De associatie van dauwbraam en marjolein (Rubo-Origanetum) is een associatie uit het marjolein-verbond (Trifolion medii). De associatie omvat bloemrijke zoomgemeenschappen.Van Nierop Ingenieurs in bosbouw en ecologie. Inrichtingsplan Recreatienatuur Camping De Betteld Cadzand (3 augustus 2018). Gearchiveerd op 9 januari 2022.
Naamgeving en codering Synoniemen Syntaxoncode voor Nederland (rVvN): r17Aa01
De wetenschappelijke naam Rubo-Origanetum is afgeleid van de botanische namen van respectievelijk dauwbraam (Rubus caesius) en wilde marjolein. thumb|Een close-up van de associatie met beide naamgevende soorten in bloei.
Fysiognomie Hoofdzakelijk bepalen middelhoog opschietende kruiden en langhalmige grassen het vegetatieaspect van de gemeenschap. Vaak zijn er ook zaailingen of uitlopers van jonge struiken te zien, zoals veelal sleedoorn, eenstijlige meidoorn, hondsroos en beklierde heggenroos. Meestal is de associatie lintvormig ontwikkeld.
Ecologie thumb|De associatie komt veelal tot ontwikkeling als zoom op zonnige standplaatsen. De associatie van dauwbraam en marjolein is een thermofiele gemeenschap die zich ontwikkelt op zonnige en droge standplaatsen op kalkhoudende gronden.
Subassociaties in Nederland en Vlaanderen Binnen de associatie van dauwbraam en marjolein worden in Nederland en Vlaanderen twee subassociaties onderscheiden.
Typische subassociatie De typische subassociatie (Rubo-Origanetum typicum) is vooral een gemeenschap die voorkomt op hellingen van bergen, heuvels en holle wegen. Differentiërende taxa zijn gevinde kortsteel, kleine bevernel, beemdkroon, grote centaurie en bosrank. Zwak differentiërend zijn verder geelhartje, kleine pimpernel, echt bitterkruid en soldaatje. Boslathyrus geldt in Nederland als exclusieve soort voor deze subassociatie. Deze subassociatie vertoont enige verwantschap met het kalkgrasland.
Subassociatie met rietzwenkgras Een subassociatie met rietzwenkgras (Rubo-Origanetum festucetosum arundinaceae) betreft vooral de niet aan de krijtstreken gebonden begroeiingen van de associatie. Dikwijls komt deze subassociatie voor als dijkvegetatie van dijktaluds met kalkrijke zavel. Differentiërende taxa zijn kweek, rietzwenkgras, heermoes, vierzadige wikke, kraailook, pastinaak, ijzerhard en wollige distel. Deze subassociatie vertoont veel verwantschap met de eveneens naar rietzwenkgras vernoemde subassociatie binnen de glanshaver-associatie.
Vegetatiezonering In de vegetatiezonering vormt de associatie van dauwbraam en marjolein vaak een overgang tussen graslanden van de glanshaver-orde of de klasse van kalkgraslanden naar loofstruweel of loofbos.
Biogeografie Het verspreidingsgebied van de associatie van dauwbraam en marjolein is tot nu toe bekend van Nederland, België, Duitsland en Engeland. Waarschijnlijk heeft de associatie een Noordwest-Europees areaal.
Diagnostische taxa voor Nederland en Vlaanderen In de onderstaande synoptische tabel staan per vegetatielaag de belangrijkste diagnostische taxa voor de associatie van dauwbraam en marjolein in Nederland en Vlaanderen.
Kruidlaag Diagnostiek Triviale naam Botanische naam Opmerking associatiekentaxa wilde hokjespeul Astragalus glycyphyllos boslathyrus Lathyrus sylvestris ruige anjer Dianthus armeria wilde marjolein Origanum vulgare zwak viltig kruiskruid Jacobaea erucifolia zwak verbondskentaxa gewone agrimonie Agrimonia eupatoria klassekentaxa borstelkrans Clinopodium vulgare donderkruid Inula conyzae ruig viooltje Viola hirta melige toorts Verbascum lychnitis begeleidende taxa dauwbraam Rubus caesius constant kropaar Dactylis glomerata constant eenstijlige meidoorn Crataegus monogyna constant gewoon duizendblad Achillea millefolium
Fauna De associatie van dauwbraam en marjolein kent in het bijzonder voor geleedpotigen een zeer hoge natuurwaarde, in het bijzonder voor vlinders. De vegetatie is zeer rijk aan dracht- en waardplanten. Zeer zeldzame diersoorten die zo goed als uitsluitend zijn aan te treffen in deze associatie zijn de marjoleinmijt en de hokjespeulbandpalpmot.
Fotogalerij
Zie ook Dauwbraamlandschap Kalkgrasland (natuurdoeltype)
Dauwbraam en marjolein