miniatuur|Zegel van de president van de Verenigde Staten.
Het presidentschap van Joe Biden begon op 20 januari 2021 om 12.00 uur EST, toen Joe Biden werd geïnaugureerd als 46e president van de Verenigde Staten en Kamala Harris werd geïnaugureerd als 49e vicepresident van de Verenigde Staten. Biden, een Democraat uit de staat Delaware, werd president nadat hij zittend president Donald Trump had verslagen in de presidentsverkiezingen van 2020. Bidens overwinning werd geformaliseerd door het Kiescollege op 14 december 2020 en later bekrachtigd door een gezamenlijke vergadering van het Amerikaans Congres op 6-7 januari 2021. Tijdens het tellen van de stemmen van het Kiescollege werd op 6 januari 2021 het Capitool bestormd door Trumpaanhangers, waardoor de bekrachtiging van het resultaat vertraging opliep en uiteindelijk zou plaatsvinden op 7 januari om 3.44 uur.
Amerikaanse presidentsverkiezingen 2020
In april 2019 kondigde voormalig vicepresident Joe Biden aan dat hij zich kandidaat zou stellen voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2020, nadat hij eerder reeds zonder succes kandidaat was geweest in 1988 en 2008. Op 7 november 2020, vier dagen na de stembusgang, werd duidelijk dat Biden zittend president Trump had verslagen, waardoor hij de president-elect van de Verenigde Staten werd. Kort daarop stelde de Trumpcampagne verscheidene processen in om de verkiezingsuitslagen aan te vechten in verschillende strijdstaten, zoals Pennsylvania, Arizona, Georgia, Wisconsin, Nevada en Michigan, op grond van onbewezen beweringen van verkiezingsfraude.
Machtsoverdracht en inauguratie miniatuur|Eedaflegging van Joe Biden, 20 januari 2021.
Hoewel Biden algemeen werd erkend als de winnaar van de verkiezingen, weigerde Emily W. Murphy, hoofd van de General Services Administration, aanvankelijk om de machtsoverdracht te beginnen, waardoor zijn team geen geld en kantoorruimte kreeg. Op 23 november, nadat Michigan zijn uitslag had gecertificeerd, stuurde Murphy een brief die Bidens overwinning bevestigde, waardoor Bidens transitieteam toegang kreeg tot federale fondsen en middelen voor een ordelijke machtsoverdracht.
Twee dagen nadat Biden de winnaar bleek te zijn, kondigde Biden de vorming van een taakgroep aan, die hem moest adviseren over de coronapandemie tijdens de machtsoverdracht, onder voorzitterschap van voormalig surgeon general Vivek Murthy, voormalig FDA-commissaris David A. Kessler en Marcella Nunez-Smith van Yale University.
Op 5 januari 2021 won de Democratische Partij controle over de Senaat, met ingang van 20 januari, als gevolg van verkiezingsoverwinningen in Georgia door Jon Ossoff voor een termijn van zes jaar en Raphael Warnock in een special election voor een termijn van twee jaar. President-elect Biden steunde beide kandidaten en heeft voor de verkiezingen van 5 januari voor beide kandidaten campagne gevoerd. miniatuur|Bidens inaugurele rede (Engelse tekst) Op 6 januari 2021 werd het Capitool bestormd door Trumpaanhangers in de hoop de overwinning van Biden ongedaan te maken tijdens het tellen van de stemmen. Meer dan 26.000 leden van de National Guard werden naar de hoofdstad gestuurd voor de inauguratie en duizenden bleven tot in de lente.
Op 20 januari 2021 werd Joe Biden door opperrechter John Roberts ingezworen als 46e president van de Verenigde Staten. Hij legde de presidentiële eed af om 11:49 EST, elf minuten voor het grondwettelijk begin van zijn presidentschap.
Korte machtsoverdracht Op 19 november 2021 moest president Biden korte tijd, 85 minuten lang, zijn presidentiële macht overdragen aan vicepresident Kamala Harris. Dit in verband met het ondergaan van een coloscopie onder narcose. Daarmee werd Harris de eerste vrouw ooit in de geschiedenis van de Verenigde Staten die waarnemend president is geweest.Kamala Harris eerste vrouw die (tijdelijk) presidentiële macht in VS krijgt NU.nl d.d. 19 november 2021
Binnenlands beleid COVID-19-pandemie miniatuur|President Biden ondertekent uitvoerende besluiten in het Oval Office kort na zijn inauguratie, 20 januari 2021.
