Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Groningen (1848-1888) geeft een overzicht van verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer in het kiesdistrict Groningen in de periode 1848-1888.

Het kiesdistrict Groningen werd ingesteld na de grondwetsherziening van 1848. Tot het kiesdistrict behoorden de volgende gemeenten: Adorp, Groningen, Haren, Hoogezand, Hoogkerk en Noorddijk.

In 1850 werd de indeling van het kiesdistrict gewijzigd. De gemeenten Adorp, Hoogkerk en Noorddijk werden toegevoegd aan het nieuw ingestelde kiesdistrict Zuidhorn. Tevens werd een gedeelte van het kiesdistrict Appingedam (de gemeente Sappemeer) toegevoegd aan het kiesdistrict Groningen.

In 1864 werd de indeling van het kiesdistrict wederom gewijzigd. De gemeenten Hoogezand en Sappemeer werden toegevoegd aan het kiesdistrict Appingedam. Tevens werd een gedeelte van het kiesdistrict Zuidhorn (de gemeente Adorp, Hoogkerk, Noorddijk en Winsum) toegevoegd aan het kiesdistrict Groningen.

In 1869 werd de indeling van het kiesdistrict wederom gewijzigd. De gemeenten Adorp, Hoogkerk en Winsum werden toegevoegd aan het kiesdistrict Zuidhorn. Tevens werd een gedeelte van het kiesdistrict Appingedam (de gemeente Ten Boer) toegevoegd aan het kiesdistrict Groningen.

Het kiesdistrict Groningen vaardigde in dit tijdvak per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer.

Legenda cursief: in de eerste verkiezingsronde geëindigd op de eerste of tweede plaats, en geplaatst voor de tweede ronde; vet: gekozen als lid van de Tweede Kamer.

30 november 1848 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer, na inwerkingtreding van de herziene grondwet.

30 november Kiesgerechtigden 1.191 Opkomst 838 Geldige stemmen 836 Blanco stemmen 0 Kandidaten B. WichersWichers was aftredend Kamerlid voor de provincie Groningen. 700 W.L. de Sturler 34 A. Oudeman 22 L.T. Jorissen 21 O.Q.J.J. van Swinderen 14

27 augustus 1850 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer, na inwerkingtreding van de Kieswet.

27 augustus 11 septemberOmdat geen van de kandidaten in de eerste ronde de absolute meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen behaalde, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 1.417 1.417 Opkomst 815 846 Geldige stemmen 807 832 Blanco stemmen 6 12 Kandidaten B. WichersAftredend en herkiesbaar Tweede Kamerlid voor het kiesdistrict Groningen. 263 481 S. Blaupot ten Cate 390 351 H.L. Wichers 76

10 oktober 1851 Berend Wichers, gekozen bij de verkiezingen van 27 augustus 1850, trad op 22 september 1851 af omdat de combinatie van deze functie met het lidmaatschap van het College van Curatoren van de Hogeschool van Groningen hem te zwaar werd. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

10 oktober Kiesgerechtigden 1.417 Opkomst 555 Geldige stemmen 552 Blanco stemmen 2 Kandidaten S. Blaupot ten Cate 356 J.D. van Herwerden 90 G. Diephuis 37

17 mei 1853 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden in verband met een regeringscrisis over het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie.

17 mei Kiesgerechtigden 1.443 Opkomst 875 Geldige stemmen 867 Blanco stemmen 3 Kandidaten S. Blaupot ten Cate 557 G.W.H. van Imhoff 286

10 juni 1856 De verkiezingen werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van het gekozen lid.

10 juni Kiesgerechtigden 1.476 Opkomst 491 Geldige stemmen 488 Blanco stemmen 2 Kandidaten S. Blaupot ten Cate 443 G. Groen van Prinsterer 22

30 augustus 1859 Steven Blaupot ten Cate, gekozen bij de verkiezingen van 10 juni 1856, trad op 6 augustus 1859 af vanwege zijn benoeming als inspecteur van het lager onderwijs in de provincie Groningen. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

30 augustus Kiesgerechtigden 1.484 Opkomst 296 Geldige stemmen 289 Blanco stemmen 5 Kandidaten B. Wichers 206 O.Q.J.J. van Swinderen 43 L.T. Jorissen 27

12 juni 1860 De verkiezingen werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van het gekozen lid.

12 juni Kiesgerechtigden 1.521 Opkomst 290 Geldige stemmen 272 Blanco stemmen 18 Kandidaten B. Wichers 253

15 september 1863 Berend Wichers, gekozen bij de verkiezingen van 12 juni 1860, trad op 23 augustus 1863 af vanwege zijn gevorderde leeftijd. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

15 september Kiesgerechtigden 1.564 Opkomst 528 Geldige stemmen 524 Blanco stemmen 3 Kandidaten J.H. Geertsema 389 W.J.A. Jonckbloet 73 J.J. Bleeker 32

14 juni 1864 De verkiezingen werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van het gekozen lid.

