Monique Krüs (Utrecht, 1959) is een Nederlandse sopraan en componist. Haar stemsoort is de dramatische coloratuursopraan.
Loopbaan
Studie Monique Krüs begon als kind met piano- en gitaarlessen. Tijdens haar tienerjaren schreef ze haar eerste stukken voor piano en gitaar en eigen songs. Na haar eindexamen studeerde ze 3 jaar Psychologie aan de Universiteit van Utrecht terwijl ze tegelijkertijd de vooropleiding voor een studie Klassiek Gitaar aan het Utrechts Conservatorium volgde. In diezelfde tijd zong ze in een eigen jazz-trio en schreef ze de titelsong voor de eerste speelfilm van de latere Oscar-winnaar Mike van Diem. Tijdens haar studie Psychologie deed ze auditie voor de zangopleiding van het conservatorium, werd ze aangenomen en wisselde ze van studie. Tijdens haar zangstudie ontdekte ze haar voorliefde voor opera. De studie sloot ze af met een jaar operaklas aan het Mozarteum in Salzburg.
Zangeres Na haar zangstudie was Monique Krüs 3 jaar lang als solist verbonden aan het Operahuis van Essen. Ze ontwikkelde een internationale zangcarrière waarin ze samenwerkte met dirigenten als Reinbert de Leeuw, Edo de Waart, Markus Stenz, Peter Eötvös en Michael Schønwandt. Haar repertoire omvat werken van barok tot heden.
Ze werkte mee aan verschillende wereld-premières waaronder de opera Hier van Guus Janssen aan De Nationale Opera, en Giuseppe e Sylvia van Adriana Hölsky aan de Staatsopera Stuttgart. Ook zong ze in de uitvoering van Tattooed Tongues van Martijn Padding tijdens de Warschauer Herbst. Als regelmatige gast in de ZaterdagMatinee in het Amsterdamse Concertgebouw was zij te horen in o.a. het Requiem van Ligeti, in Arabella van Strauss, in de Cantata della fiaba estrema van Hans Werner Henze en de Three Shakespeare Songs van Ton de Leeuw. In 2012 viel ze op het laatste moment in bij de concertante uitvoering van Hotel de Pêkin van Willem Jeths in de ZaterdagMatinee, waarbij ze een week de tijd had om de voor haar onbekende partij te studeren. Voor een speciale uitvoering van het Stabat Mater van Pergolesi in de Nederlandse vertaling van Willem Wilmink werkte ze met het Orkest van het Oosten o.l.v. Jaap van Zweden. Voor de kinderfilm Abeltje zong ze het lied Waarheen leidt de weg in.
Ze was nauw betrokken bij de oprichting van Opera Spanga in Friesland, een jaarlijks internationaal operafestival. In dit festival zong ze o.a. in de opera's Rigoletto, Les contes d'Hoffmann, The Rake's Progress, Ariadne auf Naxos, Falstaff en Gianni Schicchi. In 2007 schreef ze voor Opera Spanga haar eerste opera Gods Videotheek, waarin ze tevens de sopraanpartij vertolkte. Ze was daarnaast artistiek leider van het Utrechtse Oudegracht Opera Concert.
Naast optredens geeft ze ook zanglessen, zowel aan studenten als in workshops en masterclasses. Ook geeft ze zang-coaching aan ensembles en koren.
Componist Monique Krüs is als componist volledig autodidact. Ze schrijft in een toegankelijk tonaal idioom, met als uitgangspunt melodie-lijnen die 'ademen', alsof ze gezongen worden. Sinds 1995 componeert en produceert zij muziek voor tv- programma's, naast songs, werken voor ensembles en muziektheater. Van 2000 tot 2009 was haar muziek dagelijks te horen op jeugdzender Z@ppelin.
Toen de Gemeente Utrecht in 2005 een promotiefilm maakte om de start van de Tour de France in 2015 naar Utrecht te halen, werd zij gevraagd de muziek voor de promotiefilm te schrijven. In 2007 schreef ze voor Opera Spanga haar eerste opera Gods Videotheek. In 2009 schreef ze voor het Impuls Festival für neue Musik in Magdeburg (Duitsland) Eine Odyssee (muziektheater) naar een tekst van Ad de Bont, voor en uitgevoerd door jongeren. Voor Orkest Zuid schreef zij Grief of Gravity, een cantate voor symfonisch blaasorkest, koor en sopraan, uitgevoerd o.a. in het Muziekgebouw aan 't IJ. Op verzoek van pianist Marcel Worms schreef ze in 2008 een blues voor piano (Saskia in Blue) voor de opening van een Rembrandttentoonstelling in Marokko.
