Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Schoterland geeft een overzicht van verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer in het kiesdistrict Schoterland in de periode 1888-1918.De verkiezingen in 1888 waren de eerste verkiezingen waarbij een Tweede Kamer van 100 leden gekozen werd; de verkiezingen in 1918 waren na de opheffing van de kiesdistricten de eerste verkiezingen waarbij de uitslag bepaald werd op grond van het stelsel van evenredige vertegenwoordiging.

Het kiesdistrict Schoterland werd ingesteld na de grondwetsherziening van 1887. Tot het kiesdistrict behoorden de volgende gemeenten: Aengwirden, Haskerland, Opsterland, Schoterland en Utingeradeel.

Het kiesdistrict Schoterland vaardigde in deze periode per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer.

Legenda cursief: in de eerste verkiezingsronde geëindigd op de eerste of tweede plaats, en geplaatst voor de tweede ronde; vet: gekozen als lid van de Tweede Kamer.

6 maart 1888 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.Bij de grondwetsherziening van 1887 was het aantal leden van de Tweede Kamer uitgebreid van een variabel aantal, afhankelijk van de bevolkingsomvang, naar een vast aantal van 100. Tegelijkertijd werd het aantal kiesdistricten uitgebreid.

6 maart 20 maartOmdat geen van de kandidaten in de eerste ronde de absolute meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen behaalde, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 2.959 2.959 Opkomst 2.445 2.221 Geldige stemmen 2.435 2.203 Blanco stemmen 8 16 Kandidaten F. Domela Nieuwenhuis 769 1.167 B.H. HeldtHeldt was aftredend Tweede Kamerlid voor Sneek, waarvan het kiesdistrict Schoterland in 1888 een afsplitsing was. 1.062 1.036 L.W. de Vries 587

9 juni 1891 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

9 juni 23 juni Kiesgerechtigden 2.861 2.861 Opkomst 2.261 2.084 Geldige stemmen 2.238 2.033 Blanco stemmen 18 38 Kandidaten M.W.F. Treub 607 1.114 F. Domela NieuwenhuisAftredend en herkiesbaar Tweede Kamerlid voor Schoterland. 748 919 U.H. Huber 587 J.C. van den Berg 294

9 juli 1891 Willem Treub, gekozen bij de verkiezingen van 23 juni 1891, nam zijn benoeming niet aan, als gevolg waarvan in Schoterland een naverkiezing gehouden werd.

9 juli 21 juli Kiesgerechtigden 2.861 2.861 Opkomst 1.800 2.199 Geldige stemmen 1.788 2.168 Blanco stemmen 11 21 Kandidaten H. Pyttersen 800 1.106 P. van Vliet 771 1.062 F. Domela Nieuwenhuis 215

10 april 1894 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.

10 april Kiesgerechtigden 2.832 Opkomst 983 Geldige stemmen 933 Blanco stemmen 45 Kandidaten H. Pyttersen 834 G.L. van der Zwaag 76

15 juni 1897 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni 25 juni Kiesgerechtigden 5.584 5.584 Opkomst 3.495 3.631 Geldige stemmen 3.433 3.592 Blanco stemmen 62 39 Kandidaten G.L. van der Zwaag 1.344 1.941 H. Pyttersen 994 1.651 A. Kuyper 861 H. Verkouteren 234

14 juni 1901 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

14 juni 27 juni Kiesgerechtigden 5.184 5.184 Opkomst 3.725 3.650 Geldige stemmen 3.650 3.617 Blanco stemmen 75 33 Kandidaten G.L. van der Zwaag 1.704 2.168 J. Schokking 1.012 1.449 J.P. Engelman 934

16 juni 1905 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

16 juni 28 juni Kiesgerechtigden 6.365 6.365 Opkomst 4.817 5.009 Geldige stemmen 4.757 4.965 Blanco stemmen 60 44 Kandidaten G.L. van der Zwaag 2.085 3.172 J. Huizinga 1.342 1.793 C.V. Gerritsen 1.330

11 juni 1909 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

11 juni 23 juni Kiesgerechtigden 6.707 6.707 Opkomst 4.833 4.701 Geldige stemmen 4.816 4.690 Blanco stemmen 17 11 Kandidaten T.H. de Meester 1.547 2.565 J.A. Bergmeyer 1.756 2.125 J. Ankerman 1.513

3 augustus 1909 Theo de Meester was bij de verkiezingen van 11 en 23 juni 1909 gekozen in twee kiesdistricten, Den Helder en Schoterland. Hij opteerde voor Den Helder, als gevolg waarvan in Schoterland een naverkiezing gehouden werd.

3 augustus Kiesgerechtigden 6.707 Opkomst 4.695 Geldige stemmen 4.686 Blanco stemmen 9 Kandidaten J. Limburg 2.467 J.A. Bergmeyer 2.219

17 juni 1913 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

17 juni 25 juni Kiesgerechtigden 7.812 7.812 Opkomst 6.100 5.476 Geldige stemmen 6.055 5.446 Blanco stemmen 45 30 Kandidaten M. Mendels 2.859 3.200 J. Limburg 1.733 2.246 C. Smeenk 1.463

15 juni 1917 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni Kiesgerechtigden 8.751 Opkomst 2.746 Geldige stemmen 2.711 Blanco stemmen 35 Kandidaten M. Mendels 2.135 H.J. Rijsewijk 576

Opheffing De verkiezing van 1917 was de laatste verkiezing voor het kiesdistrict Schoterland. In 1918 werd voor verkiezingen voor de Tweede Kamer overgegaan op een systeem van evenredige vertegenwoordiging met kandidatenlijsten van politieke partijen.

Categorie:Geschiedenis van Heerenveen Categorie:Politiek in Heerenveen Schoterland 1888