Alternatieve feiten of alternatieve waarheid zijn politiek gemotiveerde zienswijzen die niet, of alleen zeer selectief, met de objectieve realiteit te maken hebben. De term wordt echter ook in een neutrale betekenis gebruikt bij contra-expertise, 'second opinion' en nieuw onderzoek.
Het Engelse begrip 'alternative facts' werd geïntroduceerd in 2017 in de Amerikaanse politiek. Sindsdien wordt de term meestal gebruikt als een eufemisme voor 'leugens' en als alternatief voor nepnieuws (fake news), halve waarheden en overdrijvingen.
Achtergrond Op 22 januari 2017 noemde Kellyanne Conway, een Amerikaans politiek activist en spindoctor, het nieuws onwaar dat bij de inauguratie van Donald Trump als president van de Verenigde Staten niet zoveel toeschouwers waren als bij de inauguratie van Barack Obama, de voorganger van Trump. Deze bewering zou berusten op "alternatieve feiten", waarmee zij de term introduceerde. Trump verweet de media dat ze nepnieuws hadden verspreid over de opkomst bij zijn inauguratie. Dit is vergeleken met Newspeak, een begrip dat verschijnt in George Orwells roman 1984. (2017) alternatieve feiten. Gearchiveerd op 2 februari 2021.
Betekenis en gebruik Met de term 'alternatief feit' kunnen verschillende zaken worden bedoeld, afhankelijk of het bedoeld is als eufemisme, of om twijfel te zaaien of in een neutrale betekenis.
Eufemisme De term 'alternatief feit' fungeert meestal als een verzamelnaam voor leugens, halve waarheden, overdrijvingen en nepnieuws.
Twijfel zaaien Het doel is vaak om het vertrouwen in de betrouwbaarheid van traditionele media en van wetenschappelijk bewijzen te ondermijnen.
Neutraal gebruik Ook bij een contra-expertise of 'second opinion', die gebaseerd is op een andere diagnose, komt de term 'alternatief feit' voor, of waar het gaat om een hernieuwde interpretatie van bestaande (dezelfde) feiten, en niet alleen bij niet-bestaande feiten.
Alternatieve feiten kunnen ook boven water komen bij (wetenschappelijk) onderzoek om een bepaalde hypothese te falsifiëren. (2017) Alternatieve feiten bestaan wel degelijk!. Gearchiveerd op 2 februari 2021.
Met de term wordt eigenlijk een alternatieve interpretatie van de feiten bedoeld en kan niet zonder meer als leugen worden bestempeld. (2017) Wat we verstaan onder "alternatieve feiten". Gearchiveerd op 2 februari 2021.
Categorie:Complottheorie Categorie:Hoax Categorie:Internetcultuur Categorie:Journalistiek Categorie:Onderzoek Categorie:Politiek jargon Categorie:Propaganda