Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Goes (1888-1918) geeft een overzicht van verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer in het kiesdistrict Goes in de periode 1888-1918.De verkiezingen in 1888 waren de eerste verkiezingen waarbij een Tweede Kamer van 100 leden gekozen werd; de verkiezingen in 1918 waren na de opheffing van de kiesdistricten de eerste verkiezingen waarbij de uitslag bepaald werd op grond van het stelsel van evenredige vertegenwoordiging.

Het kiesdistrict Goes was al ingesteld in 1848. De indeling van het kiesdistrict werd gewijzigd na de grondwetsherziening van 1887. Tot het kiesdistrict behoorden vanaf dat moment de volgende gemeenten: Arnemuiden, Colijnsplaat, Goes, 's-Gravenpolder, 's-Heer Abtskerke, 's-Heer Arendskerke, Heinkenszand, Kats, Kattendijke, Kloetinge, Kortgene, Oud-Vossemeer, Poortvliet, Scherpenisse, Sint-Annaland, Sint-Maartensdijk, Sint Philipsland, Stavenisse, Tholen, Wemeldinge, Wissenkerke en Wolphaartsdijk.

Het kiesdistrict Goes vaardigde in dit tijdvak per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer.

Legenda cursief: in de eerste verkiezingsronde geëindigd op de eerste of tweede plaats, en geplaatst voor de tweede ronde; vet: gekozen als lid van de Tweede Kamer.

6 maart 1888 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.Bij de grondwetsherziening van 1887 was het aantal leden van de Tweede Kamer uitgebreid van een variabel aantal, afhankelijk van de bevolkingsomvang, naar een vast aantal van 100. Tegelijkertijd werd het aantal kiesdistricten uitgebreid.

6 maart Kiesgerechtigden 4.075 Opkomst 3.596 Geldige stemmen 3.559 Blanco stemmen 27 Kandidaten A.F. de Savornin LohmanDe Savornin Lohman was een van de twee aftredende en herkiesbare Tweede Kamerleden voor Goes. Het tweede aftredende lid, Alexander Schimmelpenninck van der Oye, werd gekozen in het nieuw ingestelde kiesdistrict Lochem. 2.194 W. Six 1.321

18 maart 1890 Alexander de Savornin Lohman, gekozen bij de verkiezingen van 6 maart 1888, trad op 19 februari 1890 af vanwege zijn toetreding op 24 februari 1890 tot het kabinet-Mackay. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

18 maart Kiesgerechtigden 4.051 Opkomst 2.772 Geldige stemmen 2.712 Blanco stemmen 39 Kandidaten L.W.C. Keuchenius 1.548 J.H.C. Heijse 1.153

9 juni 1891 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

9 juni Kiesgerechtigden 4.022 Opkomst 2.927 Geldige stemmen 2.892 Blanco stemmen 28 Kandidaten L.W.C. KeucheniusAftredend en herkiesbaar Tweede Kamerlid voor Goes. 1.561 J.H.C. Heijse 1.173 B.M. Bahlmann 129

9 januari 1894 Levinus Keuchenius, gekozen bij de verkiezingen van 9 juni 1891, overleed op 17 december 1893. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

9 januari Kiesgerechtigden 4.073 Opkomst 2.659 Geldige stemmen 2.614 Blanco stemmen 36 Kandidaten A.F. de Savornin Lohman 1.653 D. Stigter 944

10 april 1894 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.

10 april 24 aprilOmdat geen van de kandidaten in de eerste ronde de absolute meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen behaalde, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 4.050 4.050 Opkomst 2.486 2.972 Geldige stemmen 2.451 2.930 Blanco stemmen 33 31 Kandidaten A.F. de Savornin Lohman 1.224 1.866 D. Stigter 699 1.065 C.J. Huvers 485

15 juni 1897 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni Kiesgerechtigden 6.225 Opkomst 4.312 Geldige stemmen 4.269 Blanco stemmen 43 Kandidaten A.F. de Savornin Lohman 2.671 J.H.C. Heijse 1.598

14 juni 1901 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

14 juni Kiesgerechtigden 5.532 Opkomst 4.234 Geldige stemmen 4.187 Blanco stemmen 47 Kandidaten A.F. de Savornin Lohman 2.582 G.A. Vorsterman van Oyen 1.605

16 juni 1905 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

16 juni Kiesgerechtigden 6.620 Opkomst 5.440 Geldige stemmen 5.363 Blanco stemmen 77 Kandidaten A.F. de Savornin Lohman 3.184 G.A. Vorsterman van Oyen 1.963 P.J. Troelstra 216

11 juni 1909 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

11 juni Kiesgerechtigden 7.260 Opkomst 5.929 Geldige stemmen 5.865 Blanco stemmen 64 Kandidaten A.F. de Savornin Lohman 3.656 H. Goeman Borgesius 1.987 J.A.H. van den Brink 222

17 juni 1913 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

17 juni Kiesgerechtigden 8.435 Opkomst 7.561 Geldige stemmen 7.452 Blanco stemmen 109 Kandidaten A.F. de Savornin Lohman 3.922 J.G. Moojen 3.206 G. Middelburg 324

15 juni 1917 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni Kiesgerechtigden 9.116 Kandidaten A.F. de Savornin Lohman

De zeven in de vorige Tweede Kamer vertegenwoordigde partijen hadden afgesproken in elkaars kiesdistricten geen tegenkandidaten te stellen.Na de verkiezingen in 1917 zou een grondwetsherziening van kracht worden waarbij het stelsel van evenredige vertegenwoordiging werd ingevoerd ter vervanging van het districtenstelsel. Het was daarom te verwachten dat er op korte termijn nieuwe verkiezingen zouden worden gehouden. Zie ook het artikel over de Pacificatie van 1917. De Savornin Lohman was derhalve de enige kandidaat; hij werd zonder nadere stemming gekozen verklaard.

Opheffing De verkiezing van 1917 was de laatste verkiezing voor het kiesdistrict Goes. In 1918 werd voor verkiezingen voor de Tweede Kamer overgegaan op een systeem van evenredige vertegenwoordiging met kandidatenlijsten van politieke partijen.

Categorie:Geschiedenis van Goes Categorie:Politiek in Goes Goes 1888