Een comparitie is een bijeenkomst in een vrijmetselaarsloge. Hierbij geeft een van de leden van de loge een inleiding over een door hem gekozen onderwerp, wat daarna door de aanwezigen besproken wordt.
Vrijmetselaarsloges in Nederland en sommige loges in België kennen dit type bijeenkomst welke doorgaans plaats vindt in de Voorhof (vrijmetselaarsjargon voor de vergaderzaal in het logegebouw). Eerst is er een kort huishoudelijk gedeelte waarin de notulen van de vorige vergadering, de ingekomen post e.d. worden behandeld. Daarna houdt een van de logeleden een inleiding over een door hemzelf gekozen onderwerp, in vrijmetselaarsjargon 'hij levert een bouwstuk op'. Gebruikelijke onderwerpen zijn:
de vrijmetselarij in het algemeen de maçonnieke symboliek en gebruiken maatschappelijke thema's thema's op het gebied van filosofie en levensbeschouwing onderwerpen die verband houden met de doelstellingen van de vrijmetselarij (zeer) persoonlijke lezingen, zogeheten leerlingbouwstukken.
Onderwerpen rondom politiek of godsdienst worden doorgaans vermeden.
Na de inleiding wordt de inhoud besproken waarbij uitgangspunt is dat eventueel verschillende meningen met elkaar worden vergeleken en niet tegenover elkaar worden gesteld. Dit gebeurt middels het zogeheten compareren, wat in twee rondes plaatsvindt. Hierbij kunnen via de Voorzittend Meester verduidelijkende vragen aan de inleider worden gesteld dan wel aanvullingen worden gedaan.
Om de gedachtewisseling bij de comparitie veel ruimte te geven, duurt de inleiding meestal niet veel langer dan een half uur. De opzet van de bijeenkomst is zo dat geen situatie van een spreker en luisteraars ontstaat, maar een voortdurende dialoog, waarbij spontane reacties en een informele uitwisseling van gedachten bevorderd worden. Ook persoonlijke ontboezemingen krijgen de ruimte, waarbij de spreker ernaar streeft ze zo te brengen dat ook het inzicht van anderen erdoor verdiept wordt.
De comparitie is typisch voor Nederlandse en sommige Belgische obediënties die in de symbolieke basisgraden van leerling, gezel en meester werken. Andere obediënties kennen dit type bijeenkomst doorgaans niet.
Categorie:Vrijmetselaarsgebruik