.C. op 6 januari. Wees erbij, zal wild zijn!'Meerdere bronnen:
De Save America March en rally die voorafgingen aan de rellen in het Capitool waren aanvankelijk georganiseerd door Women for America First, voorgezeten door Amy Kremer, mede-oprichter van Women for Trump. Op 1 januari 2021 kregen ze een vergunning met een geschatte opkomst van 5.000 voor een eerste amendement rally March for Trump. Eind 2020 en begin 2021 organiseerde en sprak Kremer op een reeks evenementen in het hele land als onderdeel van een bustour om de aanwezigheid op de March for Trump rally op 6 januari te stimuleren en Trumps inspanningen te steunen om het verkiezingsresultaat ongedaan te maken. Women for America First nodigde haar supporters uit om deel te nemen aan een karavaan voertuigen die naar het evenement zouden rijden. Het evenementenbeheer werd uitgevoerd door Event Strategies, een bedrijf opgericht door Tim Unes, die werkte voor Trump's presidentiële campagne in 2016.
Op 2 januari retweette Trump een bericht van Kremer waarin hij de rally van 6 januari promootte, en voegde eraan toe dat hij erbij zou zijn. Vanaf dat moment, hoewel Kremer nog steeds de vergunning had, ging de planning in wezen over naar het Witte Huis. Trump besprak de sprekersopstelling en de muziek die tijdens het evenement moest worden gespeeld. Hoewel het oorspronkelijke plan voor de betoging was dat mensen op The Ellipse moesten blijven totdat de verkiezingslijsten waren geteld, zei het Witte Huis dat ze naar het Capitool moesten marcheren, zoals Trump herhaaldelijk zei tijdens zijn toespraak.
Ali Alexander, een rechtse politiek activist die deelnam aan de organisatie van de betoging en steun betuigde aan de bestorming als 'volledig vreedzaam', zei in december dat de Republikeinse vertegenwoordigers Paul Gosar (Arizona), Andy Biggs en Mo Brooks waren betrokken bij de planning van 'iets groots'. 'Wij zijn de vier jongens die op 6 januari een evenement hebben bedacht', zei hij. Volgens Alexander: 'Het was om momentum en druk op te bouwen en op de dag zelf de harten en gedachten van de leden van het Congres te veranderen die nog geen beslissing hadden genomen of die iedereen buiten zagen en zeiden: "Ik kan niet aan de andere kant van die menigte zijn".' Zijn opmerkingen kregen meer aandacht na de gebeurtenissen van 6 januari, waardoor Biggs reageerde met een verklaring waarin hij elke relatie met Alexander ontkende.Meerdere bronnen:
The Washington Post schreef dat video's en berichten eerdere connecties tussen Alexander en de drie leden van het Congres onthulden. Alexander zei in april 2022 dat hij zou meewerken aan het onderzoek van het ministerie van Justitie naar de aanval, nadat hij een dagvaarding had ontvangen van een federale Grand jury die onderzoek deed naar brede categorieën van mensen die voorafgaand aan de aanval betrokken waren bij Trump-bijeenkomsten. Alexander stond dicht bij de oude Trump-medewerker Roger Stone, met wie hij sprak over 'logistiek' en de 'strijdende partijen' van rallyorganisatoren in de aanloop naar 6 januari. Alexander gaf het 6 januari-comité al zijn communicatie met Stone van de dag van de aanval.
Gedurende enkele weken voor het evenement waren er meer dan een miljoen vermeldingen van de bestorming van de hoofdstad op sociale media, waaronder oproepen tot geweld tegen het Congres, Pence en de politie. Dit werd gedaan op 'alt-tech'-platforms zoals de website van de nieuwsaggregator Patriots.win, chat-app Telegram en microbloggingwebsites Gab en Parler. Veel van de posters waren gepland voor geweld vóór het evenement; sommigen bespraken hoe ze de politie op straat konden vermijden, welk gereedschap ze moesten meenemen om deuren open te breken en hoe ze wapens de stad binnen konden smokkelen. Ze bespraken 'de noodzaak' om de politie aan te vallen. Na aanvaringen met Washington D.C. politie tijdens protesten op 12 december 2020, keerden de Proud Boys en andere extreemrechtse groepen zich tegen het steunen van wetshandhaving.Meerdere bronnen: