Het huis Kastrioti (Albanees: Shtëpia e Kastriotëve) was een Albanese adellijke en vorstelijke familie die in de 14e eeuw en 15e eeuw het vorstendom Kastrioti in het huidige Noord- en Centraal-Albanië regeerde. Onder Gjon Kastrioti breidde het machtsgebied zich uit richting het huidige westen van Kosovo en Noord-Macedonië. Zijn zoon en opvolger Gjergj Kastrioti (Skanderbeg) wordt beschouwd als de volksheld van de Albanezen. Nadat hij in 1444 als vorst werd gekroond, verenigde hij de Albanese edelen in de Liga van Lezhë, die vervolgens een langdurige oorlog tegen het Ottomaanse Rijk voerde.

Geschiedenis thumb|links|Het vorstendom Kastrioti gedurende het hoogtepunt in de vroege 15e eeuw. De stamvader van de Kastrioti-dynastie is Konstantin Kastrioti. In genealogische tradities wordt de familie verbonden met de Albanese Mazreku-stam. De naam "Mazreku" wordt in het Albanees in verband gebracht met paardenhouderij en veeteelt. Konstantin Kastrioti bezat gebieden in de regio's Mat en Dibra. Zijn zoon Pal Kastrioti erfde deze bezittingen en voerde de titel landsheer van Mat. Pal werd opgevolgd door zijn zoon Gjon Kastrioti, onder wie het machtsgebied van de familie aanzienlijk werd uitgebreid en het vorstendom Kastrioti ontstond. De Kastrioti-familie werd na de Servische veroveringen van de Albanese gebieden ingedeeld bij de Servisch-orthodoxe kerk, het Albanese volk beschikte niet over een eigen autocefale kerk.

Gjon Kastrioti was getrouwd met Vojsava Tripalda. Over haar afkomst bestaan verschillende opvattingen en haar precieze achtergrond is niet volledig zeker. Het echtpaar kreeg meerdere kinderen. Hun zonen waren Reposh, Stanisha, Gjergj en Konstantin. Tot de dochters behoren Mara, Jelena, Mamica, Angjelina en Vlajka. De kinderen van Gjon Kastrioti werden door huwelijken verbonden met verschillende adellijke families. Mara trouwde met Stefan Crnojević, een heerser uit Zeta. Mamica trouwde met Muzaka Thopia. Vlajka trouwde met Gjin Muzaka. Door dergelijke huwelijken raakte het huis Kastrioti nauw verbonden met andere machtige Albanese dynastieën zoals Thopia en Muzaka. Een van Gjon's zonen, Reposh Kastrioti, koos voor een leven als monnik en trad toe tot het Hilandarklooster op de Athos. De Kastrioti's waren daar verbonden met de zogenaamde Albanese toren, die als bezit of verblijfplaats van de familie werd gebruikt. Een andere zoon, Stanisha Kastrioti, werd opgenomen in de politieke en militaire wereld van het Ottomaanse Rijk. thumb|links|Wandschildering van een bijeenkomst van de Kastrioti-dynastie; Gjergj Kastrioti en vorstin Donika links afgebeeld, Kasteel van Krujë. De bekendste zoon van Gjon Kastrioti was Gjergj Kastrioti, beter bekend als Skanderbeg. Hij werd als kind naar het Ottomaanse hof gestuurd en trad later toe tot het Ottomaanse leger. In 1443 keerde hij zich tegen de Ottomanen en herstelde hij de macht van de Kastrioti's in Krujë. In 1444 was hij een van de belangrijkste leiders bij de oprichting van de Liga van Lezhë, waarmee verschillende Albanese edelen hun krachten bundelden tegen het Ottomaanse Rijk. Skanderbeg trouwde in 1451 met Donika Arianiti, de dochter van de Albanese edelman Gjergj Arianiti en Maria Muzaka. Het huwelijk bracht twee van de belangrijkste Albanese adellijke families van de 15e eeuw, de Arianiti's en Kastrioti's, samen. Skanderbeg en Donika kregen één zoon, Gjon Kastrioti II. Na de dood van Skanderbeg in 1468 erfde Gjon Kastrioti II de dynastieke aanspraken van zijn vader. Omdat hij nog jong was en de Ottomaanse druk steeds groter werd, konden de Kastrioti's hun territoriale machtsbasis in Albanië niet behouden. Donika en Gjon II weken uiteindelijk uit naar het Koninkrijk Napels, waar zij bescherming kregen van het koninklijk huis. Gjon Kastrioti II trouwde met Irene Branković, afkomstig uit de Servische Branković-dynastie. Hun nakomelingen zetten de familielijn van de Kastrioti's in Italië voort. Gjon II Kastrioti probeerde Albanië nadien nog te bevrijden van het Ottomaanse Rijk; dit mislukte na drie jaar oorlog waarna hij in 1484 gedwongen werd Albanië te verlaten en terugkeerde naar het Koninkrijk Napels. thumb|Graftombe van het huis Kastrioti (c. jaar 1500) in "Chiesa di Santa Maria la Nova", Napels. Een andere bekende telg van de familie was Hamza Kastrioti, een neef van Gjergj Kastrioti. Hamza was een zoon van Stanisha Kastrioti, de broer van Skanderbeg. Aanvankelijk vocht Hamza aan de zijde van Skanderbeg tegen de Ottomanen, maar later liep hij over naar het Ottomaanse leger; dit deed hij volgens de overlevering nadat duidelijk werd dat hij niet de heerschappijen van Skanderbeg zou gaan opvolgen. Zijn overgang naar de Ottomanen maakte hem tot een belangrijke tegenstander van zijn oom tijdens de Albanees-Ottomaanse Oorlog. Na zijn gevangenneming door de troepen van Skanderbeg werd Hamza naar Napels gestuurd, waar hij enige tijd gevangen werd gehouden. Later keerde hij terug naar het Ottomaanse Rijk

Heerserslijst Afbeelding Monarch Regeringsperiode Pal Kastrioti 1389–140750px Gjon Kastrioti 1407–1437 50px Gjergj Kastrioti 1443–1468

Stamboom thumb|Fresco in het Servisch-Orthodoxe Hilandarklooster "Sint Johannestoren", Oros Athos, Griekenland.(linkerzijde: Sava van Servië, rechterzijde: Stefan Nemanja, centrum: Gjon Kastrioti als monnik met zijn zoon Reposh Kastrioti)

Konstantin Kastrioti Pal Aleksandër Konstantin II Gjon ⚭ Vojsava Tripalda Reposh Stanisha Hamza ⚭ Maria Zarzari Alfonso Giovanni Ferrante Konstantin III Gjergj (Skanderbeg) ⚭ Donika Arianiti Gjon II ⚭ Jerina Branković Konstantin IV Ferdinand ⚭ Adriana van Nardò Irina Giorgio Maria Alfonso II Mara ⚭ Stefan Crnojević Jelena (Gjela) ⚭ Pavel Balsha Mamica ⚭ Muzaka Thopia Angjelina ⚭ Vladan Arianiti Vlajka ⚭ Gjin Muzaka

thumb|Gjergj Kastrioti Skanderbeg

Categorie:Geschiedenis van Albanië Kas Categorie:Albanese adel