De kroning van Charles III en Camilla is de ceremonie waarmee Charles III formeel werd erkend als monarch van het Verenigd Koninkrijk en de Commonwealth realms, en zijn vrouw Camilla als koningin. De kroning vond plaats in de Londense Westminster Abbey op zaterdag 6 mei 2023. Het was een Anglicaanse religieuze ceremonie die werd geleid door Justin Welby, de aartsbisschop van Canterbury.
De koning legde tijdens de ceremonie de kroningseed af, werd gezalfd, kreeg de regalia (kroningsjuwelen) overhandigd en werd gekroond met de St Edward's kroon. Daarna werd de koningin-gemalin in een simpele ceremonie gezalfd en gekroond.
Charles III was de veertigste Engelse of Britse vorst op rij die in Westminster Abbey werd gekroond. De plechtigheid was soberder en korter dan eerdere kroningen, en bevatte ook vernieuwende elementen. Er was meer ruimte voor andere geloofsovertuigingen, de adel speelde een minder belangrijke rol en er waren meer vrouwen actief bij de ceremonie betrokken.
De twee dagen na de kroning waren er in het hele land festiviteiten, met nadruk op buurtfeesten en vrijwilligerswerk. De totale kosten van de kroning waren ₤72 miljoen.
Troonopvolging en kroning De kroning was een formele bevestiging van het koningschap van Charles III. De echte troonopvolging gebeurde op het moment van overlijden van koningin Elizabeth II op 8 september 2022. De kroon ging ogenblikkelijk over op Charles als haar oudste zoon en opvolger, zodat de troon geen moment onbezet was.
Vergelijkbare kroningsplechtigheden waren vroeger ook gebruikelijk in andere monarchieën. In Europese monarchieën zijn deze inmiddels overal vervangen door inhuldigingsplechtigheden.
Op woensdag 5 juli 2023 kreeg Charles III tijdens een speciale dienst in St Giles' Cathedral in Edinburgh de Schotse kroonjuwelen (the honours of Scotland) aangeboden. Op zaterdag 6 mei was hij echter al gekroond tot koning van het hele Verenigd Koninkrijk, inclusief Schotland.
Traditie De belangrijkste elementen van de Britse kroningsplechtigheid zijn al te vinden in een beschrijving van de kroning van koning Edgar van Engeland in 973. De kroning van de Engelse (en later Britse) vorst gebeurt sinds 1066 in Westminster Abbey. Charles III is de veertigste vorst die hier is gekroond.
De vorst legt tijdens de ceremonie de kroningseed af, wordt gezalfd, krijgt de regalia (kroningsjuwelen) overhandigd en wordt gekroond met de St Edward's kroon. Dan volgt de hommage: het afleggen van een eed van trouw aan de nieuwe koning. Tot slot wordt ook de koningin-gemalin in een simpele ceremonie gezalfd en gekroond.
De verschillende stappen in de ceremonie - en de volgorde daarvan - zijn sinds 973 hetzelfde gebleven. In de afgelopen duizend jaar is de plechtigheid voor elke kroning wel enigszins aangepast. De laatste grotere herziening was voor de kroning van Edward VII in 1902, na de lange regeerperiode van koningin Victoria (1837-1901). Het model dat toen is ontwikkeld was ook de basis voor de kroningen in 1911 (George V), 1937 (George VI) en 1953 (Elizabeth II).
Noodzaak tot verandering De kroning van Charles III was de eerste in zeventig jaar. Naar verluidt was het hof onder de codenaam Operation Golden Orb al een paar jaar voor het overlijden van koningin Elizabeth II in stilte begonnen met het maken van plannen voor de kroning van haar opvolger. Sinds de kroning van Elizabeth II was er binnen het Verenigd Koninkrijk veel veranderd. Men ging er vanuit dat die godsdienstige, sociale en staatkundige veranderingen gevolgen zouden hebben voor de kroning van Charles III, en wilde daarop voorbereid zijn.miniatuur|Charles III en koningin-gemalin Camilla (2019), op dat moment nog prins van Wales en hertogin van Cornwall
Religie De kroning is een religieuze plechtigheid, en onderdeel van een Anglicaanse avondmaalviering. Vergeleken met 1953 was een groter deel van de Britse bevolking niet meer gelovig, niet christelijk, of lid van een ander christelijk kerkgenootschap dan de Anglicaanse Kerk. De plechtigheid moest daarmee rekening houden. Ook moest de liturgie mogelijk worden aangepast: het traditionele Book of Common Prayer was in veel kerken vervangen door meer toegankelijke teksten.
