Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Tilburg (1888-1918) geeft een overzicht van verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer in het kiesdistrict Tilburg in de periode 1888-1918.De verkiezingen in 1918 waren na de opheffing van de kiesdistricten de eerste verkiezingen waarbij de uitslag bepaald werd op grond van het stelsel van evenredige vertegenwoordiging.
Het kiesdistrict Tilburg was al ingesteld in 1848. De indeling van het kiesdistrict werd gewijzigd na de grondwetsherziening van 1887; tevens werd het kiesdistrict toen omgezet in een enkelvoudig district.Een enkelvoudig district vaardigde per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer. Tot het kiesdistrict behoorden vanaf dat moment de volgende gemeenten: Alphen en Riel, Diessen, Goirle, Hilvarenbeek, Moergestel, Oisterwijk, Oost-, West- en Middelbeers en Tilburg.
Het kiesdistrict Tilburg vaardigde in dit tijdvak per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer.
Legenda cursief: in de eerste verkiezingsronde geëindigd op de eerste of tweede plaats, en geplaatst voor de tweede ronde; vet: gekozen als lid van de Tweede Kamer.
6 maart 1888 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.Bij de grondwetsherziening van 1887 was het aantal leden van de Tweede Kamer uitgebreid van een variabel aantal, afhankelijk van de bevolkingsomvang, naar een vast aantal van 100. Tegelijkertijd werd het aantal kiesdistricten uitgebreid.
6 maart Kiesgerechtigden 2.842 Opkomst 1.424 Geldige stemmen 1.413 Blanco stemmen 4 Kandidaten B.M. BahlmannAftredend en herkiesbaar Tweede Kamerlid voor Tilburg. 1.268 J.D. Veegens 76
9 juni 1891 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.
9 juni Kiesgerechtigden 2.651 Opkomst 1.195 Geldige stemmen 1.187 Blanco stemmen 7 Kandidaten B.M. Bahlmann 888 J.F. Jansen 224 A.L.A. Diepen 41
10 april 1894 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden nadat een conflict was ontstaan tussen de Kamer en de regering.
10 april Kiesgerechtigden 2.657 Opkomst 789 Geldige stemmen 783 Blanco stemmen 3 Kandidaten B.M. Bahlmann 729
15 juni 1897 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.
15 juni Kiesgerechtigden 5.203 Opkomst 4.390 Geldige stemmen 4.278 Blanco stemmen 112 Kandidaten B.M. Bahlmann 2.594 A.H.A. Arts 1.684
7 juni 1898 Bernard Bahlmann, gekozen bij de verkiezingen van 15 juni 1897, overleed op 13 mei 1898. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
7 juni Kiesgerechtigden 5.283 Opkomst 4.464 Geldige stemmen 4.421 Blanco stemmen 43 Kandidaten J.F. Jansen 2.646 A.H.A. Arts 1.569 F.P.J.M. van Dooren 206
14 juni 1901 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.
14 juni Kiesgerechtigden 5.592 Opkomst 3.802 Geldige stemmen 3.712 Blanco stemmen 90 Kandidaten J.F. Jansen 3.122 J. Brinkhuis 590
3 december 1901 Johannes Franciscus Jansen, gekozen bij de verkiezingen van 14 juni 1901, overleed op 13 november 1901 nog voor zijn installatie. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een naverkiezing gehouden.
3 december 12 decemberOmdat geen van de kandidaten in de eerste ronde de absolute meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen behaalde, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 5.592 5.592 Opkomst 4.444 4.914 Geldige stemmen 4.368 4.875 Blanco stemmen 76 39 Kandidaten A.H.A. Arts 1.865 2.476 A.L.J. van Waesberghe 2.098 2.399 A.L.N. van Sloet tot Everlo 298 J.A. Bergmeyer 107
16 juni 1905 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.
16 juni Kiesgerechtigden 6.459 Opkomst 4.623 Geldige stemmen 4.543 Blanco stemmen 80 Kandidaten A.H.A. Arts 3.202 F.P.J.M. van Dooren 779 A. Mutsaers 295 J.A. Bergmeyer 267
11 juni 1909 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.
11 juni Kiesgerechtigden 7.155 Opkomst 5.037 Geldige stemmen 4.954 Blanco stemmen 83 Kandidaten A.H.A. Arts 4.475 H. Spiekman 479
17 juni 1913 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.
17 juni Kiesgerechtigden 8.598 Opkomst 5.659 Geldige stemmen 5.583 Blanco stemmen 76 Kandidaten A.H.A. Arts 4.290 J. van Rijzewijk 850 J.A. Bergmeyer 443
15 juni 1917 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.
15 juni Kiesgerechtigden 9.879 Kandidaten A.H.A. Arts
De zeven in de vorige Tweede Kamer vertegenwoordigde partijen hadden afgesproken in elkaars kiesdistricten geen tegenkandidaten te stellen.Na de verkiezingen in 1917 zou een grondwetsherziening van kracht worden waarbij het stelsel van evenredige vertegenwoordiging werd ingevoerd ter vervanging van het districtenstelsel. Het was daarom te verwachten dat er op korte termijn nieuwe verkiezingen zouden worden gehouden. Zie ook het artikel over de Pacificatie van 1917. Arts was derhalve de enige kandidaat; hij werd zonder nadere stemming gekozen verklaard.
Opheffing De verkiezing van 1917 was de laatste verkiezing voor het kiesdistrict Tilburg. In 1918 werd voor verkiezingen voor de Tweede Kamer overgegaan op een systeem van evenredige vertegenwoordiging met kandidatenlijsten van politieke partijen.
Categorie:Geschiedenis van Tilburg Categorie:Politiek in Tilburg Tilburg 1888