Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Almelo (1888-1918) geeft een overzicht van verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer in het kiesdistrict Almelo in de periode 1888-1918.De verkiezingen in 1888 waren de eerste verkiezingen waarbij een Tweede Kamer van 100 leden gekozen werd; de verkiezingen in 1918 waren na de opheffing van de kiesdistricten de eerste verkiezingen waarbij de uitslag bepaald werd op grond van het stelsel van evenredige vertegenwoordiging.

Het kiesdistrict Almelo was al ingesteld in 1848. De indeling van het kiesdistrict werd gewijzigd na de grondwetsherziening van 1887; tevens werd het kiesdistrict toen omgezet in een enkelvoudig district.Een enkelvoudig district vaardigde per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer. Tot het kiesdistrict behoorden vanaf dat moment de volgende gemeenten: Ambt AlmeloDe gemeente is in 1914 opgegaan in de gemeente Almelo., Borne, Denekamp, Ootmarsum, Rijssen, Stad Almelo, Tubbergen, Weerselo en Wierden.

Het kiesdistrict Almelo vaardigde in deze periode per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer.

Legenda cursief: in de eerste verkiezingsronde geëindigd op de eerste of tweede plaats, en geplaatst voor de tweede ronde; vet: gekozen als lid van de Tweede Kamer.

6 maart 1888 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.Bij de grondwetsherziening van 1887 was het aantal leden van de Tweede Kamer uitgebreid van een variabel aantal, afhankelijk van de bevolkingsomvang, naar een vast aantal van 100. Tegelijkertijd werd het aantal kiesdistricten uitgebreid.

6 maart Kiesgerechtigden 2.295 Opkomst 1.846 Geldige stemmen 1.834 Blanco stemmen 11 Kandidaten W.C.J.J. CremersAftredend en herkiesbaar Tweede Kamerlid voor Almelo. 1.363 W.J. Geertsema 453

9 juni 1891 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

9 juni Kiesgerechtigden 2.360 Opkomst 1.967 Geldige stemmen 1.957 Blanco stemmen 10 Kandidaten W.C.J.J. Cremers 1.090 W.H. Dikkers 827 J.van Alphen 27

23 juli 1891 Willem Cremers, gekozen bij de verkiezingen van 9 juni 1891, nam zijn benoeming niet aan.Cremers trad vrijwillig terug om ruimte te maken voor Schaepman, zijn politiek leider, die op 9 en 23 juni 1891 verrassend verslagen was in zijn eigen kiesdistrict, Wijk bij Duurstede. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een naverkiezing gehouden.

23 juli Kiesgerechtigden 2.360 Opkomst 2.189 Geldige stemmen 2.175 Blanco stemmen 12 Kandidaten H.J.A.M. Schaepman 1.228 W.H. Dikkers 942

10 april 1894 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

10 april Kiesgerechtigden 2.443 Opkomst 1.413 Geldige stemmen 1.362 Blanco stemmen 50 Kandidaten H.J.A.M. Schaepman 1.228 W.H. de Beaufort 50

15 juni 1897 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni Kiesgerechtigden 7.567 Opkomst 6.710 Geldige stemmen 6.591 Blanco stemmen 119 Kandidaten H.J.A.M. Schaepman 3.504 P. van Vliet 1.295 H. Goeman Borgesius 771 W.P. Zeilmaker 467 W.P.G. Helsdingen 435

14 juni 1901 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

14 juni Kiesgerechtigden 7.335 Kandidaten H.J.A.M. Schaepman

Schaepman was de enige kandidaat; hij werd zonder nadere stemming gekozen verklaard.

18 februari 1903 Herman Schaepman, gekozen bij de verkiezingen van 14 juni 1901, overleed op 21 januari 1903. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

18 februari Kiesgerechtigden 7.865 Opkomst 6.089 Geldige stemmen 5.905 Blanco stemmen 184 Kandidaten P.J.M. Aalberse 3.821 E.B.B. ten Cate 1.097 J.F. Tijhof 987

16 juni 1905 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

16 juni Kiesgerechtigden 9.324 Opkomst 8.091 Geldige stemmen 7.843 Blanco stemmen 248 Kandidaten P.J.M. Aalberse 5.217 I.A. Levy 1.907 J.F. Tijhof 719

11 juni 1909 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

11 juni Kiesgerechtigden 9.087 Opkomst 7.196 Geldige stemmen 6.996 Blanco stemmen 200 Kandidaten P.J.M. Aalberse 4.744 D. van der Sluis 1.614 J.W. Albarda 638

17 juni 1913 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

17 juni Kiesgerechtigden 10.107 Opkomst 7.664 Geldige stemmen 7.468 Blanco stemmen 196 Kandidaten P.J.M. Aalberse 5.338 F.M. Wibaut 1.106 H. Goeman Borgesius 1.024

2 augustus 1916 Piet Aalberse, gekozen bij de verkiezingen van 17 juni 1913, trad op 21 juni 1916 af vanwege zijn benoeming tot hoogleraar aan de Technische Hogeschool in Delft. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

2 augustus Kiesgerechtigden 10.737 Opkomst 5.548 Geldige stemmen 5.371 Blanco stemmen 177 Kandidaten A.H.J. Engels 4.310 F.M. Wibaut 1.061

15 juni 1917 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni Kiesgerechtigden 11.096 Kandidaten A.H.J. Engels

De zeven in de vorige Tweede Kamer vertegenwoordigde partijen hadden afgesproken in elkaars kiesdistricten geen tegenkandidaten te stellen.Na de verkiezingen in 1917 zou een grondwetsherziening van kracht worden waarbij het stelsel van evenredige vertegenwoordiging werd ingevoerd ter vervanging van het districtenstelsel. Het was daarom te verwachten dat er op korte termijn nieuwe verkiezingen zouden worden gehouden. Zie ook het artikel over de Pacificatie van 1917. Engels was derhalve de enige kandidaat; hij werd zonder nadere stemming gekozen verklaard.

Opheffing De verkiezing van 1917 was de laatste verkiezing voor het kiesdistrict Almelo. In 1918 werd voor verkiezingen voor de Tweede Kamer overgegaan op een systeem van evenredige vertegenwoordiging met kandidatenlijsten van politieke partijen.

Zie ook Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Almelo (1848-1850) Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Almelo (1850-1888)

Categorie:Geschiedenis van Almelo Categorie:Politiek in Almelo Almelo 1888