thumb|Archbold-expeditie in de Baliemvallei De Derde Archbold-expeditie was een wetenschappelijke expeditie die plaatsvond van april 1938 tot mei 1939 in Nederlands-Nieuw-Guinea.
De expeditie onder auspiciën van de zoölogische afdeling van het American Museum of Natural History werd gefinancierd en geleid door de Amerikaanse filantroop en zoöloog Richard Archbold.https://siarchives.si.edu/collections/auth_exp_fbr_eace0059 Archbold werd geassisteerd door ornitholoog Austin L. Rand.
De expeditie vond plaats met een vliegboot, de Guba, van het destijds nieuwe type Consolidated PBY Catalina waarvan Archbold het eerste civiele exemplaar bemachtigde.https://books.google.nl/books?id=bG2LPRDfVUQC&lpg=PT59&dq=Model%2028%20Catalina%20archbold&hl=nl&pg=PT59#v=onepage&q=Model%2028%20Catalina%20archbold&f=false Een watervliegtuig bleek ook bij zijn vorige expeditie van nut te zijn voor de aanvoer van voedsel.https://blog.biodiversitylibrary.org/2017/07/using-materials-at-hand-richard.html
Er werden vanuit Hollandia twee basiskampen opgezet. Het Bernhardkamp bij het Archboldmeer in de buurt van de rivier de Hablifuri in de Meervlakte. Het Habbemakamp werd bij het Habbemameer op 3225 meter hoogte opgezet bij de Wilhelminatop. Tussen de twee basiskampen werd succesvol een voetverbinding opgezet over de Baliemvallei.Sketch map of the patrols between Bernhard Camp and Lake Habbema, mei 1939, Tijdschrift van het Koninklijk Nederlandsch Aardrijkskundig Genootschap, Amsterdam
Expeditieleden Voor de expeditie werden 73 Dajaks uit Borneo als drager ingehuurd. De Nederlandse overheid droeg bij aan deze gezamenlijke expeditie en stelde 56 militairen ter beschikking onder leiding van Carel Gerrit Jan Teerink (zie Lonchura teerinki).https://www.jstor.org/stable/43782415?read-now=1&seq=2#page_scan_tab_contents
Het entomologisch onderzoek stond onder leiding van entomoloog Lambertus Johannes Toxopeus.http://www.nationaalherbarium.nl/FMCollectors/T/ToxopeusLJ.htm Planten werden verzameld door Leonard John Brass.http://www.nationaalherbarium.nl/FMCollectors/B/BrassLJ.htm Aanvankelijk nam Ebertus Meijer Drees deel uit van het team als bosbouwkundige.http://www.nationaalherbarium.nl/FMCollectors/M/MeijerDreesE.htm William Bebb Richardson ging mee als zoöloog en beschrijver van de botanische vondsten.
Resultaten Tijdens een verkenningsvlucht op 23 juni 1938 werd in de hooglanden de Baliemvallei met een daar agrarische Dani-bevolking van naar schatting 60.000 mensen ontdekt.https://archboldedublog.org/2021/03/11/the-story-of-richard-archbolds-expeditions-part-3/ De verborgen vallei bleek het dichtstbevolkte gebied van Nieuw-Guinea.https://books.google.nl/books?id=HXYeDQAAQBAJ&lpg=PT70&ots=CfR9aY9FuP&dq=archbold%20reis%20om%20de%20wereld&hl=nl&pg=PT74#v=onepage&q=archbold%20reis%20om%20de%20wereld&f=false
De landing destijds op het Habbemameer was de hoogste opstijging tot dan toe in ijle lucht van een watervliegtuig. De vlucht met dit vliegtuig naar en van de expeditie werd als circumnavigatie uitgevoerd die breed uitgemeten werd in de pers. Na terugkeer in New York werd het vliegtuig tentoongesteld op de Wereldtentoonstelling van 1939 in New York.
Dieren Er werden 4000 vogels verzameld. Ecology of Indonesian Papua Part One, Andrew J. Marshall, Bruce M. Beehler, 2011 De expeditie leverde de ontdekking op van verscheidene vogel- en knaagdiersoorten. Het betrof onder meer: Mamberamolederkop Archbolds prieelvogel Paraleptomys wilhelmina Pogonomelomys brassi Microhydromys richardsoni Bergbeverrat Coccymys ruemmleri Micromurexia habbema Xenuromys
Planten Er werden 6.000 planten verzameld die werden opgenomen in het Arnold Arboretum. Ook in Queensland Herbarium en in 's Lands Plantentuin te Buitenzorg zijn planten terechtgekomen.
Insecten Naast een grote zoölogische collectie in het AMNH zijn geprepareerde insecten opgenomen in de collectie van Naturalis.https://www.papua-insects.nl/history/Archbold%20exp/Archbold3.htm
Categorie:Expeditie in Nederlands-Nieuw-Guinea