Rol van de adel Traditioneel speelden alleen de adel en de geestelijkheid een rol bij de kroning. Dat was anno 2023 niet meer acceptabel. Ook vertegenwoordigers van andere groepen uit de samenleving moesten actief bij de plechtigheid betrokken zijn. De aflegging van een eed van trouw door de adel (de hommage) was een belangrijk onderdeel van de plechtigheid. Deze ceremonie was niet meer zo relevant omdat de de adel sinds de hervorming van het Hogerhuis in 1999 veel minder politieke macht had.
Autonomie en onafhankelijkheid Schotland, Noord-Ierland en Wales hadden binnen het Verenigd Koninkrijk meer autonomie gekregen. In Schotland en Noord-Ierland waren aanzienlijke delen van de bevolking voor afscheiding van het Verenigd Koninkrijk. Veel Britse koloniën waren sinds 1953 onafhankelijk geworden en stonden meer op afstand van het oude moederland. De kroning moest bijdragen aan een gevoel van eenheid binnen het Verenigd Koninkrijk en binnen het Gemenebest.
Modernisering en versobering Het hof maakte eind 2022 bekend dat de kroning van Charles III traditionele en vernieuwende elementen zou combineren. De kern van de ceremonie zou niet veranderen maar er zou bijvoorbeeld meer rekening worden gehouden met andere geloofsovertuigingen. Voor het eerst zou een onderdeel van de liturgie in het Welsh zijn.
De kroning van Elizabeth II in 1953 duurde meer dan drie uur en kostte naar schatting ₤1,5 miljoen (te vergelijken met ₤44 miljoen in 2022). Gezien de moeilijke economische toestand in het Verenigd Koninkrijk zou de kroning van haar opvolger korter en soberder, en dus goedkoper zijn. Er zouden ook minder mensen worden uitgenodigd om de plechtigheid bij te wonen. Westminster Abbey biedt plaats aan maximaal 2200 gasten. In 1953 waren er in de Abdij tribunes gebouwd, waardoor er 8250 zitplaatsen waren. Dit ging in 2023 niet weer gebeuren.miniatuur|Edward Fitzalan-Howard, Hertog van Norfolk, was als Earl Marshal verantwoordelijk voor de organisatie van de kroning Organisatie De Privy Council, een adviesorgaan van de Britse vorst, speelde een belangrijke rol bij de organisatie van de kroning en stelde een kroningscommissie in. In die commissie waren in ieder geval het hof, de Britse regering, het Gemenebest, en de Church of England vertegenwoordigd. De politieke verantwoordelijkheid lag bij vice-premier Oliver Dowden. De uitvoerende verantwoordelijkheid lag bij de Earl Marshal. Het ambt van Earl Marshal wordt traditioneel bekleed door de hertog van Norfolk. In 2022 was dat de 18e hertog van Norfolk, Edward Fitzalan-Howard, die ook verantwoordelijk was geweest voor de organisatie van de begrafenis van koningin Elizabeth II. Kroonprins William had een adviserende rol bij de voorbereidingen.
Personen met een rol tijdens de kroningsplechtigheid De kroningsplechtigheid kent een flink aantal ceremoniële taken: het binnendragen van de regalia in Westminster Abbey, het dragen van vaandels, het oproepen tot erkenning van de koning, en het aanbieden van de regalia aan de koning en de koningin. Hier zijn zo'n veertig mensen voor nodig; het wordt als een eer gezien om zo'n taak te mogen vervullen.
