De Communistische Partij van TurkestanOf: Turkestaanse Communistische Partij (bolsjewieken), of: Turkestaans Regionaal Comité van de Russische Communistische Partij (bolsjewieken) (Russisch: Коммунистическая партия Туркестана; Oezbeeks: Turkiston Kommunistik partiyasi; Tadzjieks: Ҳизби Коммунистии Туркистон; Kirgizisch: Түркстан коммунисттик партиясы) was de afdeling van de Russische Communistische Partij (RKP) in de Turkestaanse Autonome Socialistische Sovjetrepubliek, die in juni 1918 werd opgericht.Silvio Pons, Stephen A. Smith, e.a.: The Cambridge History of Communism: Volume 1, T J International, Ltd., Padstow, Cornwall, 2017, geen paginanummering (ebook). Gearchiveerd op 17 juni 2023.worldstatesmen.org/Russian-Turkestan, geraadpleegd 20 augustus 2022 Ten tijde van de oprichting sloten zich veel aanhangers van de islamitische hervormingsbeweging Jadid zich bij de KPT aan.Dave Crouch: The Bolsheviks and Islam, International Socialism, Vol. 2, no. 110, 2006. Gearchiveerd op 24 februari 2023. Desondanks vormden moslims een minderheid binnen de partijgelederen. Naast de KPT werd ook het Moslim Bureau (Mosbiuro) van het Territoriale Comité van de KPT opgericht dat bestond uit islamitische communisten en direct werd aangestuurd vanuit Moskou. De leider van het Musbiuro was Toerar Riskoelov (1894-1938), van geboorte een Kazach.
Riskoelov was naast voorzitter van het Musbiuro ook lid van het Centraal Comité van de TKP. Hij en zijn medestanders waren voorstanders van een zelfstandige Turkestaanse staat met een zelfstandige communistische partij en poneerden hun eisen tijdens het vijfde territoriale congres van de TKP in 1920.Beatrice Manz: Central Asia In Historical Perspective, Routledge, Taylor & Francis Group, New York/ Londen, 1994, pp. 107vv. Gearchiveerd op 17 juni 2023. Riskoelov's eisen werden niet ingewilligd door Moskou en in juli 1920 werd Riskoelov uit de partij verwijderd. Daarnaast werd het Musbiuro opgeheven. De ondergeschiktheid van de Turkestaanse Communistische Partij t.o.v. de RKP(b) werd bevestigd. De TKP werd nu gedomineerd door personen die niet afkomstig waren uit Centraal-Azië.
Om het aandeel van de Centraal Aziatische moslims in de Turkestaanse Communistische Partij te vergroten, werden in 1500 Russische orthodoxe leden uit de partij gesloten.
Op 5 december 1924 werd de Turkestaanse ASSR opgedeeld in de Turkmeense en Oezbeekse SSR. Aan de TKP kwam hiermee een einde.
Partijleiders ImagenNaam (Geboren-Gestorven)Begin termijnEinde termijnVoorzitters van Regionale Comité van de TKP (RKP(b))1120x120pxIvan Osipovitsj Tobolin(1885-1941)24 juni 191823 september 19182120x120pxAndrej Fjodorovitsj Solkin(1895-1937)September 191831 mei 19193120x120pxKarp Jelisejevitsj Sorokin(1871-1940)Mei 1919Oktober 19193120x120pxPjotr Aleksejevitsj Kobozev(1878-1941)7 oktober 191915 november 19194120x120pxSolomon Jakovlevitsj BoroverSecretaris (1887-na 1928)November 1919Januari 19205120x120pxSajdoella Toersoenchodzjajev(1891-1938)25 januari 192019 juli 19206120x120pxNazir Tjoerjakoelovitsj TjoerjakoelovVoorzitter van het Uitvoerende Bureau(1893-1937)19 juli 192012 september 1920Eerste secretarissen1120x120pxIsaak Grigorjevitsj Solts(1892-1940)September 1920Mei 19212120x120pxViktor Markovitsj Pozner(1877-1957)192119213120x120pxAkmal Ikramovitsj Ikramov(1898-1938)192119224120x120pxNazir Tjoerjakoelovitsj Tjoerjakoelov(1893-1937)1922September 19225120x120pxMoisej Solomonovitsj Epshtein(1890-1938)September 1922Mei 19236120x120pxAleksandr Moisejevitsj Rozenblum(1887-1956)Mei 1923Juli 19237120x120pxFerdinand Yuryevich Svetlov(1884-1943)Juli 192326 februari 19248120x120pxIosif Michalovitsj Varejkis(1894-1938)26 februari 192411 oktober 1924
Zie ook Geschiedenis van Turkmenistan
Categorie:Communistische partij Categorie:Geschiedenis van Centraal-Azië Categorie:Geschiedenis van Oezbekistan Categorie:Geschiedenis van Turkmenistan Categorie:CPSU