Het Karmelietessenklooster van Hoogstraten was een van de Engelse kloosters in de Zuidelijke Nederlanden. Het moederklooster was het Karmelietessenklooster van Antwerpen van waaruit vele andere kloosters gesticht werden. Ze volgden de leer van Theresia van Ávila.
Stichting van het klooster
Het was door toedoen van de Engelse koopman William Evans en Rijngravin Maria Gabriëla de Lalaing dat er in Hoogstraten een Engels klooster kwam. Begin 1676 werd aan de noordzijde van de K. Boomstraat een groot burgerhuis, zogenaamd "De Griffioen" aangekocht om er het nieuwe klooster te vestigen. Er werden enkele aanpalende huizen gekocht die verbouwd werden. Het klooster heeft als begindatum 18 augustus 1678 met de naam "Domus B. Teresiae a Jesu". Na de startperiode trad de dochter van de gravin, Maria Theresia op 15 oktober 1679 in in het klooster. In 1696 werd ze priorin. Ze stierf op 6 februari 1715.https://web.archive.org/web/20101007122011/http://www.ccacarmels.org/ciach04cca.htmlAgentschap Onroerend Erfgoed 2022: Burgerhuis Torenijzer [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/46575 (Geraadpleegd op 21-08-2022)
miniatuur|Het Torenijzer, het voormalig Karmelietessenklooster, zoals het er uit ziet na de heropbouw van de brand van 2017. Achter het gebouw zijn de klaslokalen van het Vrij Instituut voor Technisch Onderwijs (V.I.T.O.). De twee huizen ten noorden behoorden eveneens tot de gebouwen van het klooster.
Lijst van priorinnen in Hoogstraten
Periode priorin Naam als burger Naam kloosterlinge Professie Verkozen tot priorin Sterfdatum Opmerking 1 1678-1678 Ann Harcourt Anna van Onze-Lieve-Vrouw 11 september 1678 2 1678-1681 Aloysia Wright Aloysia van Sint-Bernardus 1694 3 1681-1687 Theresa Wakeman Theresia van Jezus Keert daarna terug naar Antwerpen 4 1687-1693 Mary Howard Maria Electa van Jezus 20 september 1687 8 april 1728 5 1693-1696 Margaret Burlan Margareta Ignatia van de Passie 1713 6 1696-1702 Maria Theresia van Lalaing Maria Teresia van de Heilige Geest Dochter van stichteres Gabriëlla van Lalaing 7 1702-1712 Margaret Burlan Margareta Ignatia van de Passie 1713 Vlucht naar het Hof van Hoogstraten (Mechelen) 1701-1712 8 1712-1715 Maria Theresia van Lalaing Maria Teresia van de Heilige Geest 6 februari 1715 Tweede termijn 9 1715-1716 Theresa Stepney Maria Gabriël Lucia van de Heilige Franciscus Xaverius 30 juli 1715 Zij weigert aanvankelijk de aanstelling 10 1716-1719 Agnes Frances Burton Agnes Francisca van 't Heilig Kruis 17 juli 1716 11 1719-1722 Mary Busby Theresia van Jezus 12 1723-1725 Seraphina Busby Seraphina Teresia van de Conception 13 1725-1729 Agnes Frances Burton Agnes Francisca van 't Heilig Kruis 31 december 1725 Voorheen priorin te Lier 14 1729-1729 Mary Burnett Stierf binnen het jaar, Theresia van Jezus neemt over als onderpriorin 15 1732-1739 Mary Busby Theresia van Jezus 4 juli 1732 Twee termijnen van drie jaar 16 1739-1742 Mary York Mari Gabriel Luci van de Heilige Geest 21 september 1742 17 1742-1755 Isabella Burnett Isabella Maria Jozef van de Heilige Geest 23 oktober 1742 1755 18 1756-1765 Mary Ann Hunter Maria Anna van Jezus 28 juli 1756 25 april 1765 19 1765-1774 Mary Parkinson Maria Jozeph van Jezus 23 mei 1765 1774 20 1774-1790 Anne Matthews Bernardina Theresia Xav. van Sint-Jozef 3 oktober 1755 13 april 1774 1800 Op 19 april 1790 reis naar Amerika en sticht het klooster in Port Tabacco, nu Baltimore klooster... 21 1790-1794 Anna Lewis Hill Anna van de Goddelijke Zaligmaker 24 april 1790 1813 Zij leidt de vlucht uit Hoogstraten in 1794. Zij is priorin tot 1795.
