De Revolutie van de Waardigheid (Oekraïens: Революція гідності, geromaniseerd: Revoljoetsija hidnosti), ook bekend als de Majdanrevolutie,Na 10 jaar oorlog is het ieder voor zich in kapotte steden in Oost-Oekraïne, NOS vond aansluitend op de Euromaidan-protesten plaats, in februari 2014, toen dodelijke confrontaties tussen demonstranten en binnenlandse troepen in de Oekraïense hoofdstad Kiev resulteerden in de afzetting van de gekozen president Viktor Janoekovytsj en de omverwerping van de Oekraïense regering.Ukraine profile - Timeline, BBC NewsEverything you need to know about the Ukraine crisis, Vox (3 september 2014)Ukraine's 2014 revolution to Trump's push for a Ukrainian probe of Biden: A timeline, ABC News (1 oktober 2019)The February revolution, The Economist (27 februari 2014)Ukraine: Everything you need to know about how we got here, CNN (3 februari 2017)
In november 2013 brak er een golf van grootschalige protesten uit als reactie op het plotselinge besluit van president Janoekovytsj om de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Oekraïne in heroverweging te nemen, terwijl in februari van dat jaar de Verchovna Rada (het Oekraïense parlement) met een overweldigende meerderheid voor een overeenkomst met de Europese Unie (EU) had gestemd. In plaats daarvan neigde Janoekovytsj naar nauwere banden met Rusland, dat Oekraïne onder druk zette om de EU-deal te weigeren, en lid te worden van de Euraziatische Economische Unie (EEU). De pro-westerse protesten duurden maanden en hun reikwijdte werd steeds groter, met oproepen tot het aftreden van Janoekovytsj en de regering van Mykola Azarov.Kiev protesters gather, EU and Putin joust, Reuters (12 december 2013)Yanukovych Offers Opposition Leaders Key Posts, Radio Free Europe/Radio Liberty (25 januari 2014) De door het parlement ingevoerde repressieve anti-protestwetten wakkerden nog meer woede aan. De aanvankelijk vreedzame demonstraties werden steeds gewelddadiger en op 22 januari vielen er vier doden bij hevige confrontaties tussen betogers en de politie in de Hrushevsky-straat. Demonstranten bezetten overheidsgebouwen in het hele land. Een groot, gebarricadeerd protestkamp bezette het Majdan Nezalezjnosti (Onafhankelijkheidsplein) in het centrum van Kiev. Medio februari werd een amnestie-overeenkomst gesloten met de demonstranten waarin hen en degenen die al eerder waren vastgezet, strafrechtelijke vervolging zou worden bespaard in ruil voor het verlaten van bezette gebouwen. De demonstranten ontruimden op 16 februari alle bezette gebouwen van de regionale staatsadministratie.
Op 18 februari trokken zo'n 20.000 demonstranten en activisten met schilden en helmen naar de Verchovna Rada met de eis dat de door Janoekovytsj gewijzigde grondwet uit 2004 werd hersteld, waarbij ze werden beschoten door de Berkoet en politiesluipschutters. De betogers protesteerden ook tegen de wijdverbreide corruptie en het machtsmisbruik door de overheid, de invloed van oligarchen, het politiegeweld en de schending van de mensenrechten in Oekraïne. De protesten groeiden uit tot een revolutie, de dodelijkste confrontaties, op 18 en 20 februari, werden gezien als de meest gewelddadige sinds de onafhankelijkheid van Oekraïne en leidden tot de dood van 103 demonstranten en 13 politieagenten, en de verwonding van vele anderen.
Op 21 februari werd een overeenkomst ondertekend tussen president Janoekovytsj en de leiders van de parlementaire oppositie waarin werd opgeroepen tot de vorming van een interim-regering, constitutionele hervormingen en vervroegde verkiezingen. De volgende dag trok de politie zich terug uit het centrum van Kiev, dat onder effectieve controle van de demonstranten kwam. Janoekovytsj ontvluchtte de stad en daarna het land. Diezelfde dag stemde het Oekraïense parlement voor het verwijderen van Janoekovytsj met 328 tegen 0 (72,8% van de 450 parlementsleden). Dit was niet het grondwettelijk vereiste aantal stemmen, voor het verwijderen van een zittende president is volgens de grondwet 75% van de stemmen nodig. Janoekovytsj beweerde daarom dat deze stemming illegaal was en mogelijk gedwongen, en vroeg Rusland om hulp. Rusland beschouwde de omverwerping van Janoekovytsj als een illegale staatsgreep en erkende de interim-regering niet. Grondwettelijk gezien waren daar twee redenen voor: de grondwettelijk vereiste kamermeerderheid voor het afzetten van de president werd niet gehaald en als deze wel gehaald wordt, moet de president vervangen worden door de kamervoorzitter. Wijdverbreide protesten, zowel voor als tegen de revolutie, vonden plaats in Oost- en Zuid-Oekraïne, waar Janoekovytsj eerder bij de presidentsverkiezingen van 2010 sterke steun kreeg. De protesten escaleerden, wat resulteerde in een Russische militaire interventie, de annexatie van de Krim door Rusland en de oprichting van de zelfverklaarde volksrepublieken Donetsk en Loegansk, wat leidde tot de Oorlog in Oost-Oekraïne.
De interim-regering, geleid door Arseni Jatsenjoek, ondertekende uiteindelijk de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Oekraïne en ontbond de Berkoet. Petro Porosjenko werd president na een overwinning bij de presidentsverkiezingen van 2014 (54,7% van de uitgebrachte stemmen in de eerste ronde). De nieuwe regering herstelde de amendementen op de Oekraïense grondwet uit 2004 die controversieel waren ingetrokken als ongrondwettelijk door Janoekovytsj in 2010, en startte een grootschalige zuivering van ambtenaren in verband met het omvergeworpen regime. Er volgde een wijdverbreide decommunisatie van het land.
