Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Gorinchem (1859-1888) geeft een overzicht van verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer in het kiesdistrict Gorinchem in de periode 1859-1888.
Het kiesdistrict Gorinchem was al ingesteld in 1848. De indeling van het kiesdistrict werd in 1859 gewijzigd door een aanpassing van de Kieswet. Tot het kiesdistrict behoorden vanaf dat moment de volgende gemeenten: Almkerk, Ameide, Ammerzoden, Andel, Arkel, Asperen, Beesd, Besoijen, Brakel, Capelle, De Werken en Sleeuwijk, Driel, Drongelen, Haagoort, Gansoijen en Doeveren, Dussen, Emmikhoven en WaardhuizenDe gemeente is opgeheven in 1879., Everdingen, Gameren, Heesbeen, Eethen en Genderen, Giessen, Giessen-Nieuwkerk, Giessendam, Gorinchem, Goudriaan, Hagestein, Hardinxveld, Hedel, Hedikhuizen, Heerewaarden, Hei- en Boeicop, Herpt, Herwijnen, Heukelum, Heusden, Hoogblokland, Hoornaar, Hurwenen, Kedichem, Kerkwijk, Leerbroek, Leerdam, Lexmond, Meerkerk, Meeuwen, Nederhemert, Nieuwland, Noordeloos, Ottoland, Oudheusden, Peursum, Poederoijen, Rijswijk, Rossum, Schelluinen, Schoonrewoerd, Sliedrecht, Tienhoven, Veen, Vianen, Vuren, Werkendam, Wijk en Aalburg, Woudrichem, Zaltbommel en Zuilichem.
In 1869 werd de indeling van het kiesdistrict gewijzigd. De gemeente Sliedrecht werd toegevoegd aan het kiesdistrict Dordrecht en de gemeenten Brakel en Poederoijen aan het kiesdistrict Tiel. Tevens werd een gedeelte van de kiesdistricten Gouda (de gemeenten Benschop, Groot-Ammers, Hoenkoop, Jaarsveld, Langerak, Lopik, Nieuwpoort, Polsbroek en Willige Langerak), Tiel (de gemeente Haaften) en Utrecht (de gemeenten IJsselstein, Schalkwijk, Tull en 't Waal en Vreeswijk) toegevoegd aan het kiesdistrict Gorinchem.
In 1878 werd de indeling van het kiesdistrict wederom gewijzigd. De gemeente Haaften werd toegevoegd aan het kiesdistrict Tiel en de gemeenten Drongelen, Haagoort, Gansoijen en Doeveren, Dussen en Meeuwen aan het kiesdistrict Zevenbergen. Tevens werd een gedeelte van de kiesdistricten Dordrecht (de gemeenten Bleskensgraaf, Brandwijk, Molenaarsgraaf, Oud-Alblas en Streefkerk) en Utrecht (de gemeenten Houten en Jutphaas) toegevoegd aan het kiesdistrict Gorinchem.
Het kiesdistrict Gorinchem was in deze periode een meervoudigEen enkelvoudig district vaardigde per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer, een meervoudig kiesdistrict twee of meer leden. kiesdistrict: het vaardigde twee leden af naar de Tweede Kamer. Om de twee jaar trad een van de leden af; er werd dan een periodieke verkiezing gehouden voor de vrijgevallen zetel. Bij algemene verkiezingen (na ontbinding van de Tweede Kamer) bracht elke kiezer twee stemmen uit. Om in de eerste verkiezingsronde gekozen te worden moest een kandidaat minimaal de districtskiesdrempelDe districtskiesdrempel werd bepaald door de volgende formule: 50% van het aantal uitgebrachte geldige stemmen, gedeeld door het aantal in het district te verkiezen zetels. behalen; indien nodig werd een tweede ronde gehouden.
Legenda cursief: in de eerste verkiezingsronde geplaatst voor de tweede ronde; vet: gekozen als lid van de Tweede Kamer.
25 januari 1859 De verkiezingen waren tussentijdse verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de omzetting van het kiesdistrict Gorinchem in een meervoudig kiesdistrict waardoor een tweede zetel beschikbaar kwam.In 1859 werd het aantal leden van de Tweede Kamer uitgebreid van 68 naar 72. Daarom werden op 25 januari 1859 in vier kiesdistricten tussentijdse verkiezingen gehouden.