Op 20 januari 2021, op zijn eerste dag als president, voerde president Biden een federale mondmaskerverplichting in. Hierdoor werden het het dragen van een mondmasker en het respecteren van de nodige social distance verplicht in federale gebouwen, op federale gronden en voor federale ambtenaren en aannemers. Biden ondertekende eveneens een uitvoerend besluit om de terugtrekking van de VS uit de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) ongedaan te maken, waarmee hij een van de beleidsdaden van zijn voorganger Trump terugdraaide. Dr. Anthony Fauci werd eveneens benoemd tot hoofd van de Amerikaanse delegatie bij de WHO. Op 21 januari 2021 maakte de regering van Biden een document van meer dan 200 bladzijden aangaande de nationale strategie tegen COVID-19 bekend. Op zijn tweede dag als president riep Biden de Defense Production Act in, waarmee hij de productie van glazen flesjes en spuiten voor de vaccins wilde verzekeren. Hij ondertekende ook 10 uitvoerende besluiten om de coronapandemie te bestrijden. Om zijn doelstelling om 100 miljoen Amerikanen te vaccineren in de eerste 100 dagen van zijn presidentschap, ondertekende hij ook besluiten om de nodige materialen voor vaccinatie, testing en persoonlijke bescherming te voorzien. Andere besluiten dienden dan weer om de ontwikkeling van medicijnen tegen COVID-19 te steunen.
Economie en Financiering President Biden heeft tijdens zijn verkiezingstournee gezegd dat hij zijn plannen wil financieren door 1) te lenen op de kapitaalmarkt en 2) door belastingen te verhogen. Hij zou een aantal van Trumps belastingverlagingen uit de Tax Cuts and Jobs Act van 2017 geheel of gedeeltelijk terug willen draaien. Het hoogste belastingtarief voor "grootverdieners" (400.000 dollar per jaar of meer) wil hij naar 39,6 procent brengen (nu 37 procent). Ook wil hij vermogens zwaarder belasten (straks 39,6 procent, nu 20 procent). Verder zou ook de belasting op bedrijfswinsten verhoogd worden naar 28 procent (nu 21 procent). Ook gaat hij ervan uit dat zijn plannen de economie zullen aanjagen met hogere belastingopbrengsten tot gevolg. Was Trumps motto MAGA (Make America Great Again), dat van hem is: Buy American (Koop Amerikaans).
Reddingsplan Op 14 januari 2021 maakte toenmalig president-elect Biden een reddingsplan voor de Amerikaanse economie bekend ter waarde van 1.900 miljard dollar. In het Amerikaans het "American Rescue Plan" genoemd. Daarvan zou 1.000 miljard gaan naar directe steun, onder meer in de vorm van een cheque van 1.400 dollar voor iedere Amerikaan als aanvulling op een eerdere cheque van 600 dollar. Het plan moet ook steun bieden inzake huisvesting en voedselbevoorrading, verruimt de mogelijkheden tot kinderopvang en betaalbare gezondheidszorg, verhoogt de minimumlonen, verruimt de werkloosheidsverzekering en geeft gezinnen in nood ook noodsteun. Het plan voorziet ook om de toegangsvoorwaarden voor deze steun te verruimen tot mensen die eerder nog geen steun hebben genoten. Daarnaast voorziet het plan ook in 440 miljard dollar voor gemeenschapswerking, 350 miljard voor steun aan de medische eerstelijnswerkers en kmo's, 400 miljard voor het nationale vaccinatieplan en het heropenen van scholen en 10 miljard voor de modernisering van de federale informaticasystemen. In haar eerste persbriefing zei woordvoerster Jen Psaki dat het plan waarschijnlijk nog zal worden hervormd.
