(Claude) August Crommelin (Nieuwer-Amstel, 22 december 1878 - Leiden, 1 juli 1965) was een Nederlands lector natuurkunde en de oprichter van het Nederlandsch Historisch Natuurwetenschappelijk Museum, het latere Rijksmuseum Boerhaave in Leiden.
Leven en werk thumb|Kamerlingh Onnes, Crommelin en Emile Mathias in het laboratorium in Leiden thumb|Crommelin (staand uiterst links) met Kuijpers, Weber, Keesom, Kamerlingh Onnes en Oosterhuis Crommelin volgde het gymnasium in Amsterdam en ging daarna studeren in Leiden. Hij studeerde af in 1905, en promoveerde in 1910 bij Heike Kamerlingh Onnes op het proefschrift Metingen betreffende de toestandsvergelijking van argon. Crommeling bleef zijn hele werkzaam leven aan het laboratorium van Kamerllingh Onnes verbonden. Al voor zijn promotie werd hij als conservator verantwoordelijk voor de technische apparatuur van het lab. In 1924 werd hij adjunct-directeur van het Kamerlingh Onnes Laboratorium en in hetzelfde jaar kreeg hij een persoonsgebonden lectoraat in de natuurkunde aan de Leidse universiteit.
Crommelin had een veelzijdige belangstelling voor de geschiedenis van de natuurkunde: van lenzen tot het mechanisme van uurwerken. Hij bekommerde zich om de oude apparatuur op het lab, die soms nog terugvoerde tot de tijd van Willem Jacob 's Gravesanden en Perus van Musschenbroek, en verzamelde historische wetenschappelijke instrumenten, zowel national als internationaal. In 1928 richtte hij samen met C.J. van der Klaauw het Nederlands Historisch Natuurwetenschappelijk Museum op, dat in 1931 ook daadwerkelijk werd geopend. In 1947 werd het hernoemd tot Rijksmuseum voor de geschiedenis der Natuurwetenschappen, onder directeurschap van Crommelin. Bij zijn afscheid, begin 1949, werd hem de zilveren Erepenning voor Verdiensten jegens Openbare Verzamelingen (kortweg de Museumpenning) toegekend.
Crommelin hield zich bezig met de opleiding tot instrumentmaker in Leiden. Hij was vanaf 1907 secretaris-penningmeester van het bestuur van de door Kamerlingh Onnes opgerichte Leidse instrumentmakers School en was van 1938 tot 1945 daarvan de directeur.
Externe links J. van den Handel, 'Crommelin, Claude August (1878-1965)', in Biografisch Woordenboek van Nederland Ad Maas: 'De oprichting van Rijksmuseum Boerhaave'. In: Website Academisch Erfgoed (aangepaste versie van artikel in Nederlands Tijdschrift voor Natuurkunde (juni 2007))
Categorie:Nederlands natuurkundige Categorie:20e-eeuws natuurkundige Categorie:Nederlands museumdirecteur Categorie:Directeur van Nederlands museum