Kiespijn is een Nederlands satirisch televisieprogramma in de vorm van een quiz, dat sinds 21 februari 2021 rond verkiezingen wordt uitgezonden door de NTR op NPO 3. Het wordt uitgezonden op de vier zondagen voor de verkiezingen en de zondag erna. Rond Gemeenteraadsverkiezingen en Europese Parlementsverkiezingen wordt het op vier zondagen uitgezonden, drie zondagen voor de verkiezingen en de zondag erna. Als er vervroegde Tweede Kamerverkiezingen zijn als gevolg van de val van een kabinet wordt het programma ook rond deze verkiezingen uitgezonden. Het wordt bovendien niet alleen rond Nederlandse verkiezingen, maar ook rond de verkiezingen voor het Europees Parlement uitgezonden. Vaste gezichten van het programma zijn Rutger Castricum en Hanneke Groenteman als teamcaptains en Gijs Rademaker, die de peilingen analyseert. Van 2021 tot 2024 presenteerde Diederik Ebbinge het programma. Sinds 2025 is Roel Maalderink de presentator van Kiespijn.
Spelverloop De quiz staat in het teken van verkiezingen. De kandidaten moeten vooraf een stemwijzer invullen om te bepalen of ze politiek links of rechts zijn. Ben je links, dan kom je in het team van Hanneke Groenteman terecht. Ben je rechts, dan kom je in het team van Rutger Castricum, in seizoen 6 in het team van Mark Baanders. De presentator zelf kiest geen van beide kanten en speelt het 'redelijke midden'. Om te bepalen wie er mag beginnen, laat Gijs Rademaker een recente peiling zien. Wie op dat moment de meeste zetels telt, mag beginnen. In elke aflevering komt de politieke voorkeur van Hanneke en Rutger meermaals op ludieke wijze aan bod: zo drinkt Rutgers team regelmatig champagne of pakken ze uit met hun vleesconsumptie, Hannekes team drinkt dan weer een kop kruidenthee en draagt grijze wollen sokken. Ook de antwoordknoppen van elk team zijn geïnspireerd op hun politieke voorkeur.
Geschiedenis
Seizoen 1 (Tweede Kamerverkiezingen 2021) Het eerste seizoen van Kiespijn stond in het teken van de Tweede Kamerverkiezingen van 2021. De eerste aflevering werd uitgezonden op 21 februari 2021 en de laatste op 14 maart 2021. Team Rechts won dit seizoen met 3 punten, tegenover team Links met, die slechts 1 punt won. Elke aflevering haalde gemiddeld 529.000 kijkers. Seizoen 1 is ook het eerste seizoen waarin de meeste rondes gebruikt werden, de eenmalig in het programma voorkwamen.
Seizoen 2 (Gemeenteraadsverkiezingen 2022) In 2022 werd het tweede seizoen van Kiespijn uitgezonden, in verband met de Gemeenteraadsverkiezingen. De kijkcijfers waren in vergelijking met seizoen 1 lager, namelijk gemiddeld 298.000 kijkers. Oorspronkelijk had het seizoen vier afleveringen, maar het werden er vijf nadat er een gelijkspel ontstond. Team Links won het tweede seizoen met 3 punten, Rechts haalde 2 punten. Speciale rondes in dit seizoen waren o.a. de instap- en opstapronde en de sloganronde.
In het tweede seizoen ontstond er een incident. Esma Kendir, die te gast was in het programma, had namelijk geklaagd een mislukte grap van Rutger Castricum over haar hoofddoek, die vervolgens uit de uitzending eruit geknipt was. Kendir zei dat ze 'verbijsterd' was dat de grap uitgeknipt was. Verantwoordelijke omroep NTR bood hierover haar excuses aan.
Seizoen 3 (Provinciale Statenverkiezingen 2023 en Waterschapsverkiezingen 2023) Begin 2023 begon Kiespijn aan haar derde seizoen. Het seizoen stond in het teken van de Provinciale Staten en de Waterschapsverkiezingen. Ook dit seizoen had vijf afleveringen, wederom vanwege een gelijke stand. Rondes die in dit seizoen werden geïntroduceerd zijn Flinke Slinger en de ronde Identiteitspolitiek. Team Links won dit seizoen wederom met 3 punten. Gemiddeld behaalde het programma 272.000 kijkers.
