Het Wehrkreis I (Königsberg) (vrije vertaling: 1e militaire district (Koningsbergen)) was een territoriaal militaire bestuurlijke eenheid tijdens de Weimarrepubliek, en later van het nationaalsocialistische Duitse Rijk. Het bestond vanaf 1919 tot 1945.
Het Wehrkreis I was verantwoordelijk voor de militaire veiligheid van het Oost-Pruisen. Het voorzag ook in de bevoorrading en training van delen van het leger van de Reichswehr en het Heer in het gebied.
Het gebied van het Wehrkreis I was 78.731 vierkante kilometer groot, met een bevolking van 4.667.000Mitcham Jr. 2007, p.236. in 1944. Het hoofdkwartier van het Wehrkreis I was gevestigd in Koningsbergen.
Het Wehrkreis I had twee Wehrersatzbezirke, AllensteinBoberach 2012, p.86., Koningsbergen (vrije vertaling: twee reserve militaire districten).
Luftgau I werd opgebouwd door het Wehrkreis IArchivportal: Luftflottenkommando 1 (Bestand). Geraadpleegd op 12 juli 2021..
rechts|thumb|150px|Kaart van het Wehrkreis I in 1943.
BevelhebbersLexikon der Wehrmacht: Wehrkreis I. Geraadpleegd op 11 juli 2021. Rang Naam Begin Eind Opmerking Generalleutnant Ludwig von EstorffThe Prussian Machine: Ludwig Gustav Adolf von Estorff. Geraadpleegd op 1 augustus 2021. 1919 1920 Generalleutnant Johannes von DasselDas Bundesarchiv: Akten der Reichskanzlei, Dassel, Johannes von. Geraadpleegd op 11 juli 2021. 1 oktober 1920 31 oktober 1923 Vanaf maart 1920 tot mei 1920 als plaatsvervangend bevelhebber, daarna vanaf 1924 als bevelhebber Wehrkreis. Generalleutnant Wilhelm HeyeDas Bundesarchiv: Akten der Reichskanzlei, Heye, Wilhelm. Geraadpleegd op 11 juli 2021.Deutsche Biographie: Heye, Wilhelm. Geraadpleegd op 11 juli 2021. 1 november 1923Axis Biographical Research: DAS HEER, GENERALOBERST, Generaloberst Wilhelm Heye. Geraadpleegd op 11 juli 2021. 8 oktober 1926 - 31 oktober 1926 Generalleutnant Friedrich von EsebeckThe Prussian Machine: Friedrich Freiherr von Esebeck. Geraadpleegd op 11 juli 2021. 1 november 1926Axis Biographical Research: DAS HEER, GENERAL, Char.General der Infanterie Friedrich Freiherr von Esebeck. Geraadpleegd op 11 juli 2021. 30 september 1929 Generalleutnant Werner von Blomberg 1 oktober 1929Axis Biographical Research: DAS HEER, GENERALFELDMARSCHALL, Generalfeldmarschall Werner von Blomberg. Geraadpleegd op 11 juli 2021. 30 januari 1933 General der Artillerie Walther von Brauchitsch 1 februari 1933Deutsche Biographie: Brauchitsch, Heinrich Alfred Walther von. Geraadpleegd op 12 juli 2021. - 1 maart 1933Axis Biographical Research: DAS HEER, GENERALFELDMARSCHALL, Generalfeldmarschall Walther von Brauchitsch. Geraadpleegd op 12 juli 2021. 1 april 1937 Laatste commandant van de 1e Divisie General der Artillerie Georg von Küchler 1 april 1937Axis Biographical Research: DAS HEER, GENERALFELDMARSCHALL, Generalfeldmarschall Georg von Küchler. Geraadpleegd op 12 juli 2021. 31 juli 1939 - 26 augustus 1939 Mobilisatie voor de Tweede Wereldoorlog. Hiervoor eerst commandant van de 1e Infanteriedivisie. Generalleutnant Oskar von Hindenburg 26 augustus 1939 - 1 september 1939Axis Biographical Research: DAS HEER, GENERALLEUTNANT, Generalleutnant Oskar von Beneckendorff und von Hindenburg. Geraadpleegd op 12 juli 2021. 25 oktober 1939 - 5 november 1939 mit der stellvertretende Führung beauftragt (m.d.st.F.b.)(vrije vertaling: met het plaatsvervangend leiderschap belast) General der Artillerie Alfred von Vollard-Bockelberg 25 oktober 1939 - 5 november 1939 14 mei 1940 - 19 juni 1940 General der Artillerie Wilhelm Ulex 2 juni 1940Axis Biographical Research: DAS HEER, GENERAL, General der Artillerie Wilhelm Ulex. Geraadpleegd op 12 juli 2021. - 20 oktober 1940 30 april 1941Axis History Forum: General der Artillerie Wilhelm Ulex. Geraadpleegd op 12 juli 2021. - 1 mei 1941 Voormalig bevelhebber van het Wehrkreis XI. General der Artillerie Peter Weyer 1 mei 1941Axis Biographical Research: DAS HEER, GENERAL, General der Artillerie Peter Weyer. Geraadpleegd op 12 juli 2021. 31 januari 1943 Voormalig bevelhebber van het Wehrkreis X. General der Artillerie Albert Wodrig 31 januari 1943Axis Biographical Research: DAS HEER, GENERAL, General der Artillerie Albert Wodrig. Geraadpleegd op 12 juli 2021. - 1 februari 1943 1 november 1944 General der Infanterie Otto Lasch 1 november 1944Traces of War: Lasch, Otto. Geraadpleegd op 12 juli 2021. 9 april 1945Axis Biographical Research: DAS HEER, GENERAL, General der Infanterie Otto Lasch. Geraadpleegd op 12 juli 2021.Munzinger: Otto Lasch. Geraadpleegd op 12 juli 2021. In januari 1945 werd Oost-Pruisen door het Russisch leger aangevallen. Op 9 april 1945 werd Lasch door Hitler gedegradeerd en tot de dood veroordeeld, dit vanwege de overgave van Koningsbergen op dezelfde dag.
