Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Nijmegen (1888-1918) geeft een overzicht van verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer in het kiesdistrict Nijmegen in de periode 1888-1918.De verkiezingen in 1888 waren de eerste verkiezingen waarbij een Tweede Kamer van 100 leden gekozen werd; de verkiezingen in 1918 waren na de opheffing van de kiesdistricten de eerste verkiezingen waarbij de uitslag bepaald werd op grond van het stelsel van evenredige vertegenwoordiging.

Het kiesdistrict Nijmegen was al ingesteld in 1848. De indeling van het kiesdistrict werd gewijzigd na de grondwetsherziening van 1887; tevens werd het kiesdistrict toen omgezet in een enkelvoudig district.Een enkelvoudig district vaardigde per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer. Tot het kiesdistrict behoorden de volgende gemeenten: Groesbeek, Heumen, Millingen, Nijmegen en Ubbergen.

Het kiesdistrict Nijmegen vaardigde in deze periode per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer.

Legenda vet: gekozen als lid van de Tweede Kamer.

6 maart 1888 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.Bij de grondwetsherziening van 1887 was het aantal leden van de Tweede Kamer uitgebreid van een variabel aantal, afhankelijk van de bevolkingsomvang, naar een vast aantal van 100. Tegelijkertijd werd het aantal kiesdistricten uitgebreid.

6 maart Kiesgerechtigden 2.736 Opkomst 1.709 Geldige stemmen 1.697 Blanco stemmen 9 Kandidaten A.E. ReutherAftredend en herkiesbaar Tweede Kamerlid voor Nijmegen. 1.798 J. de Koning 435

21 mei 1889 Anthonie Reuther, gekozen bij de verkiezingen van 6 maart 1888, overleed op 27 april 1889. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

21 mei Kiesgerechtigden 2.715 Opkomst 1.524 Geldige stemmen 1.510 Blanco stemmen 12 Kandidaten F.T.J.H. Dobbelman 1.157 J. de Koning 345

9 juni 1891 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

9 juni Kiesgerechtigden 2.678 Opkomst 1.340 Geldige stemmen 1.322 Blanco stemmen 12 Kandidaten F.T.J.H. Dobbelman 960 J. de Koning 348

10 april 1894 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.

10 april Kiesgerechtigden 2.635 Opkomst 8.84 Geldige stemmen 852 Blanco stemmen 30 Kandidaten F.T.J.H. Dobbelman 781 J.P.R. Tak van Poortvliet 57

15 juni 1897 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni Kiesgerechtigden 4.904 Opkomst 3.945 Geldige stemmen 3.895 Blanco stemmen 50 Kandidaten F.T.J.H. Dobbelman 2.778 J. de Koning 1.117

14 juni 1901 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

14 juni Kiesgerechtigden 5.703 Opkomst 3.824 Geldige stemmen 3.744 Blanco stemmen 80 Kandidaten O.F.A.M. van Nispen tot Sevenaer 2.778 H.P. de Wilde 1.197

16 juni 1905 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

16 juni Kiesgerechtigden 6.733 Opkomst 3.836 Geldige stemmen 3.704 Blanco stemmen 132 Kandidaten O.F.A.M. van Nispen tot Sevenaer 2.941 A.H. Gerhard 763

11 juni 1909 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

11 juni Kiesgerechtigden 8.363 Opkomst 4.618 Geldige stemmen 4.487 Blanco stemmen 131 Kandidaten O.F.A.M. van Nispen tot Sevenaer 3.646 F.U. Schmidt 841

17 juni 1913 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

17 juni Kiesgerechtigden 9.053 Opkomst 6.649 Geldige stemmen 6.574 Blanco stemmen 75 Kandidaten O.F.A.M. van Nispen tot Sevenaer 4.439 J.E.W. Duijs 1.362 J.E. Stork 611 A.R. van de Laar 162

4 januari 1916 Octaaf van Nispen tot Sevenaer, gekozen bij de verkiezingen van 17 juni 1913, trad op 29 november 1915 af vanwege zijn benoeming als gezant bij de Kerkelijke Staat. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

4 januari Kiesgerechtigden 9.909 Opkomst 4.117 Geldige stemmen 4.071 Blanco stemmen 46 Kandidaten M.J.C.M. Kolkman 3.106 L.M. Hermans 965

15 juni 1917 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni Kiesgerechtigden 10.432 Kandidaten M.J.C.M. Kolkman

De zeven in de vorige Tweede Kamer vertegenwoordigde partijen hadden afgesproken in elkaars kiesdistricten geen tegenkandidaten te stellen.Na de verkiezingen in 1917 zou een grondwetsherziening van kracht worden waarbij het stelsel van evenredige vertegenwoordiging werd ingevoerd ter vervanging van het districtenstelsel. Het was daarom te verwachten dat er op korte termijn nieuwe verkiezingen zouden worden gehouden. Zie ook het artikel over de Pacificatie van 1917. Kolkman was derhalve de enige kandidaat; hij werd zonder nadere stemming gekozen verklaard.

Opheffing De verkiezing van 1917 was de laatste verkiezing voor het kiesdistrict Nijmegen. In 1918 werd voor verkiezingen voor de Tweede Kamer overgegaan op een systeem van evenredige vertegenwoordiging met kandidatenlijsten van politieke partijen.

Categorie:Geschiedenis van Nijmegen Categorie:Politiek in Nijmegen Nijmegen 1888