Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Haarlem (1864-1888) geeft een overzicht van verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer in het kiesdistrict Haarlem in de periode 1864-1888.

Het kiesdistrict Haarlem was al ingesteld in 1848. De indeling van het kiesdistrict werd in 1864 gewijzigd door een aanpassing van de Kieswet. Tot het kiesdistrict behoorden vanaf dat moment de volgende gemeenten: Aalsmeer, Assendelft, Bennebroek, Beverwijk, Bloemendaal, Haarlem, Haarlemmerliede en Spaarnwoude, Heemstede, Koog aan de Zaan, Schoten, Sloten, Spaarndam, Velsen, Westzaan, Wijk aan Zee en Duin, Wormerveer, Zaandam, Zaandijk en Zandvoort.

In 1869 werd de indeling van het kiesdistrict gewijzigd. De gemeenten Aalsmeer, Haarlemmerliede en Spaarnwoude, en Sloten werd toegevoegd aan het nieuw ingestelde kiesdistrict Haarlemmermeer. Tevens werden gedeelten van de kiesdistricten Alkmaar (de gemeenten Heemskerk, Krommenie en Uitgeest) en Hoorn (de gemeenten Buiksloot, Jisp, Landsmeer, Oostzaan, Wijdewormer en Wormer) toegevoegd aan het kiesdistrict Haarlem.

In 1878 werd de indeling van het kiesdistrict wederom gewijzigd. De gemeenten Bennebroek, Heemstede en Spaarndam werd toegevoegd aan het kiesdistrict Haarlemmermeer.

Het kiesdistrict Haarlem was in deze periode een meervoudigEen enkelvoudig district vaardigde per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer, een meervoudig kiesdistrict twee of meer leden. kiesdistrict: het vaardigde twee leden af naar de Tweede Kamer. Om de twee jaar trad een van de leden af; er werd dan een periodieke verkiezing gehouden voor de vrijgevallen zetel. Bij algemene verkiezingen (na ontbinding van de Tweede Kamer) bracht elke kiezer twee stemmen uit. Om in de eerste verkiezingsronde gekozen te worden moest een kandidaat minimaal de districtskiesdrempelDe districtskiesdrempel werd bepaald door de volgende formule: 50% van het aantal uitgebrachte geldige stemmen, gedeeld door het aantal in het district te verkiezen zetels. behalen; indien nodig werd een tweede ronde gehouden.

Legenda cursief: in de eerste verkiezingsronde geplaatst voor de tweede ronde; vet: gekozen als lid van de Tweede Kamer.

14 juni 1864 De verkiezingen waren tussentijdse verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de omzetting van het kiesdistrict Haarlem in een meervoudig kiesdistrict waardoor een tweede zetel beschikbaar kwam.In 1864 werd het aantal leden van de Tweede Kamer uitgebreid van 72 naar 75. Daarom werden op 14 juni 1864 in drie kiesdistricten tussentijdse verkiezingen gehouden.

14 juni 28 juniOmdat geen van de kandidaten er in de eerste ronde in slaagde de districtskiesdrempel te overschrijden, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee niet-direct gekozen kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 2.395 2.395 Opkomst 1.252 1.529 Geldige stemmen 1.241 1.514 Blanco stemmen 10 15 Kandidaten A.S. van Nierop 573 866 G.L.J. van der Hucht 451 644 J.P.J.A. van Zuylen van Nijevelt 162

9 mei 1865 Joannes van Mulken, gekozen bij de verkiezingen van 10 juni 1862, trad op 23 april 1865 af vanwege zijn promotie tot luitenant-generaal.De vigerende wetgeving vereiste het aftreden van een lid van het parlement bij een aantal benoemingen. Het aftredende parlementslid was terstond herkiesbaar. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

9 mei Kiesgerechtigden 2.507 Opkomst 1.001 Geldige stemmen 984 Blanco stemmen 17 Kandidaten J.J. van MulkenAftredend en herkiesbaar Tweede Kamerlid voor Haarlem. 757 J.W. van Loon 165

12 juni 1866 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.

