Opvolgend leren of imitatief leren is een term in het onderwijs die verwijst naar een manier om competenties te ontwikkelen, door andere mensen op te volgen of na te bootsen.
Concept Hoewel de lerende uitvoert wat een ander voorgedaan of bevolen heeft, is dit in opvolgend leren een vrije keuze. De lerende heeft zich als uitdaging (probleem) gesteld om iets of iemand te imiteren of adviezen na te leven om uiteindelijk verder of in de plaats te komen van de geïmiteerde (opvolgen in de betekenis van succederen). De mate vrijheid wordt echter nihil (instructief) als de lerende niet zelf mag kiezen wie hij kopieert of volgt; er is dan feitelijk geen sprake van opvolgend leren, maar van opgelegd leren. Wanneer het imitatie-proces niet alleen zelfgekozen, maar ook bewust door de lerende wordt toegepast, dan spreken we van model leren.
Achtergrond Opvolgend leren is voor mens en dier een aangeboren en veel gebruikte manier om te lerenSaggerson, George; Honey (2005). "Imitative Learning of Stimulus-Response and Response-Outcome Associations in Pigeons". Journal of Experimental Psychology Animal Behavior Processes. 31 (3): 289–300. doi:10.1037/0097-7403.31.3.289. ., hoewel sommige onderzoekers betwijfelen of dieren wel daadwerkelijk kunnen opvolgen of imiterenByrne, Richard W.; Russon, Anne E. (1998). "Learning by imitation: A hierarchical approach". Behavioral and Brain Sciences. 21 (5): 667–684. doi:10.1017/S0140525X98001745. ISSN 0140-525X.. Of de lerende bepaald gedrag wel of niet opvolgt, hangt sterk af van de sociale context zoals groepsbeloning of -bestraffing.Bandura, A., Ross, D., & Ross, S. A. (1963). Vicarious reinforcement and imitative learning. The Journal of abnormal and social psychology, 67(6), 601.
Toepassing In het formeel onderwijs loont het de lerende om op te volgen, wat een negatief effect heeft op het ontwikkelen van vaardigheden als creativiteit en ondernemendheid.Wolters, B. J. M. (1980). Studies over creativiteit: in het bijzonder over het creatieve denkproces (Doctoral dissertation, 's-Gravenhage: Stichting voor Onderzoek van het Onderwijs). Anderzijds kan, als de lerende opvolgt of imiteert om er later zelf een eigen draai aan te geven, een vernieuwing ook ondersteunenVissers, J. L. (2013). De Kunstmatige Kunstenaar: Hoe kan kunstmatige intelligentie kunst maken? (Bachelor's thesis). Opvolgend leren kan worden ingezet voor het efficiënt overdragen van nieuwe en relevante culturele kennis.Gergely, G., & Csibra, G. (2005). The social construction of the cultural mind: Imitative learning as a mechanism of human pedagogy. Interaction Studies, 6(3), 463-481. Bij het trainen van kunstmatige intelligentie zorgt opvolgend leren dat de ontwikkeling gecontroleerd gebeurtDemiris, J., & Hayes, G. (1996). Imitative learning mechanisms in robots and humans (pp. 9-16). University of Edinburgh, Department of Artificial Intelligence..
Categorie:Onderwijsmethode