Op uitnodiging van het Gergiev Festival maakte ze in 2011 de familievoorstelling Soeraki, heldin van de zee, op tekst van Sjoerd Kuyper met musici van het Rotterdams Philharmonisch Orkest. In opdracht van de Gemeente Utrecht schreef zij in 2013 voor de herdenking van de Vrede van Utrecht een opera op een libretto van Arthur Japin. Op verzoek van het Peter de Grote Festival voor kamermuziek in Groningen schreef zij in 2013 ook de opera The Tsar, his wife, her lover and his head over Peter de Grote, waarbij zij voor het eerst haar eigen werk zelf dirigeerde. In 2015 schreef ze de jeugdopera Anne & Zef, over Anne Frank en Zef, een Albanese jongen.
In 2017 componeerde ze het verplichte werk voor het Internationaal Vocalisten Concours in ‘s Hertogenbosch, Lunam, ne quidem Lunam, op een in het Latijn vertaald gedicht van Pé Hawinkels. In 2019 en 2020 schreef ze delen van het Utrechts Requiem, een modern requiem waarin levensverhalen van mensen centraal staan. In 2020 schreef ze voor Stichting Appeltaartconcerten (die muziekuitvoeringen brengt voor mensen die niet zo makkelijk naar een reguliere concertzaal kunnen gaan) de muziektheatrale voorstelling De Nachtegaal en de Keizer, op tekst van Carel Alphenaar. In 2020 werkte ze ook mee aan het programma Music for empty spaces, een concert dat live gestreamd werd en waarin 12 componisten en musici met 12 premières van nieuw werk reflecteerden op de eerste Nederlandse lockdown van de Coronapandemie. Krüs schreef hiervoor het lied No one is an island.
Dirigent Monique Krüs volgde dirigeerlessen bij Jan Stulen en Vincent de Kort. In 2013 dirigeerde ze voor het eerst een uitvoering, en wel van haar eigen werk de opera The Tsar, his wife, her lover and his head. In 2019 dirigeerde ze haar opera Anne & Zef tijdens het Internationaal Opera Festival Wiesbaden, uitgevoerd door leden van het Wiesbaden Staatstheater. Anne & Zef wordt in 2022 hernomen door het Residentie Orkest onder haar leiding in Den Haag.
Overig Sinds augustus 2020 is Krüs lid van de Raad van Toezicht van Buma/Stemra. Ze was tevens bestuurslid en vice-voorzitter van Nieuw Geneco. Ze zit regelmatig in de examencommissies van de Zangopleidingen van de Conservatoria van Tilburg en Amsterdam, en was jurylid in de Alba Rosa Vietor Composition Competition.
Werkenlijst Monique Krüs maakte o.a. de volgende composities: JaarTitelGenreInstrumentatiez.j.Sint Maarten Liedkoor/liedkoor SATB of solo zangstem en piano/gitaarz.j.Junglekinderen/popzang en piano/gitaarz.j.Vlieg met ons meekinderen/popzang en piano/gitaarz.j.HoelaHoep en meer, 10 korte kinderliederenkinderen/pop2004Die Rote Kaiserinopera/monodramasopraan, tape en slagwerk2006Awakeningliedsopraan en cello2006Ik droomde dat ik vliegen konkinderen/popzang en piano/gitaar2006Toverenkinderen/popzang en piano/gitaar2006Scherpe tandenkinderen/popzang en piano/gitaar2006Ridders en prinsessenkinderen/popzang en piano/gitaar2006Een dino in je huiskinderen/popzang en piano/gitaar2006Knipperdeknapkinderen/popzang en piano/gitaar2006Kriebelbeestjeskinderen/popzang en piano/gitaar2006Verlegen zijn is niet zo fijnkinderen/popzang en piano/gitaar2006Heksensoepkinderen/popzang en piano/gitaar2007Gods videotheekoperasolisten SATB, kamerorkest20082 Liederenliedzangstem en piano2008Mozartique 1-3kamermuziekGemakkelijke stukken voor piano solo2008Saskia in Bluekamermuziek, bluespiano2009Eine Odysseeopera/muziektheater voor 15+koor SATB, solisten, kamerorkest2009Grosser Odysseuskoorkoor SATB en piano2010Grief of Gravityorkest/cantatesopraan solo, koor SATB en blaasorkest2010Bloesemkamermuziekcyclus voor altviool en gitaar2011Soerakiopera/muziektheater voor kinderen van 6-8 jrklein ensemble2011R.E.L Romeyn en Lhamoree (tv)leadermuziek2012Lippijn, a comedykoor/operakoor SATB en piano2012Across the Bridgekamermuziekdwarsfluit en piano2013The