Overzicht links|miniatuur|Verbranding van het hoofdkantoor van Euromaidan in het vakbondsgebouw . Aan een periode van relatieve rust tijdens de voortdurende pro-westerse Euromaidan-protesten in Kiev kwam abrupt een einde op 18 februari 2014, toen demonstranten en politie slaags raakten. De daarop volgende dagen werden minstens 82 mensen gedood, onder wie 13 politieagenten; meer dan 1.100 mensen raakten gewond.
Op 18 februari trokken zo'n 20.000 Euromaidan-demonstranten naar de Verchovna Rada (Oekraïense parlement) om de grondwet uit 2004, die kort nadat Janoekovytsj in 2010 tot president was gekozen door het Grondwettelijk Hof van Oekraïne was ingetrokken, te herstellen. De politie versperde hun de weg. De confrontatie werd gewelddadig; de BBC, die correspondenten citeerde, meldde dat de partijen elkaar de schuld gaven. De politie vuurde wapens af met zowel rubberen kogels als later echte munitie (inclusief automatische wapens en sluipschuttersgeweren), terwijl ze ook traangas en flitsgranaten gebruikten in een poging duizenden demonstranten af te weren. De demonstranten vochten met ruwe wapens (zoals grote stenen en knuppels), vuurwapens en geïmproviseerde explosieven (molotovcocktails), en braken in op het hoofdkwartier van de Partij van de Regio's. Politieagenten bestormden het belangrijkste protestkamp op Majdan Nezalezjnosti en veroverden delen van het plein. Het Vakbondsgebouw, dat dienst deed als hoofdkwartier van Euromaidan, werd afgebrand. Politieke commentatoren suggereerden dat Oekraïne op de rand van een burgeroorlog stond. Sommige gebieden, waaronder de oblast Lviv, verklaarden zich politiek onafhankelijk van de centrale regering. Vanaf 18 februari bezetten Euromaidan-activisten gebouwen van de regionale staatsadministratie (RSA) in verschillende oblasten (provincies). miniatuur|Een rij oproerpolitie in Kiev op 12 februari. Op 19 februari werden er door de autoriteiten politiecontroles ingesteld, beperkingen op het openbaar vervoer en schoolsluitingen ingesteld in Kiev, wat de media de facto de noodtoestand noemden.
Op 20 februari kondigde minister van Binnenlandse Zaken Vitalij Zachartsjenko aan dat hij een decreet had ondertekend dat toestemming verleende voor het gebruik van echte munitie in plaats van rubberkogels tegen demonstranten. Centraal-Kiev zag het ergste geweld tot nu toe, en het dodental in 48 uur van botsingen steeg tot minstens 77.Ukraine protests timeline, BBC, 23 februari 2014 Als reactie hierop kondigde de voorzitter van het Oekraïense parlement Volodymyr Rybak, de volgende dag aan dat hij een parlementair decreet had ondertekend waarin het gebruik van geweld werd veroordeeld en drong er bij overheidsinstanties op aan om alle militaire acties tegen demonstranten onmiddellijk te staken. Tevens schorste het Parlement Zachartsjenko van zijn taken.
Op 21 februari ondertekende president Janoekovytsj een compromis met oppositieleiders. Hij beloofde grondwetswijzigingen om bepaalde bevoegdheden aan het parlement te herstellen en riep op tot vervroegde verkiezingen in december. Ondanks de overeenkomst bleven duizenden protesteren in het centrum van Kiev, en de demonstranten namen de volledige controle over het regeringsdistrict van de stad: het parlementsgebouw, de administratie van de president, het kabinet en het ministerie van Binnenlandse Zaken. Op 21 februari werd in het parlement een wetsvoorstel ingediend om Janoekovytsj uit zijn ambt te verwijderen. Op dezelfde dag vertrok Janoekovytsj naar Charkiv.
Op 22 februari zouden de demonstranten Kiev onder controle hebben en was Janoekovytsj gevlucht naar Oost-Oekraïne. Het parlement stemde 328-0 voor het verwijderen van Janoekovytsj en organiseerde nieuwe presidentsverkiezingen voor 25 mei.
Het Parlement benoemde op 23 februari zijn voorzitter, Oleksandr Toertsjynov, tot interim-president. Op 24 februari vaardigde de nieuwe regering een arrestatiebevel tegen Janoekovytsj uit. In de komende dagen organiseerden Russische nationalistische politici en activisten bijeenkomsten op de Krim en drongen er bij Rusland op aan om de regio te helpen verdedigen tegen oprukkende 'fascisten' uit de rest van Oekraïne.Crimea: Next flashpoint in Ukraine's crisis?, BBC News (24 februari 2014) Dit leidde tot de Russische annexatie van de Krim.
Gedetailleerde tijdlijn 18 februari links|miniatuur| Demonstranten bouwen een barricade De nacht voor de confrontaties riep de paramilitaire organisatie Rechtse Sector al haar leden op om zich klaar te maken voor een 'vredesoffensief' op 18 februari. De Maidan Volksvereniging drong er ook bij alle bezorgde burgers op aan om deel te nemen aan het 'vredesoffensief', waartoe ook de studentenverenigingen hadden ingestemd. De Maidan Volksvereniging meldde in de ochtend van 18 februari dat colonnes demonstranten om 8.30 uur een mars naar het parlement zouden beginnen.miniatuur|Vrachtwagens die troepen vervoerden, werden op 18 februari in het centrum van Kiev in brand gestoken.