Wehrkreiskommando I Vanaf 1919 was de staf geplaatst in het commandantgebouw gevestigd aan de Hinterroßgarten 43, dat werd in 1928 verkocht voor 76.000 RM.
Wehrkreis-Waffenmeisterei De Waffenmeisterei was gevestigd aan de Rothensteiner Straße, Königsberg. Er werkte 700 medewerkers. Het was ondergeschikt aan het Heereszeugamt.
Militair districtspastoor in de Weimarrepubliek was de pastoor; één voor elk van de zeven militaire districten; ondergeschikt aan de veldprovoost, vanaf 1934 aan de veldbisschop. In 1933 steeg het aantal naar 15 pastorenGoogle Boeken: Handbuch der deutschen evangelischen Kirchen 1918 bis 1949. p.450. Geraadpleegd op 13 juli 2021.. De pastoors, aangeduid als "ev. of kat. Wehrkreispfarrer ", waren ondergeschikt aan de staf van het Wehrkreiskommando (vrije vertaling: militaire districtscommando) als griffiers voor aangelegenheden van legerpastoraat.
De functie van predikant in het Wehrkreis I had in het hele Duitse Rijk had een bijzonder voorrecht, aangezien het preken werden gedaan in de kroningskerk van de Pruisische koningenGoogle Boeken: Reichsbischof Ludwig Müller: eine Untersuchung zu Leben, Werk und Persönlichkeit. p.75. Geraadpleegd op 23 juli 2021..
Katholiek pastoor Vanaf het begin van 1920 tot eind september 1927 was Franz Rarkowski katholiek Divisie- en militair districts-pastoor.
In 1932 werd de latere Leitende Marinedekan Stanislaus Estevant (1882–1956) benoemd. Aansluitend bekleedde Anton Poschmann (1894-1970) deze functie, totdat hij in 1933 met gedwongen pensionering moest.
Protestantse militair districtspastoor Vanaf 1921 tot 1926 was Albert Otto, en later vanaf 1940 tot 1943 Aufsichtsführender Pfarrer. (vrije vertaling: toezichthoudende pastoor) bij de Militärbefehlshaber Belgien–Nordfrankreich (vrije vertaling: militair bevelhebber van België en Noord-Frankrijk). En vanaf 1944 aansluitend in dezelfde functie bij de Oberbefehlshaber West (Opperbevelhebber West)Google Boeken: Handbuch der deutschen evangelischen Kirchen 1918 bis 1949. p.456. Geraadpleegd op 23 juli 2021.. Vanaf 1926 tot 1933 was Ludwig Müller (later de Reichsbischof van de Duitse Evangelische Kerk (DEK) en Führungsperson van de Deutsche Christen (vrije vertaling: Rijksbisschop en leider van de Deutsche Christen)). Walter Trepte bekleedde deze functie vervolgens tot 1939Google Boeken: Handbuch der deutschen evangelischen Kirchen 1918 bis 1949. p.451. Geraadpleegd op 23 juli 2021.. Hij werd opgevolgd door de Oberst en later Wehrmacht-decaan Stefan Gmeiner (1895-1952), die in beide wereldoorlogen meerdere keren onderscheiden was, Ewald Hage verving Gmeiner in 1944 werd vanwege een verwonding.