Tsar, his wife, her loverkameropera6 zangers SSATBB2013ArtMen (tv)leadermuziek2015Anne & Zef (Nl, De Fr, Eng, It)opera/muziektheater voor 12+soli sopraan, bariton en kamerorkest2015Orchis, a requiemkamermuziekhobo en strijkkwartet2015Nachtegalenkamermuziekgitaar, altviool en cello2015Kunstuur (tv)leadermuziek2015 - 2020Man en Kunst (tv)leadermuziek2016Apenootje (Nl/De/Eng)opera/muziektheater voor kinderenzanger en klein enemble2016Lunam, ne quidem Lunamliedzangstem en piano2016Lunam, ne quidem Lunamliedversie voor symfonieorkest2016Hoe lieflijkliedsopraan en cello2016Trans and Proudliedzang en piano/gitaar2017Steen van Licht / Piedra de Luzliedzangstem en piano2018Common Choralekoorkoor SATB en piano, violoncello (optioneel)2018Come to my armskoorkoor SATB a capella, ook in versie met piano of strijkkwartet2018Hoist the Jack!koorkoor SATB en piano2018Gloria ad Isidekoorkoor SATB en piano met optioneel slagwerk2018Corto Maltese, The Ballad of the Salty Seaoperasolisten, koor SATB, kamerorkest2018/2019Blauwe Hond (tv)leadermuziek2019We komen eraankoor/liedkoor SATB of solo zangstem en piano / gitaar2019Morning Lightkoorvrouwenkoor SMA a capella2019Equinox - liedcycluskoorvrouwenkoor SSMA a capella of met piano of gitaar2019Denkend aan Hollandkoorkoor TTBB/ATTBB/SATB a capella, ook in versie voor solo bariton met piano2019Karma is een Bitch! (2e Utrechts Requiem)koorvrouwen-/kinderkoor SSA, mezzosopraan solo en kamerorkest2019Onrust (2e Utrechts Requiem)koorkoor SATB, bariton solo en kamerorkest2019Die Kokettekoorkoor SATB a capella2019We komen eraankoor/liedkoor SATB of solo zangstem, piano / gitaar2019Nu te Zien (tv)leadermuziek2019Six over Rembrandt (tv)leadermuziek2020Morning Lightkoorvrouwenkoor SMA a capella2020De Nachtegaal en de Keizeropera(mezzo-)sopraan/actrice, altviool, fagot en piano2020Vogelsuite (prelude)kamermuziekaltviool, fagot en piano2020Equinoxkoorvrouwenkoor SSMA en piano of gitaar, ook in a capella versie2020No one is an islandlied2021Eindelijk gehoord (3e Utrechts Requiem)koorkoor SATB, klarinet, harp, viool en cello2021Chaos (3e Utrechts Requiem)koorkoor SATB, klarinet, harp, viool en cello2021Eingefangene Zeit cyclusliedhoge zangstem en piano2021Zee Suitekamermuziekstrijkkwartet2022Utrecht MagnificatkoorVrouwenkoor SSMA, soli sopraan, mezzo-sopraan, kamerorkest2022Je vis, je meurs, liedcyclusliedhoge zangstem strijkkwartet, orgel, harp
Discografie Monique Krüs is te horen op de volgende CD's:
1995 Jocaste, opera van Charles Chaynes (live vanuit het Operatheater te Rouen) - Monique Krüs e.a., Chœur du Théâtre des Arts en Orchestre symphonique de Rouen o.l.v. Frédéric Chaslin, label Chamade CHCD 5633/34 1997 Turm aus Zimt, Hans Rotman - Monique Krüs e.a., Sinfonietta Nova, label Classic Talent DOM 2910600SP 1999 Aap verslaat Knekelgeest, opera van Peter Schat - Monique Krüs e.a., Ensemble Beestenboel o.l.v. Vincent de Kort, label Donemus CV 73 2002 The Hollow Men, cantate van Kees van Baaren en andere werken - Monique Krüs e.a., Groot Omroepkoor, Radio Philharmonisch Orkest o.l.v. Reinbert de Leeuw, label Composers' Voice CV 103 2006 Peter Schat, complete works; opname 1999 Aap verslaat Knekelgeest, label NM Classics 92133 2013 Hotel de Pékin, opera van Willem Jeths (live vanuit het Concertgebouw Amsterdam) - Monique Krüs e.a., Groot Omroepkoor en Radio Philharmonisch Orkest o.l.v. Michael Schönwandt (....) Torre de Canela, opera van Hans Rotman - gegevens onbekend (....) Erosion, opera van Hans Rotman - gegevens onbekend
Externe links
Website Monique Krüs Website Lunam Publishing (uitgever van al haar composities) Soundcloudpagina van Monique Krüs Trailer De Nachtegaal en de Keizer Duet uit Anne & Zef Leadermuziek voor Man en Kunst
Categorie:Nederlands musicus Categorie:Nederlands sopraan Categorie:Nederlands componist Categorie:21e-eeuws componist