De Universiteit voor Theologie en Pastoraat (UTP) te Heerlen is een voormalige universiteit in Nederland.
De UTP werd in 1966 opgericht als Hogeschool voor Theologie en Pastoraat (HTP) door het Bisdom Roermond, de congregaties Redemptoristen (CssR), Sociëteit voor Afrikaanse Missiën (SMA) en Congregatie van de Heilige Harten van Jezus en Maria (SSCC). Het bisdom en de congregaties fuseerden hun grootseminaries en vormden het om naar een moderne pastorale en missionaire opleiding. Hulpbisschop van Roermond Edmond Beel werd in 1967 bestuursvoorzitter van de HTP.Beel, H.T.E. Inleiding op plaatsingslijst archief Henricus Theodorus Edmundus Beel (1910-1996) Katholiek Documentatie Centrum
In de jaren 1970 kwam de opleiding in moeilijkheden door de orthodoxe veranderingen in de Nederlandse kerkprovincie, met name door de houding van de in 1972 benoemde bisschop Joannes Gijsen van Roermond. Hij erkende de opleiding niet, vond deze te modern en richtte in Abdij Rolduc een traditioneel grootseminarie op. Gijsen weigerde alumni van de opleiding tot priester te wijden.Theologen Heerlen reiken de hand aan tegenpool Rolduc Trouw d.d. 7 april 1994
Midden jaren 1980 werd het aan faculteiten en hogescholen voor wetenschappelijk onderwijs in Nederland toegestaan zich universiteit te noemen. Tevens zouden toenmalige (specialistische) hogescholen volgens een wetswijziging de benaming universiteit gaan dragen. In september 1987 werd de hogeschool daarom een universiteit en veranderde de naam van Hogeschool voor Theologie en Pastoraat (HTP) in Universiteit voor Theologie en Pastoraat (UTP).HTP wordt universiteit, Limburgs Dagblad d.d 30 april 1987 via Delpher
In 1992 fuseerde de UTP met de faculteit Theologie van de Katholieke Universiteit Nijmegen.Katholieke Universiteit Nijmegen sluit UTP, Reformatorisch Dagblad d.d. 20 juli 1998 Tot 1999 bleef de UTP behouden als instroomlocatie voor de opleiding in Nijmegen, maar wegens gebrekkige belangstelling werd de locatie uiteindelijk opgeheven.
Tussen 1993-1998 was het Nijmeegs Instituut voor Missiewetenschappen nauw verbonden met het Heerlense Universitair Centrum voor Theologie en Pastoraat.
De UTP was sinds haar oprichting gevestigd in het Monseigneur Laurentius Schrijnenhuis ontworpen door Frits Peutz.
Theologie en Pastoraat Theologie en Pastoraat Categorie:Geschiedenis van Heerlen Categorie:Geschiedenis van de Rooms-Katholieke Kerk in Nederland Categorie:Onderwijs in Heerlen