25 januari 8 februariOmdat geen van de kandidaten er in de eerste ronde in slaagde de districtskiesdrempel te overschrijden, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee niet-direct gekozen kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 2.810 2.810 Opkomst 1.993 1.925 Geldige stemmen 1.984 1.899 Blanco stemmen 4 14 Kandidaten W.C.M. Begram 410 1.043 G. Groen van Prinsterer 534 856 A.J. Korteweg 389 C. Schiffer 361 B. van Merlen 138 L. Metman 117
12 juni 1860 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
12 juni 26 juni Kiesgerechtigden 2.868 2.868 Opkomst 1.608 1.720 Geldige stemmen 1.592 1.690 Blanco stemmen 10 18 Kandidaten P.J. Elout van SoeterwoudeAftredend en herkiesbaar Tweede Kamerlid voor Gorinchem. 581 885 A.J. Korteweg 641 805 C. Schiffer 333
10 juni 1862 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
10 juni Kiesgerechtigden 2.969 Opkomst 1.557 Geldige stemmen 1.536 Blanco stemmen 11 Kandidaten W.C.M. Begram 1.031 C. Schiffer 405 G. Groen van Prinsterer 41
16 september 1862 Pieter Elout van Soeterwoude, gekozen bij de verkiezingen van 12 juni 1860, trad op 15 september 1862 af vanwege zijn benoeming als rechter bij het Provinciaal Gerechtshof van 's-Gravenhage. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
16 september 30 september Kiesgerechtigden 2.969 2.969 Opkomst 1.862 2.154 Geldige stemmen 1.852 2.132 Blanco stemmen 8 14 Kandidaten C.W.J. van Boetzelaer van Dubbeldam 566 1.201 W.A. Viruly Verbrugge 544 931 J.D. van der Poel 431 C. Schiffer 298
10 november 1862 Christiaan van Boetzelaer van Dubbeldam, gekozen bij de verkiezingen van 16 september 1862, nam zijn benoeming niet aan. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
10 november 24 november Kiesgerechtigden 2.969 2.969 Opkomst 1.630 1.882 Geldige stemmen 1.622 1.867 Blanco stemmen 8 11 Kandidaten J.D. van der Poel 639 970 W.A. Viruly Verbrugge 636 897 C. Schiffer 324
14 juni 1864 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
14 juni 28 juni Kiesgerechtigden 3.029 3.029 Opkomst 1.888 1.903 Geldige stemmen 1.869 1.870 Blanco stemmen 10 25 Kandidaten G. Simons 731 989 J.W. van Loon 513 881 R.J.C. Metelerkamp 331 C. Schiffer 270
12 juni 1866 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
12 juni Kiesgerechtigden 3.009 Opkomst 1.510 Geldige stemmen 1.467 Blanco stemmen 29 Kandidaten W.C.M. Begram 1.147 P.P. van Bosse 235
30 oktober 1866 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden nadat deze een motie had aangenomen waarin het kabinetsbeleid op het gebied van Koloniën werd afgekeurd.
30 oktober 13 novemberOmdat niet het vereiste aantal kandidaten er in de eerste ronde in slaagde de districtskiesdrempel te overschrijden, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee niet-direct gekozen kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 3.009 3.009 Opkomst 2.332 2.128 Geldige stemmen 4.562 2.104 Blanco stemmen 40 15 Kiesdrempel 1.141 1.052 Kandidaten W.C.M. Begram 1.429 G. Simons 1.057 1.286 P.P. van Bosse 671 818 G. Groen van Prinsterer 470 W.J. Knoop 417 I. Capadose 404
22 januari 1868 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.Nadat de begroting voor Buitenlandse Zaken door de Tweede Kamer verworpen was, bood het kabinet-Van Zuylen van Nijevelt zijn ontslag aan. Hierop ontbond de Koning de Tweede Kamer.