Seizoen 4 (Tweede Kamerverkiezingen 2023) In het najaar van 2023 keerde Kiespijn terug, vanwege de vervroegde Tweede Kamerverkiezingen van 22 november. Gemiddeld behaalde het seizoen meer kijkers dan voorgaande seizoenen, namelijk 453.000 kijkers. Dit seizoen bestond ook uit vijf afleveringen, vanwege een gelijke stand in de punten. Dit keer won team Rechts met 3 punten het seizoen.
Seizoen 5 (Europese Parlementsverkiezingen 2024) Het vierde seizoen van Kiespijn begon op 12 mei 2024. Het seizoen stond dit keer in het teken van de Europese Parlementsverkiezingen. Het seizoen behaalde gemiddeld 215.000 kijkers. Het seizoen bestond uit vier afleveringen. De stand was gelijk, zowel team Rechts als team Links behaalde in dit seizoen een score van 2 punten.
Seizoen 6 (Tweede Kamerverkiezingen 2025) In het najaar van 2025 keert Kiespijn terug en begint het programma aan haar zesde seizoen. Seizoen 6 stond in het teken van de vervroegde Tweede Kamerverkiezingen, die in oktober 2025 plaatsvonden. Het zesde seizoen van Kiespijn begon op 5 oktober 2025.
Op 30 september 2025 maakte de NTR bekend dat Diederik Ebbinge en Rutger Castricum niet te zien zullen zijn in het zesde seizoen van Kiespijn. Castricum kon vanwege werkzaamheden niet bij de opnames aanwezig zijn en Ebbinge gaf aan een 'pas op de plaats' te willen maken omdat hij het te druk had om het programma te presenteren. Roel Maalderink zal Ebbinge vervangen als presentator. PowNed-verslaggever Mark Baanders zal Castricum vervangen als teamleider van Team Rechts.
Seizoen 7 (Gemeenteraadsverkiezingen 2026) Het zevende seizoen van Kiespijn begon op 22 februari 2026 en stond in het teken van de Gemeenteraadsverkiezingen 2026. Hierin neemt Hannah Prins de rol van Hanneke Groenteman over als teamleider van Team Links . Spelonderdelen Seizoen 1 Ronde 1 Doormorfen: De kandidaten krijgen een afbeelding te zien van iets of iemand die in een bekende Nederlandse politicus verandert. De kandidaten moeten raden wie het is. Elk goed antwoord is 5 punten waard. Deze ronde begint nadat Diederik "Doormorfen!" heeft gezegd.
Ronde 2 SM-ronde: De kandidaten krijgen vier socialmedia-uitingen te zien en drie politici met de vraag: welke politicus hoort bij welk socialmedia-uiting? Elk goed antwoord is 20 punten waard, maar heeft een team een vraag fout, dan gaan de punten naar de tegenstander.
Ronde 3 Déjà vu: Ieder team krijgt een fragment van een opmerkelijk of anderszins memorabel moment van de afgelopen campagneweek te zien, dat een beetje deed denken aan een memorabel moment uit de parlementaire geschiedenis. En daar stelt Diederik een vraag over. Elk goed antwoord is 11 punten waard.
Ronde 4 Hokjesgeest: De kandidaten krijgen 4 personen te zien die zich voordoen als iemand die meedoet aan de verkiezing, een van die personen is de kandidaat zelf. Beide teams mogen overleggen en vragen stellen aan de personen. De echte persoon mag dan binnen 30 seconden reclame maken voor zijn/haar partij. Elk goed antwoord is 1 punt waard.
Ronde 5 Inzoomen: De kandidaten krijgen een programmapunt te zien met de vraag: bij welke persoon van welke partij hoort dit punt? Elk goed antwoord is 10 punten waard.
Ronde 6/Finaleronde Vragenvuurtje: De punten die de teams hebben verdiend veranderen in secondes. Elk team krijgt een stapel kaartjes met daarop begrippen of namen uit de politiek. Een panellid van beide teams moet dat omschrijven, zodat de medekandidaten het kunnen raden. Ze mogen niet de echte naam zeggen, ze mogen geen rijmwoorden gebruiken en ze mogen ook niet zingen. Het team dat binnen de secondes de meeste kaartjes weet te raden wint de aflevering en gaat naar huis met het enige echte Kiespijn-stempotlood. Het team met de meeste punten/secondes mag beginnen.
Seizoen 2 Ronde 1 Doormorfen: De kandidaten krijgen een afbeelding te zien van iets of iemand die in een bekende Nederlandse politicus verandert. De kandidaten moeten dan raden wie het is. Elk goed antwoord is 5 punten waard. Deze ronde begint nadat Diederik "Doormorfen!" heeft gezegd.
