De Servische Progressieve Partij (Servisch: Српска напредна странка, Srpska napredna stranka, SNS) is een conservatieveCenter for Strategic & International Studies: Serbia - parliamentary elections (2020), geraadpleegd 24 april 2022 Servische politieke partij die in 2008 werd opgericht door Aleksandar Vučić. De SNS vormt het voornaamste deel van de brede coalitie Samen kunnen we alles voor elkaar krijgen die sinds 2012 aan de macht is.worldstatesmen.org/Serbia, geraadpleegd 24 april 2022
Geschiedenis thumb|left|Tomislav Nikolić en Aleksandar Vučić tijdens de partijconventie van oktober 2008 De Servische Progressieve Partij (SNS) is een afsplitsing van de extreemrechtse Servische Radicale Partij (SRS) van Vojislav Šešelj (*1954). Šešelj was ten tijde van het bewind van president Slobodan Milošević (1941-2006; r. 1989-2000) vicepremier van Servië (1998-2000) geweest. Hij stond terecht voor het Joegoslavië-tribunaal maar werd in 2016 vrijgesproken.Servische ultranationalist Seselj vrijgesproken van oorlogsmisdaden, nos.nl 31 maart 2016, geraadpleegd 24 april 2022 Gedurende zijn proces bleef Šešelj aan als leider van de SRS. Binnen zijn partij was echter een meer gematigde stroming opgekomen die vond dat Servië toe zou moeten kunnen treden tot de Europese Unie. Dit stuitte op fel verzet van Šešelj die een verklaard tegenstander is van het Westen en de westerse liberale cultuur. Leiders van de vleugel binnen de SRS die toenadering wensten te zoeken tot de EU waren Tomislav Nikolić (*1952) en Aleksandar Vučić (*1970). In 2008 kwam het tot een breuk binnen de SRS en op 8 september 2008 werd door Nikolić, Vučić en enkele medestanders de SNS opgericht. Nikolić werd de eerste leider van de SNS.
Als onderdeel van een brede coalitie won de SNS de parlementsverkiezingen van mei 2012The Elections to the National Assembly of Serbia, geraadpleegd 24 april 2022 en de partij trad toe tot de regering van premier Ivica Dačić. De gelijktijdig gehouden presidentsverkiezingen werden door Nikolić gewonnen en hij werd in juni van dat jaar als president geïnaugureerd. Vučić volgde Nikolić op als partijvoorzitter. De coalitie viel in 2014 uiteen en bij de vervroegde verkiezingen kwam de SNS als winnaar uit de bus. De coalitie waar de partij deel van uitmaakte, De Toekomst waar wij in geloven kreeg 48% van de stemmen, goed voor 158 van de 250 zetels in het parlement. Vučić werd premier van de nieuwe regering waarbij sleutelposten naar de SNS gingen. Premier Vučić schreef in 2016 vervroegde verkiezingen uit in de hoop zijn mandaat in het parlement te kunnen versterken, maar de door de SNS geleide coalitie Servië Wint verloor 39 zetels en kwam uit op 131. Daarmee bleven SNS en bondgenoten wel veruit de grootste in het parlement. In 2017 werd Vučić tot president van Servië gekozen en volgde partijgenoot Ana Brnabić hem op als minister-president.
De parlementsverkiezingen van 2020 werden met overmacht gewonnen door de SNS coalitie Voor onze Kinderen.Verkiezingen in Servië met overmacht gewonnen door partij president Vucic, Trouw, 21 juni 2020, geraadpleegd 24 april 2022
Op 4 april 2022 won zittend president Vučić de presidentsverkiezingen: hij kreeg 56% van de stemmen.Aleksandar Vucic wordt opnieuw president van Servië, VRT NWS 4 april 2022, geraadpleegd 24 april 2022 Een tweede stemronde was om die reden niet nodig. De SNS-coalitie Samen kunnen we alles voor elkaar krijgen won eveneens de tegelijkertijd gehouden parlementsverkiezingen, maar moest wel zetels inleveren. De verkiezingen waren mogelijk niet eerlijk verlopen. Op 27 mei 2023 trad Vucic terug als voorzitter om naar eigen zeggen president van alle Serven te kunnen zijn. Als zijn opvolger werd Miloš Vučević aangewezen, die op 2 mei 2024 ook premier werd.