In januari 2023 werd er in het Cabinet Office een Coronation Claims Office ingesteld. Personen of organisaties die meenden dat zij het historische recht hebben om tijdens de kroning een bepaalde ceremoniële taak te vervullen, konden hun verzoekschrift daar indienen. Het Claims Office verving het Coronation Claims Court, een college met een eeuwenoude traditie en bijbehorend ceremonieel, dat bestond uit de hoogste Schotse en Engelse rechters en werd voorgezeten door de Lord Chancellor. De instelling van een ambtelijk Claims Office binnen het Cabinet Office (een onderdeel van het Britse overheidsapparaat waarvan de functie vergelijkbaar is met het Nederlandse Ministerie van Algemene Zaken of de Belgische Kanselarij van de Eerste Minister) werd gezien als voorbeeld van de door het hof en de regering gewenste modernisering van de kroning zonder de traditie geweld aan te doen. Dertien verzoeken werden gehonoreerd, allemaal van ambtsdragers of organisaties die ook al in het verleden een rol speelden bij de kroning.
Meer representativiteit Tijdens de kroning van Elizabeth II werden bijna alle ceremoniële rollen toebedeeld aan witte Anglicaanse mannen van adellijke komaf. Bij de kroning van Charles III was de adel nog steeds vertegenwoordigd, maar er werd gekozen voor meer diversiteit in geslacht, afkomst, en politieke en godsdienstige achtergrond. Een deel van de geselecteerde personen was vanwege hun maatschappelijke verdiensten in de adelstand verheven, of onderscheiden met de Order of Merit.
Ceremoniële ambten Volgens de traditie hebben de dragers van bepaalde (ceremoniële) ambten het recht om taken te vervullen. Sommige van deze ambten, waaronder twee Great Officers of State, zijn normaliter vacant en worden alleen bij een kroning voor één dag weer in het leven geroepen. Generaal sir Gordon Messenger, een onderscheiden voormalig marinier en de bevelhebber (constable) van de Tower of Londen, was op 6 mei 2023 Lord High Steward of England. Admiraal sir Tony Radakin, de commandant van de Britse strijdkrachten, was die dag Lord High Constable of England.
Francis Dymoke droeg de koninklijke standaard. De familie Dymoke leverde sinds de 14e eeuw de 'kampioen van de koning of koningin' die bereid was om te duelleren met eenieder die weigerde de nieuwe vorst te erkennen. Deze functie bestaat officieel nog maar werd bij de kroning van koningin Victoria (1838) uit het ritueel geschrapt. Het Coronation Claims Office erkende het verzoek van Dymoke om als hoofd van de familie toch een rol te mogen vervullen tijdens de kroning.
Personen met een rol tijdens de kroningsplechtigheidPresenteren van de koning aan het volkkaderloos|158x158pxBarones Valerie AmosVoormalig Diplomaat Dame van de Orde van de Kousenband Lid Hogerhuiskaderloos|132x132pxLady Elish AngioliniVoormalig Advocate General van Schotland Dame van de Orde van de DistelChristopher FinneyVoormalig soldaat Drager van het George CrossBinnendragen van de regaliaRegalia voor de koningDraagt120pxBarones Manningham-BullerVoormalig directeur MI5. Lid HogerhuisSt Edward's Staffkaderloos|167x167pxHertog van Buccleuch en QueensberrySchots aristocraatScepter met het kruisLord Hastings Graaf van LoudounEngels aristocraat en acteur Australisch houder van Engelse aristocratische titelGouden Sporenkaderloos|180x180pxBaron Houghton of RichmondVoormalig commandant strijdkrachten. Lid van HogerhuisZwaard van wereldlijke gerechtigheidkaderloos|151x151pxLord Richards of HerstmonceuxVoormalig commandant strijdkrachten. Lid HogerhuisZwaard van geestelijke gerechtigheidkaderloos|167x167pxLord PeachVoormalig commandant strijdkrachten. Lid HogerhuisZwaard van genadekaderloos|136x136pxPenny MordauntLord President of the CouncilLid LagerhuisZwaard van StateAmy TaylorOnderofficier in the Royal Navy, als vertegenwoordiger van