12 juni Kiesgerechtigden 2.507 Opkomst 1.056 Geldige stemmen 1.042 Blanco stemmen 8 Kandidaten J.J. van Mulken 638 J.G.H. van Tets van Goudriaan 204 O. van Wassenaer van Catwijck 168

28 augustus 1866 Joannes van Mulken, gekozen bij de verkiezingen van 12 juni 1866, trad op 11 augustus 1866 af vanwege zijn benoeming als lid van de Raad van State. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

28 augustus Kiesgerechtigden 2.507 Opkomst 931 Geldige stemmen 918 Blanco stemmen 4 Kandidaten J.H. Geertsema 557 G.L.J. van der Hucht 313

30 oktober 1866 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden nadat deze een motie had aangenomen waarin het kabinetsbeleid op het gebied van Koloniën werd afgekeurd.

30 oktober 13 novemberOmdat geen van de kandidaten er in de eerste ronde in slaagde de districtskiesdrempel te overschrijden, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de vier kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 2.507 2.507 Opkomst 1.773 1.951 Geldige stemmen 3.516 3.794 Blanco stemmen 16 102 Kiesdrempel 879 949 Kandidaten J.H. Geertsema 751 1.017 G.L.J. van der Hucht 778 941 A.S. van Nierop 698 928 H.G. Jansen 583 897 J. Messchert van Vollenhoven 277 E. van Lynden 194 M. Salvador 166

22 januari 1868 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.Nadat de begroting voor Buitenlandse Zaken door de Tweede Kamer verworpen was, bood het kabinet-Van Zuylen van Nijevelt zijn ontslag aan. Hierop ontbond de Koning de Tweede Kamer.

22 januari 4 februari Kiesgerechtigden 2.504 2.504 Opkomst 1.638 1.908 Geldige stemmen 3.264 3.810 Blanco stemmen 12 17 Kiesdrempel 816 953 Kandidaten G.L.J. van der Hucht 761 1.032 J. de Bosch Kemper 672 983 J.H. Geertsema 671 901 A.S. van Nierop 641 880 J.L.C. van den Berch van Heemstede 159 M. Salvador 157 G. Groen van Prinsterer 144

25 februari 1868 Jeronimo de Bosch Kemper was bij de verkiezingen van 22 januari 1868 gekozen in twee kiesdistricten, Haarlem en Hoorn. Hij opteerde voor Hoorn, als gevolg waarvan in Haarlem een naverkiezing gehouden werd.

25 februari 10 maart Kiesgerechtigden 2.504 2.504 Opkomst 1.685 2.023 Geldige stemmen 1.674 2.007 Blanco stemmen 6 14 Kiesdrempel 837 1.004 Kandidaten D. Koorders 808 1.052 A.S. van Nierop 835 953

16 februari 1869 Daniël Koorders, gekozen bij de verkiezingen van 25 februari 1868, overleed op 26 januari 1869. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

16 februari Kiesgerechtigden 2.504 Opkomst 1.490 Geldige stemmen 1.481 Blanco stemmen 8 Kandidaten C.J.F. Mirandolle 785 W. Wintgens 610 C.T. van Lynden van Sandenburg 80

8 juni 1869 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.

8 juni Kiesgerechtigden 2.426 Opkomst 1.408 Geldige stemmen 1.392 Blanco stemmen 14 Kandidaten C.J.F. Mirandolle 862 A. van Lennep 568

13 juni 1871 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.

13 juni Kiesgerechtigden 2.438 Opkomst 1.619 Geldige stemmen 1.612 Blanco stemmen 5 Kandidaten C. Fock 1.015 G.L.J. van der Hucht 510 L.W.C. Keuchenius 75

6 juli 1871 Cornelis Fock was bij de verkiezingen van 13 juni 1871 gekozen in twee kiesdistricten, Amsterdam en Haarlem. Hij opteerde voor Amsterdam, als gevolg waarvan in Haarlem een naverkiezing gehouden werd.

6 juli Kiesgerechtigden 2.438 Opkomst 1.446 Geldige stemmen 1.435 Blanco stemmen 9 Kandidaten J. Kappeyne van de Coppello 894 W. van Goltstein 483 J.L.C. van den Berch van Heemstede 42

10 juni 1873 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.