Politieautoriteiten en SD-diensten Er werden overeenkomstige politieautoriteiten en SD-diensten toegewezen aan het Wehrkreis. Er was een hoofdbureau van de staatspolitie/Kriminalpolizei in Koningsbergen, en een staatspolitiebureau/recherchebureau in Allenstein, Tilsit en Zichenau-Schröttersburg en andere buitenposten van de staatspolitieBoberach 2012, p.93..
Höherer SS- und Polizeiführer (HSSPF) Nordost, Wehrkreis I, waren: Wilhelm Rediess (28 juni 1938 - 25 augustus 1939Schulz 2009, p.215./19 juni 1940Tixier 2019, p.SS OGRUF REDIESS.Yerger 1997, p.25.) Jakob Sporrenberg (21 juni 1940 - 1 mei 1941Tixier 2019, p.SS GRUF SPORRENBERG.Schulz 2011, p.388.) Hans-Adolf PrützmannDienstaltersliste der Schutzstaffel der NSDAP van 09.11.1944. p.61. (1 mei 1941 - 20 februari 1944Schulz 2009, p.93.) Hans-Adolf Prützmann (20 februari 1944 - 8 mei 1945Schulz 2009, p.103.) George Ebrecht (8 december 1941 tot zijn verlof op 4 december 1944 was hij plaatsvervangend bevelhebberBirn 1986, p.333.)
Befehlshaber der Ordnungspolizei (BdO): Plaatsvervangend Fritz Schuberth (14 juli 1944 - 5 augustus 1944Schulz 2011, p.183.) Rudolf Mueller-Boenigk (20 februari 1942 - 5 augustus 1944Schulz 2008, p.276.) Karl Franz (15 juli 1941 - 8 oktober 1941Schulz 2008, p.343.) (m.d.W.d.G.b.) Karl Franz (8 oktober 1941 - 20 februari 1942Schulz 2009, p.576.) (m.d.W.d.G.b.)
Inspekteur der Ordnungspolizei (IdO): Curt Kowalski (15 september 1936 - 1 april 1939Schulz 2009, p.627.) Curt Pohlmeyer (1 april 1939 - 15 december 1939Schulz 2009, p.60.) Otto Rasch (30 november 1939 - 1 november 1941Schulz 2009, p.154.) Otto von Oelhafen (1 januari 1940 - 1 mei 1941Schulz 2008, p.399.)
SD-eenhedenSchreiber 2008, p.51.: SD-Leitabschnitt Köningsberg SD-Abschnitt Allestein SD-Abschnitt Tilsit
Bekende personen in het Wehrkreis Heinrich Graf zu Dohna-Schlobitten: vanaf 1939 stafchef en verzetsstrijder Hans Otto Erdmann: vanaf 1944 1. Generalstabsoffizier (vrije vertaling: 1e Generale Stafofficier) van het Wehrkreis en verzetsstrijder Siegfried Hoffheinz: officier van geneeskundige dienst Erich Koch: Rijksverdedigingscommissaris van het Wehrkreis Anton Kuhn: vanaf 1939 plaatsvervangend pastoor, later decaan van het militair gewest van de Bundeswehr. Heinrich Graf von Lehndorff-Steinort: verbindingsofficier van operatie Walküre, van het Wehrkreis en verzetsstrijder Otto von Oelhafen: vanaf januari 1940 tot oktober 1940 Inspekteur der Ordnungspolizei (IdO) in het Wehrkreis Curt Pohlmeyer: vanaf april 1939 tot januari 1940 Inspekteur und Befehlshaber der Ordnungspolizei in het Wehrkreis Theodor Rehberg: als Obermedizinalrat (vrije vertaling: senior raadgevend arts) en turberculosedeskundig adviseur van het Wehrkreis, later van het Wehrkreis IX Walter von Reichenau: vanaf 1930 stafchef Friedrich Stahl: vanaf 1943 personeelsfunctionaris in het Wehrkreis Wilhelm-Hunold von Stockhausen: vanaf 1944 als opvolger van Oskar von Hindenburg als Kommandeur der Kriegsgefangenenlager van het Wehrkreis
Afkorting mit der Wahrnehmung der Geschäfte beauftragt (m.d.W.d.G.b.) - vrije vertaling: met de waarneming van de functie belast
Externe links Wehrkreis II: Wehrkreiskommando in Königsberg (Pr), Stand: 1. 8. 1941, Reichsgesetzblatt 1941 Teil I, Seiten 392/3 World War II Armed Forces - Orders of Battle and Organizations: organigram van het Wehrkreis I in 1941. Lexikon der Wehrmacht: samenstelling van het Wehrkreises I in 20 september 1939.
Categorie:Nazi-Duitsland Categorie:Organisatie in de Tweede Wereldoorlog Categorie:Terminologie van nazi-Duitsland