thumb|250px|Een van de laatste yatai in Kumamoto. thumb|250px|Yatai die ramen verkoopt in Fukuoka. Yatai (Japans: 屋台 of やたい ; ) is een type tijdelijke eetkraam in Japan, meestal opgebouwd aan de openbare weg. De uitbater, tevens vaak de eigenaar van de yatai, bereidt en verkoopt onder andere: ramen, okonomiyaki, yakitori, oden, etc. aan forensen en salarymen. Deze kraampjes worden door de uitbater, zes dagen per week, aan het begin van de avond opgebouwd en na middernacht weer schoongemaakt, afgebroken en naar de nachtstalling gebracht, wanneer uitgaansgelegenheden en izakaya hun deuren sluiten. Verreweg de meeste kraampjes zijn erg eenvoudig qua opzet, terwijl sommige eigenaren juist willen opvallen met een complexe constructie In Japan, Yatai (food-cart) is enjoying its revival worldarchitecture.org 14-11-2018; geraadpleegd: 29-05-2022
Naam Het woord yatai is de rōmaji-transliteratie van de kanji 屋台, bestaande uit drie morae: [ya-ta.i]. Het is een samenstelling van het zelfstandige naamwoord 屋 [ya] "huis" in de kun-lezing - 屋 jisho.org; geraadpleegd: 06-28-2022 en het zelfstandige naamwoord 台 [tai] "kraam" in de on-lezing Jisho - 台 jisho.org; geraadpleegd: 06-28-2022. Yatai betekent letterlijk: "huiskraam".
Ontstaan Yatai zijn ontstaan in de Meijiperiode (1868-1912) als eetkarretjes op twee wielen. Door de aanwas van klanten claimden diverse eigenaren een vaste plek en wilden ze tevens een zitgelegenheid aan hun klanten aanbieden. De eetkarretjes zijn hierdoor mettertijd omgevormd tot volledig functionerende restaurantjes. De kraampjes zijn vooral populair geworden ten tijde van de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog. Verreweg de meeste yatai komen voor in Fukuoka, de hoofdstad van de gelijknamige prefectuur, op het zuidelijke eiland Kyushu. Maar ooit kwamen ze overal in Japan voor. De yatai zijn snel verdwenen rond de Olympische Zomerspelen in 1964 omdat de autoriteiten strengere regelgeving hadden ingevoerd met betrekking tot voedselveiligheid. Ruim 400 yatai werden dagelijks opgebouwd in 1960. Dat aantal is gereduceerd tot enkele tientallen vanwege almaar strenger wordende regelgeving. BBC Japan 2020 - Why street food is making a comeback in Japan bbc.com door: Edd Gent, 14-10-2019; geraadpleegd: 29-05-2022
Yatai-uitbater De uitbater van een yatai is meestal ook de eigenaar. Deze bouwt gemiddeld zes dagen per week de yatai op rond zes uur 's avonds. Het opbouwen kan gemakkelijk meer dan een uur in beslag nemen. 's Nachts, wanneer de lokale horeca sluit, meestal tussen 01:00 en 02:00 is het ook tijd voor de yatai-uitbater om de yatai weer schoon te maken, af te breken, en om deze vervolgens naar een stalplaats te brengen voor de nacht en de dag. Het opruimen en afbreken neemt vaak net wat meer tijd in dan het opbouwen, maar wordt altijd nauwkeurig uitgevoerd. Overdag, nog voordat de uitbater de yatai moet gaan opbouwen, dient deze voorbereidingen te treffen, zoals: het mise-en-place zetten van de ingrediënten en het bereiden van de sakana.
Externe links YouTube - Japanese food craftsman - YouTube-kanaal dat veel aandacht besteedt aan yatai.
Bronnen
Categorie:Cultuur in Japan