George Oliver, History of the Catholic Religion in the Counties of Cornwall, Devon, Dorset, Somerset, Wilts and Gloucester, Charles Dolman, 61 New Bond Street, London, 1857 Google book Lauwerys, J., Het Engels Klooster te Hoogstraten (1678-1794), Hoogstratens Oudheidkundige Kring, jaargang 1969, pag. 3-62
Stopzetting klooster in Hoogstraten in 1794
In 1792 vielen de legers van de Franse Republiek de Oostenrijkse Nederlanden binnen en begon de oorlog tegen religie. Na maanden van dreiging was er op 1 mei 1794 een algemeen alarm voor de kloosters om te vluchten. Vanuit Brugge kwam een vluchtelingenstroom op gang richting Holland. Daarna was Antwerpen aan de beurt. De Karmelietessen van Lier verlieten hun klooster op 21 juni van dat jaar. Twee zusters vertrokken vanuit Lier naar Hoogstraten om daar te gaan helpen. Tot hun verbazing kwamen ze in een klooster terecht zonder urgentie om te vertrekken, alsof ze niet bewust waren van wat er gaande was. De twee zusters van Lier organiseerden het vertrek door de Hoogstraatse zusters te helpen inpakken. Op 2 juli verlieten ze hun klooster te Hoogstraten via Breda en Rotterdam om uiteindelijk in Londen terecht te komen op 6 juli 1794. De Lierse kloosterlingen settelden zich in Darlington waar ze een nieuw klooster bouwden. De Hoogstraatse nonnen huurden een klein huis Friar’s Place, bij Acton in Londen. Op 15 augustus 1794 vertrok een brief vanuit Londen om de zusters in Maryland op de hoogte te brengen van de erbarmelijke omstandigheden waar ze nu in verzeild geraakt waren. Na enige tijd konden ze een huis verkrijgen bij Canford in Dorset. Daar vertrokken ze weer op 8 september 1825 noodgedwongen en de 14e september zeilden ze af naar Frankrijk, Torigni in Normandië. Vijf jaar later verhuisden ze weer naar Valognes (september 1830). Wellicht waren daar geen zusters uit Hoogstraten meer bij. Het klooster kon door een grote erfenis terugkeren naar Engeland, naar Chichester en daar bouwden ze het Hunstonklooster. Ook dit klooster werd verlaten in 1994. Er kwamen arbeiders uit de tuinbouw in wonen. Op 28 juni 2009 brandde het klooster in Engeland af.https://web.archive.org/web/20101007122036/http://www.ccacarmels.org/ciach09cca.htmlhttps://www.saintsofsussex.com/uploads/8/9/5/5/89552515/a_history_of_the_chichester_carmelite_convent.pdf. Gearchiveerd op 20 augustus 2022.
Herbestemming klooster Hoogstraten
In 1796 werden hun bezittingen aangeslagen en in 1798 verkocht. Het voormalig klooster werd achtereenvolgens door verschillende Franse gezinnen bewoond, als gendarmerie, slachterij en hospitaal ingericht, verhuurd aan behoeftigen, en zo meer tot het in 1853 werd aangekocht door Frans Van Bergen die er herberg "Het Keizershof" openhield. In 1921 werd het aangekocht door de Vakschool.Agentschap Onroerend Erfgoed 2022: Burgerhuis Torenijzer [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/46575 (Geraadpleegd op 17-08-2022)
Woensdag 23 augustus 1995 brandde het Torenijzer voor een eerste keer uit na dakwerken. Op vrijdag 31 maart 2017 brandde het Torenijzer voor een tweede maal helemaal uit. Daarop besliste de vakschool V.I.T.O. om de gebouwen, klaslokalen, horecazaak en bloemenwinkel te verkopen.https://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20170331_02809974. Gearchiveerd op 21 augustus 2022.VITO verkoopt café, winkel en oude vakschoolhttps://issuu.com/demaand/docs/dhm_199509. Gearchiveerd op 4 maart 2023.
Literatuur LAUWERYS J., Het Engels Klooster te Hoogstraten (1678-1794), in Jaarboek van Koninklijk Hoogstraatse Oudheidkundige Kring, XXXVII, nummers 1-4, 1969, p. 3-62.
Externe links Anne Matthews professie Bernardina Teresa Xavier of St. Joseph (Anne Matthews) Foundress of Baltimore Carmel
Categorie:Klooster in Hoogstraten Categorie:Voormalig klooster in Vlaanderen Categorie:Karmelieten Categorie:Onroerend erfgoed in Hoogstraten