De oude begraafplaats van Naarden, ook Algemene Begraafplaats Amersfoortsestraatweg,Benaming gebruikt in monumentenregister, zie bv hier. is een algemene begraafplaats uit 1830, gelegen aan de Amersfoortsestraatweg 337 in toentertijd al gemeente Bussum, maar was bestemd om de doden te begraven van de nabij gelegen gemeente Naarden en is als geheel een rijksmonument.

Historie Bij Koninklijk Besluit van 1825 was het verboden om overledenen nog langer te begraven binnen de bebouwde kom van een gemeente, of in kerken. De Oude Begraafplaats van Naarden werd daarom geopend in 1830. Deze locatie van de begraafplaats lag net voldoende uit het schootsveld van de vesting Naarden.

Aangezien Bussum toen als jonge gemeente geen eigen begraafplaats had werden ook inwoners uit Bussum en omgeving hier begraven.

Ontwerp In het ontwerp van de begraafplaats, naar ontwerp van de boomkweker J. Jurrisen, is het vorm van een Latijns kruis te herkennen. De begraafplaats is rechthoekig van vorm, met formele strakke gangpaden. De oudste graven bevinden zich vooraan links van de hoofdlaan. De begraafplaats is later linksachter uitgebreid, naast het karakteristieke Baarhuisje, dat aan het einde van de hoofdlaan staat. Het beschikbare terrein werd verdeeld in twee grafvelden, een voor de hervormde gemeenschap en één voor de katholieken. Later was in 1847 naast de algemene begraafplaats aan de Amersfoortsestraatweg op de zogenaamde Tollenkamp, een eigen begraafplaats voor de Naardense rooms-katholieken tot stand gekomen. In de rechterhoek achteraan van de begraafplaats, met aparte toegangshek, ligt de Joodse begraafplaats, eveneens aangelegd in 1830.

thumb|Oude begraafplaats Naarden, hoofdlaan

Grafmonumenten Op de begraafplaats zijn grafmonumenten te vinden uit verschillende stijlperioden. Meest in het oog springend is de neogotische grafkapel uit 1865, boven de grafkelder van de familie Dudok van Heel. Deze grafkapel, met de bijnaam De Suikertaart met daaronder liggende grafkelder werd in de zomer van 2025 voorzien van een doorzichtige kapconstructie om verder verval tegen te gaan en in de toekomst restauratie mogelijk te maken.Een aantal van de graven met daarbij horende hekwerken zijn aangemerkt als een rijksmonument.

Huidige status Nadat in de loop van de tijd de begraafplaats vol was, werd er in Naarden en Bussum een nieuwe algemene begraafplaats opgericht om de overledenen te kunnen begraven. In 2000 is de Stichting tot beboud van de Oude Begraafplaats Naarden opgericht om verder verval van de begraafplaats met zijn historische grafmonumenten te voorkomen. Op beperkte schaal is het door het aflopen van grafrechten, weer mogelijk om begraven te worden op deze plek. In de toekomst is het ook mogelijk om een urn te laten bijzetten in de nieuwe urnenkelder, die als columbarium dient voor urnen, onder de Suikertaart.

Bekende begraven inwoners Een enkele bekende inwoner heeft hier zijn laatste rustplaats. Waaronder :

Clinge Doorenbos (1884-1978), artiest G.C. Fabius (1815-1887), oud-burgemeester van Naarden en Muiden Abraham Dudok van Heel (1802-1873), Nederlands industrieel dr. B.J.R. van Hasselt (1806-1864), oud-burgemeester van Naarden en stadsgeneesheer Pieter Hoytema van Konijnenburg (1868-1929), oud-burgemeester van Naarden J.P. van Rossum (1778-1856), een voormalige suikerhandelaar en handelaar in tabak, in de 19e eeuw grootgrondbezitter in de regio en bewoner van Buitenplaats Berghuis Johan Schoonderbeek , (1875-1927) oprichter van de Nederlandse Bachvereniging Dirk Tersteeg (1876-1942), Nederlands tuin- en landschapsarchitect Floris Vos (1871-1943), prominent Erfgooier en kortstondig Kamerlid Margreet Barones C.B. van Voorst tot Voorst - Freutel (1963-2020), inwoner Brediuskwartier Dirk Witte (1885-1932), liedjesschrijver J. van Woensel Kooy (1878-1903), eigenaar van landgoed en modelboerderij Oud Bussem Suzanna M. van Woensel Kooy (1875-1934), Nederlands Evangeliste, dichteres en dirigente A. L. de Roeper (1824-1893), oud-burgemeester van Bussum (1850-1851) en gemeentesecretaris van Naarden in 1851, nadien wethouder en raadslid.

Nederlandse oorlogsgraven Fritjof Dudok van Heel, Semarang, NOI 19-04-1918, Leusderheide 29-07-1943 Willem Rooseboom, Den Haag 28-09-1916, Sirjansland 10-05-1940 Tjeerd van der Veer, Wonseradeel 20-11-1890, Amberg, Stadtkreis Amberg 02-07-1945Oorlogsgravenstichting, Oude gem. Begraafplaats te Naarden

Trivia In februari 2022 werd de begraafplaats genomineerd als een van de begraafplaatsen die zich hard heeft gemaakt voor funeriar erfgoed. Wat elk jaar door Stichting Terebinth gehouden wordt. Het oorspronkelijke grafkapel van de familie Dudok van Heel is een aantal jaren geleden afgestaan door de familie. De grafruimte is geruimd en er is in de toekomst mogelijkheid om urnen in de kelder op planken te plaatsen. Tevens is de entreedeur in ossenrood vernieuwd en zal als er met crowdfunding genoeg geld binnen is gekomen door deskundigen het graf aan de buitenkant weer in oude luister hersteld worden. De grafruimte is eigendom van Stichting Oude Begraafplaats Naarden. Voor meer info zie de afbeelding van het infobord hieronder.

Zie ook Lijst van rijksmonumenten in Bussum

Categorie:Begraafplaats in Noord-Holland Categorie:Rijksmonument in Gooise Meren Categorie:Gooise Meren Categorie:Geschiedenis van Gooise Meren