22 januari Kiesgerechtigden 3.101 Opkomst 2.109 Geldige stemmen 4.142 Blanco stemmen 64 Kiesdrempel 1.036 Kandidaten W.C.M. Begram 1.288 G. Simons 1.074 J.W. van Loon 639 W.J. Knoop 494 J.W. Gefken 458 I. Esser 394 L.A.J.W. van Sloet van de Beele 253 G.H. Betz 102 J. van Heusde 44
15 december 1868 Gerrit Simons, gekozen bij de verkiezingen van 22 januari 1868, overleed op 17 november 1868. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
15 december 29 december Kiesgerechtigden 3.101 3.101 Opkomst 2.215 2.161 Geldige stemmen 2.190 2.105 Blanco stemmen 12 48 Kandidaten J. Heemskerk 977 1.157 J.W. van Loon 639 948 W.J. Knoop 559
8 juni 1869 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
8 juni Kiesgerechtigden 3.102 Opkomst 1.802 Geldige stemmen 1.769 Blanco stemmen 19 Kandidaten J. Heemskerk 1.088 M.M. van Asch van Wijck 380 J.P. Bredius 262
13 juni 1871 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
13 juni Kiesgerechtigden 3.169 Opkomst 1.346 Geldige stemmen 1.275 Blanco stemmen 63 Kandidaten W.C.M. Begram 1.155 A. Kuyper 63
10 juni 1873 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
10 juni 24 juni Kiesgerechtigden 3.230 3.230 Opkomst 2.217 2.400 Geldige stemmen 2.206 2.374 Blanco stemmen 9 25 Kandidaten J.J. Teding van Berkhout 841 1.325 J. Heemskerk 874 1.049 H.J. Dijckmeester 486
8 juni 1875 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
8 juni Kiesgerechtigden 3.340 Opkomst 2.225 Geldige stemmen 2.211 Blanco stemmen 11 Kandidaten W.C.M. Begram 1.281 A.F. de Savornin Lohman 536 F.G.E. Merkes van Gendt 389
12 juni 1877 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
12 juni Kiesgerechtigden 3.496 Opkomst 2.120 Geldige stemmen 2.106 Blanco stemmen 12 Kandidaten J.J. Teding van Berkhout 1.059 J.J. van Tienhoven van den Boogaard 602 J.H. s' Jacob 432
10 juni 1879 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
10 juni Kiesgerechtigden 3.594 Opkomst 1.972 Geldige stemmen 1.956 Blanco stemmen 13 Kandidaten L.W.C. Keuchenius 1.105 G.J.G. Klerck 821
17 augustus 1880 James John Teding van Berkhout, gekozen bij de verkiezingen van 12 juni 1877, overleed op 27 juli 1880. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
17 augustus Kiesgerechtigden 3.654 Opkomst 1.688 Geldige stemmen 1.601 Blanco stemmen 81 Kandidaten M.A. de Savornin Lohman 1.127 J.A.A. Waldorp 389 J.J. van Tienhoven van den Boogaard 85
23 september 1880 Maurits de Savornin Lohman, gekozen bij de verkiezingen van 17 augustus 1880, nam zijn benoeming niet aan. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
23 september Kiesgerechtigden 3.654 Opkomst 2.206 Geldige stemmen 2.181 Blanco stemmen 23 Kandidaten H. Seret 1.248 J.A.A. Waldorp 920
14 juni 1881 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
14 juni Kiesgerechtigden 3.761 Opkomst 2.505 Geldige stemmen 2.490 Blanco stemmen 14 Kandidaten H. Seret 1.716 H.J. van der Heim 770
14 februari 1882 Hendrik Seret, gekozen bij de verkiezingen van 14 juni 1881, trad op 18 januari 1882 af vanwege zijn bevordering tot kapitein.De vigerende wetgeving vereiste het aftreden van een lid van het parlement bij een aantal benoemingen. Het aftredende parlementslid was terstond herkiesbaar. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
14 februari Kiesgerechtigden 3.761 Opkomst 1.451 Geldige stemmen 1.365 Blanco stemmen 71 Kandidaten H. Seret 1.300
12 juni 1883 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
12 juni Kiesgerechtigden 3.858 Opkomst 2.123 Geldige stemmen 2.107 Blanco stemmen 13 Kandidaten L.W.C. Keuchenius 1.449 G.J.G. Klerck 644
28 oktober 1884 De verkiezingen waren algemene verkiezingen; zij werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden na aanvaarding van een voorstel tot grondwetsherziening in eerste lezing.