Het plan bepaalt ook dat de Defense Production Act zal worden aangewend om de productie van hulpgoederen in de VS veilig te stellen. Door deze wet in te roepen kan president Biden fabrikanten van deze materialen verplichten om deze voor de Amerikaanse overheid te produceren. Het plan laat ook toe om grote vaccinatiecentra in te richten in stadions en grote evenementenhallen. Tevens wil het plan erover waken dat bevolkingsgroepen die zwaarder door het virus werden getroffen, geen oneerlijke behandeling krijgen in de vaccinatiecampagne. Ook zal men inzetten op het informeren van de bevolking teneinde mensen aan te zetten zich te laten vaccineren. Het vaccin zal ook gratis ter beschikking worden gesteld voor iedereen.
Wetgeving Infrastructuurwet Met twee belangrijke wetten wil Biden de Amerikaanse geschiedenis ingaan en deze bepalen: de grote "Infrastructuurwet" en de "Build Back Better-wet. Vrijdag 5 november 2021 werd zijn Infrastructuurwet door het Huis van Afgevaardigden aangenomen (was in augustus al aangenomen door de Senaat). Deze wet, in het Amerikaans de Bipartisan Infrastructure Plan of Deal (BIF), officieel de "Infrastructure Investment and Jobs Act (H.R.3684) investeert 865 miljard euro in onder andere wegen, het spoor, bruggen, vliegvelden, openbaar vervoer, elektriciteitsleidingen en waterinfrastructuur (herstel en nieuwbouw). Ook wordt geld gebruikt voor de productie van zonne- en windenergie, moderne accu's, elektrische (vracht)auto's en een landelijk netwerk van oplaadstations — en snel internet, voornamelijk in landelijke gebieden. Voor het aangenomen krijgen van beide wetten is de steun van de Democraten, die een nipte meerderheid hebben, genoeg. Echter zijn er twee Democratische afgevaardigden voor wie deze plannen/wetten te ver gaan: senatoren Joe Manchin en Kyrsten Sinema. Naast het afslanken ervan eisten zij dat de Rekenkamer de plannen doorrekent, wat op 15 november 2021 zal gedaan worden. De overige Democraten eisten op hun beurt dat deze Manchin-groep dan vervolgens op papier beloofden voor de Sociale Infrastructuur Wet (Build Back Better-wet) te stemmen. Op basis van deze afspraken stemden 228 afgevaardigden voor de Infrastructuurwet, 206 tegen. Dertien Republikeinen stemden voor. Zes Democraten, onder wie Alexandria Ocasio-Cortez, stemden tegen, die het oneens waren over de ruimte die de Manchin-groep kreeg.
Inflation Reduction Act Eerst kwam Biden met zijn "Build Back Better-wetsvoorstel" (zijn "social safety net expansion plan"). Deze wet wilde 1580 miljard euro investeren in het terugdringen van armoede, in kinderopvang, ouderschapsverlof en in het oplossen van de klimaatproblematiek. Zonder zo'n wet zou de infrastructuurwet niet alleen de economie doen groeien, maar ook mogelijk leiden tot een hogere CO2-uitstoot. Voor de Democraten horen daarom de Build Back Better Wet en de Infrastructuur Wet wezenlijk bij elkaar. De BBB-wet werd op 19 november 2021 door het Huis van Afgevaardigden aangenomen met 220 stemmen voor en 213 stemmen tegen (een Democraat en alle Republikeinen). Vervolgens moest het wetsvoorstel naar de Senaat. Senator Joe Manchin (Democraat) zei moeite te hebben met elementen ervan. Volgens de door Manchin geëiste doorrekening door de Amerikaanse Rekenkamer, het Congressional Budget Office, zou het plan het begrotingstekort met 367 biljoen dollar doen toenemen. Volgens het Witte Huis zal dat bedrag door de belastingdienst — de Internal Revenue Service — worden opgehaald. Elementen van de wet zijn nog: een universeel pre-K programma, verhogen kinderbijslag, verruimen toegang tot medische zorg, betaalbaar wonen en thuiszorg voor senioren. Maar senator Joe Manchin merkte op 20 december op dat hij niet kon tekenen. Het zou het begrotingstekort volgens hem te veel doen oplopen. President Biden reageerde geschokt en boos. Geprobeerd werd nu het wetsvoorstel verder af te slanken en desnoods delen ervan in stemming te brengen. Dit resulteerde in "de Inflation Reduction Act", die op zondag 7 augustus 2022, na eerdere aanname in de senaat, ook in het Huis van Afgevaardigden werd aangenomen, en op 16 augustus 2022 door de president werd ondertekend.
Immigratie