Ronde 2 Hokjesgeest: De kandidaten krijgen 4 personen te zien die zich voordoen als iemand die meedoet aan de verkiezing, een van die personen is de kandidaat zelf. Beide teams mogen overleggen en vragen stellen aan de personen. De echte persoon mag dan binnen 30 seconden reclame maken voor zijn/haar partij. Elk goed antwoord is 1 punt waard.
Ronde 3 Instapronde: De kandidaten krijgen vragen over de lokale politiek en moeten door middel van overleg een antwoord raden. Elk goed antwoord is 10 punten waard.
Ronde 4 Opstapronde: De kandidaten krijgen een filmpje te zien van een bekende landelijke politicus die vroeger in de lokale politiek zat. De kandidaten moeten raden in welke gemeente hij/zij campagne voerde. Elk goed antwoord is 10 punten waard.
Ronde 5 Campagneronde: De kandidaten krijgen campagnefilmpjes te zien van lokale partijen en landelijke partijen die meedoen in een gemeente. De kandidaten moeten raden in welke gemeente dit campagnefilmpje vertoond is. Elk goed antwoord is 5 punten waard.
Ronde 6 Sloganronde: De kandidaten krijgen een gemeente te zien met de vraag: Welke van deze slogans zijn de echte gemeenteslogans? Elk goed antwoord is 15 punten waard.
Ronde 7/Finaleronde Vragenvuurtje: De punten die de teams verdiend hebben veranderen in secondes. Elk team krijgt een stapel kaartjes met daarop begrippen of namen uit de politiek. Één panellid van beide teams moet dat omschrijven, zodat de medekandidaten het kunnen raden. Ze mogen niet de echte naam zeggen, ze mogen geen rijmwoorden gebruiken en ze mogen ook niet zingen. Het team dat binnen de secondes de meeste kaartjes weten te raden wint de aflevering en gaat naar huis met het enige echte Kiespijn-stempotlood. Het team met de meeste punten/secondes mag beginnen.
Seizoen 3 Ronde 1 Opwarmronde: De kandidaten krijgen van Diederik een vraag over de verkiezingen. De bedoeling is dat de kandidaten snel antwoord moeten geven. Wie het goede antwoord geeft, krijgt punten. Elk goed antwoord is 5 punten waard.
Ronde 2 Flinke Slinger: Een van de kandidaten moet aan het grote rad draaien waar 12 provincies op staan. Als het rad stopt met draaien en een provincie heeft gekozen, dan wordt er een vraag gesteld over die provincie. Elk goed antwoord is 15 punten waard.
Ronde 3 Doormorfen: De kandidaten krijgen een afbeelding te zien van iets of iemand die in een bekende Nederlandse politicus verandert. De kandidaten moeten dan raden wie het is. Elk goed antwoord is 5 punten waard. Deze ronde begint nadat Diederik "Doormorfen!" heeft gezegd.
Ronde 4 Hokjesgeest: De kandidaten krijgen 4 personen te zien die zich voordoen als iemand die meedoet aan de verkiezing, een van die personen is de kandidaat zelf. Beide teams mogen overleggen en vragen stellen aan de personen. De echte persoon mag dan binnen 30 seconden reclame maken voor zijn/haar partij. Elk goed antwoord is 1 punt waard.
Ronde 5 Voorkeurstemmen: De kandidaten krijgen beide een audio-opname van een bekende Nederlander te horen die onherkenbaar is gemaakt. De taak voor de kandidaten is dat ze moeten raden wie de stem is. Elk goed antwoord is 10 punten waard.
Ronde 6 Identiteitspolitiek: De kandidaten krijgen vragen over verschillende provincies. De vraag kan gaan over een provinciale volkslied, vlag of over een waterschap. De kandidaten die het goede antwoord wisten, die krijgen punten. Elk goed antwoord is 10 punten waard.
Ronde 7/Finaleronde Vragenvuurtje: De punten die de teams verdiend hebben veranderen in secondes. Elk team krijgt een stapel kaartjes met daarop begrippen of namen uit de politiek. Één panellid van beide teams moet dat omschrijven, zodat de medekandidaten het kunnen raden. Ze mogen niet de echte naam zeggen, ze mogen geen rijmwoorden gebruiken en ze mogen ook niet zingen. Het team dat binnen de secondes de meeste kaartjes weten te raden wint de aflevering en gaat naar huis met het enige echte Kiespijn-stempotlood. Het team met de meeste punten/secondes mag beginnen.
Seizoen 4 Ronde 1