14 juni Kiesgerechtigden 1.493 Opkomst 706 Geldige stemmen 704 Blanco stemmen 1 Kandidaten J.H. Geertsema 583 J.J. Teding van Berkhout 82 O.Q.J.J. van Swinderen 27

1 maart 1866 Johan Geertsema, gekozen bij de verkiezingen van 14 juni 1864, trad op 10 februari 1866 af vanwege zijn toetreding op dezelfde datum tot het kabinet-Fransen van de Putte. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

1 maart Kiesgerechtigden 1.463 Opkomst 753 Geldige stemmen 752 Blanco stemmen 1 Kandidaten J.R. Thorbecke 520 O.Q.J.J. van Swinderen 116 J.D. van Herwerden 48 D.R. Wijckerheld Bisdom 45

30 oktober 1866 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden nadat deze een motie had aangenomen waarin het kabinetsbeleid op het gebied van Koloniën werd afgekeurd.

30 oktober Kiesgerechtigden 1.463 Opkomst 894 Geldige stemmen 891 Blanco stemmen 1 Kandidaten J.R. Thorbecke 563 E. van Loon 151 L.W.C. Keuchenius 125 O.Q.J.J. van Swinderen 32

22 januari 1868 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.Nadat de begroting voor Buitenlandse Zaken door de Tweede Kamer verworpen was, bood het kabinet-Van Zuylen van Nijevelt zijn ontslag aan. Hierop ontbond de Koning de Tweede Kamer.

22 januari Kiesgerechtigden 1.507 Opkomst 835 Geldige stemmen 834 Blanco stemmen 0 Kandidaten W.H. Dullert 543 J.A. Feith 173 G. Groen van Prinsterer 110

20 februari 1868 Willem Dullert was bij de verkiezingen van 22 januari 1868 gekozen in twee kiesdistricten, Arnhem en Groningen. Hij opteerde voor Arnhem, als gevolg waarvan in Groningen een naverkiezing gehouden werd.

20 februari Kiesgerechtigden 1.507 Opkomst 1.024 Geldige stemmen 1.020 Blanco stemmen 4 Kandidaten J.H. Geertsema 740 J.A. Feith 235 G. Groen van Prinsterer 38

16 februari 1869 Johan Geertsema, gekozen bij de verkiezingen van 20 februari 1868, trad op 24 januari 1869 af vanwege zijn benoeming als lid van de Raad van State. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

16 februari Kiesgerechtigden 1.507 Opkomst 534 Geldige stemmen 528 Blanco stemmen 3 Kandidaten S. van Houten 422 J. Dirks 60 P.A.S. van Limburg Brouwer 18 C.T. van Lynden van Sandenburg 16

13 juni 1871 De verkiezingen werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van het gekozen lid.

13 juni Kiesgerechtigden 1.529 Opkomst 759 Geldige stemmen 756 Blanco stemmen 3 Kandidaten S. van Houten 412 L.W.C. Keuchenius 199 A.F. de Savornin Lohman 120

8 juni 1875 De verkiezingen werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van het gekozen lid.

8 juni Kiesgerechtigden 1.632 Opkomst 868 Geldige stemmen 865 Blanco stemmen 2 Kandidaten S. van Houten 615 O.W. Star Numan 246

10 juni 1879 De verkiezingen werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van het gekozen lid.

10 juni Kiesgerechtigden 1.486 Opkomst 610 Geldige stemmen 600 Blanco stemmen 8 Kandidaten S. van Houten 394 J.J. Cremers 117 L.W.C. Keuchenius 78

12 juni 1883 De verkiezingen werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van het gekozen lid.

12 juni Kiesgerechtigden 1.601 Opkomst 1.159 Geldige stemmen 1.156 Blanco stemmen 2 Kandidaten S. van Houten 640 O.Q. van Swinderen 306 W.J. Quintus 209

28 oktober 1884 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden na aanvaarding van een voorstel tot grondwetsherziening in eerste lezing.

28 oktober Kiesgerechtigden 1.630 Opkomst 1.009 Geldige stemmen 1.006 Blanco stemmen 3 Kandidaten S. van Houten 527 P.W.A. Cort van der Linden 371 A.F. de Savornin Lohman 104

15 juni 1886 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden nadat het kabinet-Heemskerk Azn.zijn functie ter beschikking had gesteld.

15 juni Kiesgerechtigden 1.726 Opkomst 1.040 Geldige stemmen 1.037 Blanco stemmen 3 Kandidaten S. van Houten 706 P.J. van Swinderen 328

1 september 1887 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden na aanvaarding van een voorstel tot grondwetsherziening in eerste lezing.

1 september Kiesgerechtigden 1.733 Opkomst 656 Geldige stemmen 639 Blanco stemmen 17 Kandidaten S. van Houten 465 P.J. van Swinderen 109 F. Domela Nieuwenhuis 30

Voortzetting In 1888 werd het kiesdistrict Groningen omgezet in een meervoudig kiesdistrict, waaraan gedeelten van de kiesdistricten Appingedam (de gemeente Slochteren) en Zuidhorn (de gemeente Bedum) toegevoegd werden.

Zie ook Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Groningen (1888-1897) Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Groningen (1897-1918)

Categorie:Geschiedenis van Groningen (gemeente) Categorie:Politiek in Groningen (gemeente) Groningen 1848