Protesten tegen de SNS thumb|Protestactie in Belgrado, december 2024. Sinds het presidentschap van Aleksandar Vučić wordt in Servië voortdurend geprotesteerd tegen de regering en de SNS. Critici verwijten de partij dat de corruptie in het land is toegenomen, de democratie en persvrijheid in het geding zijn gekomen, oppositieleden en onafhankelijke journalisten geïntimideerd worden en verkiezingsfraude is gepleegd. Tevens wordt de partij beschuldigd van nepotisme, particratie en het verspreiden van propaganda en nepnieuws. Een dodelijk incident in Novi Sad in november 2024 was aanleiding voor de grootste anti-regeringsdemonstraties ooit in Servië.Grootste betoging ooit in Servië: meer dan 300.000 mensen eisen aftreden president Vučić (VRT Nieuws, 15 maart 2025) Deze verspreidden zich over het hele land, waarbij verschillende partijkantoren van de SNS geplunderd, vernield en/of in brand gestoken werden. De demonstranten kwamen veelvuldig in botsing met aanhangers van de SNS, die tegendemonstraties organiseerden. Partijleider Vučević trad in april 2025 af als premier nadat SNS-sympathisanten een groep betogers hadden aangevallen met honkbalknuppels.Servische premier Vučević neemt ontslag na maandenlange anticorruptieprotesten (De Standaard, 28 januari 2025)
Ideologie De SNS is een conservatieve, nationalistische partij die streeft naar aansluiting van Servië bij de Europese Unie. De partij is ook populistisch. Op economisch vlak staat de SNS een liberale markteconomie voor. Ondanks de toenadering tot de EU streeft de SNS naar het handhaven van de traditioneel nauwe banden die er bestaan tussen Servië en Rusland. De laatste jaren is de SNS onder Vučić sceptischer geworden ten aanzien van de EU.
De SNS erkent de onafhankelijkheid van Kosovo niet en ziet Kosovo als een provincie van Servië.
Satelliet-partijen Binnen en buiten Servië kent SNS enkele cliënt- of satelliet-partijen: Alliantie van Hongaren in Vojvodina (SVM)Maja Zivanovic: Fidesz’s Serbian Sister-Party to Campaign for Hungary’s Orban, Balkan Insight, 8 april 2019, de Sociaaldemocratische Partij van Servië (SDPS), de Beweging van Socialisten (PS)Vučić i nacionalna levica, danas.rs, 3 oktober 2021, geraadpleegd 24 april 2022, de Bond van Sociaaldemocraten van Vojvodina (LSV)KO JE VUČIĆEVA OPOZICIJA? "SNS i njihovi sateliti", direktno.rs, 20 mei 2020 de Beweging van de Kracht van Servië (PSS-BK) en de Servische Volkspartij (SNP). Buiten Servië kent de SNS de volgende partijen die in een afhankelijkheidsrelaties staan tot de SNS: de Nieuwe Servische Democratie (Montenegro), de Democratische Volkspartij (Montenegro), de Servische Progressieve Partij in Macedonië (Noord-Macedonië), de Servische Radicale Partij in de Servische Republiek (Republika Srpska) en de Servische Progressieve Partij in de Servische Republiek (Srpska)
Betrekkingen met buitenlandse partijen De SNS onderhoudt contacten met de Vrijheidspartij van Oostenrijk (FPÖ)M. Schneider: Tomislav Nikoliæ positioniert sich in Europa. Bündnis mit Österreichs Rechtspopulisten? , Friedrich Ebert Stiftung 2011, de partij Verenigd RuslandAgreement on Cooperation of "Serbian Progressive Party" and "All-Russian Political Party United Russia", sns.org.sr, 20 september 2011 en er bestaan nauwe banden tussen SNS en de Communistische Partij van China.Chinese and Serbian Ruling Parties Pledge ‘All-Time’ Friendship, Balkan Insight, 14 oktober 2019
Voorzitters van de SNS Voorzitter Geboren Begin termijn Einde termijn 1 Tomislav Nikolić 80px 1952 21 oktober 2008 24 mei 2012 2 Aleksandar Vučić 80px 1970 24 mei 2012 27 mei 2023 3 Miloš Vučević 80px 1974 27 mei 2023 huidig
Verkiezingsresultaten Zetelverdeling in de Nationale Vergadering Jaar Zetels 2012 58 (250) 2014 128 (250) 2016 93 (250) 2020 157 (250) 2022 95 (250) 2023 103 (250)
Verwijzingen
Categorie:Servische politieke partij Categorie:Nationalistische partij Categorie:Conservatieve partij