Pieter Anton Tiele (Leiden, 18 januari 1834 - Utrecht, 22 januari 1889) -vooral bekend als P.A. Tiele - was een Nederlands bibliothecaris, antiquaar, editeur en historicus. Tiele was bibliothecaris van de Universiteitsbibliotheek Utrecht van 1879 tot 1889. Tiele schreef onder meer over de koloniale geschiedenis van Nederland en Portugal. Leven en werk Pieter Tiele verloor als 12-jarige zijn moeder, een jaar later zijn vader, en werd opgevoed door zijn oom, de boekhandelaar en uitgever P.N. van Kampen. (De theoloog C.P. Tiele was zijn broer). Hij liep stage in het antiquariaat van Frederik Muller in Amsterdam en bij de boekhandel van Isaac Anne Nijhoff in Arnhem. In 1853 kreeg hij een baan bij de Stads- en Atheneumbibliotheek van Amsterdam, waar hij de catalogus samenstelde. Daarna werkte Tiele van 1858 tot 1866 weer in het antiquariaat bij Frederik Muller, en in 1866 werd hij conservator gedrukte werken bij de Universiteitsbibliotheek Leiden. Ook hier maakte hij een nieuwe bibliotheekcatalogus. In 1879 werd Tiele bibliothecaris van de Universiteitsbibliotheek Utrecht, waar hij niet alleen de catalogus vernieuwde, maar de bibliotheek ook meer wetenschappelijke inhoud en aanzien gaf. Naast zijn werk als bibliothecaris gaf Tiele diverse tekstedities uit, en publiceerde hij tientallen bibliografieën en studies, onder meer over de koloniale geschiedenis van Nederland en Portugal.
Lidmaatschappen en eerbewijzen Lid van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde Membre correspondant de la Société des bibliophiles de Belgique Lid van het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen Eredoctoraat van de Rijksuniversiteit Utrecht (1886) Naamgever van de Dr. P.A. Tiele-Stichting
Bibliografie 1856-1876 - Catalogus van de bibliotheek der stad Amsterdam. Dl. 1-4 samengest. door P.A. Tiele, dl. 5 door D.J. Lodeesen en dl. 6 door M. Roest Mz Eerste gedeelte (Digitale versie) Tweede gedeelte (Digitale versie) Derde gedeelte (Digitale versie) Vierde gedeelte (Digitale versie) Vijfde gedeelte (Supplement eerste gedeelte) (Digitale versie). Een zeer groot deel van dl. 5 wordt gevormd door de beschrijving van de in bruikleen gegeven bibliotheek van de Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der geneeskunst, de Praktizijns-Sociëteit, de Amsterdamsche afd. der Maatschappij ter bevordering van de landbouw, die ook afzonderlijk als overdrukken verspreid zijn. 1858-1861 - Bibliotheek van Nederlandsche pamfletten. Eerste afdeeling, Verzameling van Frederik Muller te Amsterdam Eerste deel. 1500-1648 (Digitale versie) Tweede deel. 1649-1672 Mei (Digitale versie) Derde deel. Junij 1672-Mrt. 1702 (Digitale versie) 1861 - Bloemlezing uit nieuwere Nederlandsche prozaschrijvers. Ten vervolge op die van N. G. van Kampen, verkort door D. Veegens (van Bilderdijk tot van der Hoeven Jr) (Digitale versie) 1867 - Mémoire bibliographique sur les journaux des navigateurs néerlandais. Réimprimés dans les collections de De Bry et de Hulsius et dans les collections hollandaises du XVIIe siècle, et sur les anciennes éditions hollandaises des Journaux de navigateurs étrangers, la plupart en la possession de Frederik Muller à Amsterdam (Digitale versie) 1868-1965 - Nieuwe boeken en varia. Catalogus van nieuwe aanwinsten en opnieuw gecatalogiseerd oud bezit, aangevangen onder leiding van Pieter Anton Tiele 1873-1879 - De Portugeezen in het Oosten (Digitale versie) 1877 - Register op de onderwerpen behandeld in de Kronijk, Berichten en den Codex diplomaticus (Digitale versie) 1879 - De Portugeezen op weg naar Indië (Digitale versie) 1879 - Catalogus der Bibliotheek van Joannes Thysius (Digitale versie) ca. 1883 - Documenten voor de geschiedenis der Nederlanders in het Oosten 1884 - Nederlandsche bibliographie van land- en volkenkunde (Digitale versie) 1886-1895 - Bouwstoffen voor de geschiedenis der Nederlanders in den Maleischen Archipel. Eerste deel, uitg. en toegel. door P.A. Tiele (Digitale versie) Tweede deel, uitg. en toegel. door P.A. Tiele; bew. door J.E. Heeres (Digitale versie) Derde deel, uitg. en bew. door J.E. Heeres (Digitale versie) 1887-1909 - Catalogus codicum manu scriptorum bibliothecae universitatis Rheno-Trajectinae. [I], compilatus P.A. Tiele; II: Appendices et correctiones, uitg. door A. Hulshof
Vertalingen 1864 - Medeminnaars. Eerste deel (Digitale versie); Tweede deel (Digitale versie). Vert. van: Sylvia's lovers van Elizabeth Gaskell 1874 - De ontdekkingsreizen sedert de vijftiende eeuw. Voorafgegaan door een overzicht van de geschiedenis der aardrijkskundige ontdekkingen voor de Portugeezen, vrij bew. naar Histoire de la géographie et des découvertes géographiques van Vivien de Saint-Martin, 1873 (Digitale versie)
Publicaties over Tiele Martinus Nijhoff: Levensbericht van Dr. Pieter Anton Tiele, 1889 (Digitale versie) U.J. Jinkes de Jong en A.P.W.M. Kosten (red.): Dr. Pieter Anton Tiele. Documentaire bijdrage tot een biografie. 's-Gravenhage, 1981. Jos Biemans: 'Op zoek naar P.A. Tiele'. In: De Boekenwereld, jrg. 29 (2012-2013), nr. 1, p. 78-79
Externe links
Categorie:Nederlands bibliothecaris Categorie:Nederlands historicus