10 juni Kiesgerechtigden 2.538 Opkomst 1.334 Geldige stemmen 1.319 Blanco stemmen 13 Kandidaten C.J.F. Mirandolle 833 G.L.J. van der Hucht 380 A. Brummelkamp 69

8 juni 1875 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.

8 juni Kiesgerechtigden 2.579 Opkomst 1.380 Geldige stemmen 1.358 Blanco stemmen 15 Kandidaten J. Kappeyne van de Coppello 840 M.J. van Lennep 399 C.G. von Reeken 96

12 juni 1877 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.

12 juni Kiesgerechtigden 2.739 Opkomst 1.248 Geldige stemmen 1.234 Blanco stemmen 11 Kandidaten C.J.F. Mirandolle 939 C.A.H. Barge 224 A. Brummelkamp 60

27 november 1877 Jan Kappeyne van de Coppello, gekozen bij de verkiezingen van 8 juni 1875, trad op 2 november 1877 af vanwege zijn toetreding tot het kabinet-Kappeyne van de Coppello. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

27 november Kiesgerechtigden 2.739 Opkomst 1.178 Geldige stemmen 1.137 Blanco stemmen 36 Kandidaten W. de Meijier 785 M.J. van Lennep 160 A. Kerdijk 89

10 juni 1879 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.

10 juni Kiesgerechtigden 2.784 Opkomst 1.262 Geldige stemmen 1.225 Blanco stemmen 34 Kandidaten W. de Meijier 723 C.G. von Reeken 395 L.W.C. Keuchenius 74

14 juni 1881 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.

14 juni Kiesgerechtigden 2.925 Opkomst 989 Geldige stemmen 954 Blanco stemmen 29 Kandidaten C.J.F. Mirandolle 731 S. van Heemstra 180

12 juni 1883 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.

12 juni Kiesgerechtigden 3.091 Opkomst 1.362 Geldige stemmen 1.349 Blanco stemmen 10 Kandidaten W. de Meijier 749 A.H.M. van Berckel 412 S. van Houten 84 L.W.C. Keuchenius 64

15 juli 1884 Charles Mirandolle, gekozen bij de verkiezingen van 14 juni 1881, overleed op 21 juni 1884. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

15 juli 29 juli Kiesgerechtigden 3.111 3.111 Opkomst 1.940 1.712 Geldige stemmen 1.930 1.663 Blanco stemmen 2 42 Kandidaten J. Duyvis 786 1.023 J. Kappeyne van de Coppello 580 639 J.A.N. Travaglino 504 L. Lindeboom 36

28 oktober 1884 De verkiezingen waren algemene verkiezingen; zij werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden na aanvaarding van een voorstel tot grondwetsherziening in eerste lezing.

28 oktober 11 novemberOmdat niet het vereiste aantal kandidaten er in de eerste ronde in slaagde de districtskiesdrempel te overschrijden, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee niet-direct gekozen kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 3.111 3.111 Opkomst 2.068 1.731 Geldige stemmen 4.018 1.699 Blanco stemmen 108 25 Kiesdrempel 1.005 850 Kandidaten J. Duyvis 1.218 W. de Meijier 863 899 A.J. Rethaan Macaré 550 798 J.A.N. Travaglino 478 M.W. van der Aa 428 B.J.L. de Geer van Jutphaas 212 H.W. van Marle 199

15 juni 1886 De verkiezingen waren algemene verkiezingen; zij werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden nadat het kabinet-Heemskerk Azn.zijn functie ter beschikking had gesteld.

15 juni Kiesgerechtigden 3.392 Opkomst 2.289 Geldige stemmen 4.523 Blanco stemmen 37 Kiesdrempel 1.131 Kandidaten A.J.W. Farncombe Sanders 1.344 W. de Meijier 1.334 S. van Heemstra 898 M.W. van der Aa 689 D.P.D. Fabius 201

1 september 1887 De verkiezingen waren algemene verkiezingen; zij werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden na aanvaarding van een voorstel tot grondwetsherziening in eerste lezing.

1 september Kiesgerechtigden 3.402 Opkomst 887 Geldige stemmen 1.654 Blanco stemmen 120 Kiesdrempel 414 Kandidaten W. de Meijier 758 A.J.W. Farncombe Sanders 721

Voortzetting